27-12-2006, 08:09 AM
|
#6 (permalink) | |||||||||||||||||
 |
Dersên Kurdî - Kürtçe dersler -6(Dersa duwemin -ıı- )
Rêziman:
Kişi zamirleri üzerine kısa bilgi: A - Biz ilk derste birinci çeşit zamirleri gördük. Onlar yalın zamirlerdir. Bu yalın zamirleri tekrarlayalım: “ez, tu, ew, em, hûn, ew” bu yalın zamirler kürtçe de üç önemli görevi üstlenmişlerdir. 1–Geçişli geçişsiz bütün fiilerin şimdiki zamanlarının çekiminde kullanılırlar. 2 - Geçişsiz fiilerin geçmiş zamanlarının çekiminde kullanılırlar. Örnek: şimdiki zaman geçişsiz :geçişli Ez diçim.(ben gidiyorum.) :Ez dibêjim. (ben söylüyorum) geçmiş zaman geçişsiz :geçişli Ez çûm. (ben gittim.) :Min got. (Ben söyledim.) 3 – Gelecek zaman çekimin de de yalın zamirler kulanılır. Örnek: Ez ê biçim.(gideceğim) :Ez ê bêjim. (söyleyeceğim) B- Cînavên tewangî (bükümlü kişi zamirleri): Yekjimar (tekil) - pirejimar (çoğul) min - me te - we wê - wan wî - têbinî (not): Bu ikinci çeşit yada bükümlü kişi zamirleri iki görevi üstlenmişlerdir. 1 – Mülkiyet zamirleri olarak kullanılır. Örnek: pirtûka min : benim kitabım / kitabım keça min : benim kızım /kızım kurê min :benim oğlum /oğlum pozê min : benim burnum / burnum 2 – Geçişli fiillerin geçmiş zaman çekiminde kulanılır. Örnek: Şimdiki zaman :geçmiş zaman Ez dibêjim (söylüyorum) :min got. (söyledim) Ez nan dixwim (ekmek yiyorum) :min nan xwar (Ben ekmek yedim) Lêkera hebûn (varolmak, malik olmak fiili): 1- var olma. Erênî (olumlu) Yekjimar Pirejimar Ez heme (ben varim) :em hene (henin) tu heyî :hûn hene ew heye :ew hene Nerênî (olumsuz) ez tineme (ben yokum) :em tinene tu tineyî :hûn tinene ew tineye :ew tinene 2- Bir şeyin elde bulunmasi, var olması. Yekjimar: Erênî Nan heye. (ekmek vardır) Nanekî min heye (Benim bir ekmeğim var.) Nerênî a) Nan tine. (Ekmek yoktur.) b) Nanê min tine. (Benim ekmeğim yoktur.) Pirejimar: Erênî a) Nan hene. (Ekmekler vardır.) b)Nanên min hene. ( Benim ekmeklerim vardır.) Nerênî a) Nan tinin. (Ekmekler yoktur.) b) Nanên min tinin. (Benim ekmeklerim yoktur.) Têbinî: Kürtçenin kurmanci lehçesinde yalın halde bulunan kelimeler çoğul takısı almazlar. Kelimenin çoğul oluşu fiilin aldığı çoğul takısından anlaşılır. Örnek olarak ilk cumle olan “Nan hene“ cumlesini kelimesi kelimesine tercüme ettiğimizde rahatlikla anlaşılır. Örnek: Yalın hal de kelimesi kelimesine esas anlam Nan heye. :Ekmek var(dır). Ekmek vardır. Nan hene. :Ekmek vardırlar. Ekmekler vardır Bükümlü hal kelimesi kelimesine esas anlam Nanê min heye.: Ekmek benim var(dır) :Benim ekmeğim var. Nanên min hene. :Ekmekler benim vardırlar :Benim ekmeklerim var. C) Daçek (Edat): Di...de(de/da/ bir şeyin içinde anlamındadir. Gözle görülmez) di sandiqê de. (sandıkta / Sandığın içinde) di binê kursiyê mezin de, (büyük sandalyenin altında) di erdê de (yerde /yerin içinde anlamında) Li ...(de /da / gözle görülür, açıkta anlamlarında) li ber sandiqê (sandığın önünde/ bakıldığında gözle görülür.) li ber kursî (sandalyenin önünde) li erdê (yerde / yerin üstünde, gözle görülür.) Bu iki edatın daha iyi anlaşılması için bir örnek daha. Pirtûk di erdê de ye. : Kitap yerde dir (yere gömülü, yerde saklı anlamında). Pirtûk li erdê ye. : kitap yerde dir. (yerin üstünde, bakıldığında görülür anlamında) Ji........ : ...den /...dan Ji Kurdistan. : Kürdistan dan ji Serhed, : Serhat tan ji Amed : Amed ten (Diyarbakır dan) pêhînî 1 - - gundê we - - çend mal hene? - - gundê me - - 25 (bistûpênc) mal hene. Pêşeng û Evîn - - ku ne? Ew - - der in. Pirtûk - - çaviya sandiqê - ye. Pirtûk - - ser sandiqê ye. pêhînî 2 Mînak: Ev mase - - darê mazî ye. Ev mase ji darê mazî ye. (Bu masa meşe ağacından) Ez - - gundekî Kurdistan im Tu - - ku yî? (nerelisin) Ez - - Dêrsim im. pêhînî 3 Boş yerleri şu sözcüklerle doldurun, heye, hene, tine, Li gund dibistanek jî--,Li Kurdistanê dibistanên Kurdî---, Di gund de xaniyekî min jî - - - -. Di mala min de sê ode - - - -. Di oda rûniştinê de teregên pirtûkan - - - -. Li ba min pirtûk, rojname û kovarên Kurdî jî - - -. Ma pirtûkên we jî - - - -? |
|||||||||||||||||
|
|
27-12-2006, 08:11 AM
|
#7 (permalink) | |||||||||||
|
Dersên Kurdî - Kürtçe dersler -7(WANE 3 )
ZOZANÊ ME;
Em biharan diçin zozanan. Keç û bûkên gundê me xwe dixemilînîn, li hespan siwardibin û berê xwe didin waran. Kar dikeve ser milên herkesî; şivan berê birên pez didin zozanan, berxivan jî berxan hêdî hêdî ber bi waran dikişînin. Gundî tiştên xwe li ker û hespan bardikin, dibin waran, baran datînin, konan vedigirin, hinek jî çeper û holikan çêdikin. Roj dibe roja zarokan, ev roj ji bo wan wekî cejn e. Ew gulên pêşerojê dikevin nava mêrgên zozanan, deste deste gul, sosin û beybûnan dibistînin. Dengê zarokan, kalîna berxan û orîna golikan li hev diqelibin, dibe şadî û dikeve nava waran. Ber bi nîvro gavan dewaran dajo nava waran. Zarok diçin çêlekan tînin û li ber konan girê didin. Jin, berê golikan berdidin bin mangan û dûv re didoşin. Gava gavan diçe mala xwe, şivan jî pez tîne bêriyê. Bêrîvan eyaşîran dikin tûran, didin pişta xwe, elban davêjin milên xwe, diçin bêriyê û pez didoşin, gava elban tijî dikin, tînin berdin eyaşîran. Li pey dotinê berxivan berxan berdide nav pez. Berx makên xwe dibînin, dikevin bin û dimijin. Ev jiyan îro ji bo min wekî xewn e. Wateya peyvên Kurdî (Kürtçe sözcüklerin anlami) bihar : ilkbahar baharan : ilkbaharlar /ilkbaharda çûn : gitmek Em diçin. : Biz gidiyoruz. zozan : Yayla keç : kız bûk : gelin xwe : kendi / kendini xemilandin :süslemek /bezemek xwe xemilandin : kendini süslemek Keç xwe dixemilinin : Kızlar kendilerini süslüyorlar. hesp : at siwar bûn : binmek Li hespan siwardibin. : Atlara biniyorlar. Li ereban siwardibin. : Arabalara biniyorlar. berê xwe : yönünü war : yayla dayin : vermek didin : veriyorlar Berê xwe didin waran. : Yönlerini yaylalara veriyorlar. kar : iş ketin : düşmek dikeve : düşer ser : üst mil : omuz kes : kişi herkesî : her kese şivan : çoban bir : sürü pez : koyun /küçük baş hayvan birê pez : koyun sürüsü berxivan : kuzu çobanı berx : kuzu hêdî hêdî : yavaş yavaş ber bi : istikamete / doğru (bir yöne doğru) dikişine : çekiyor kişandin : çekmek tişt : eşya / şey tiştên xwe : eşyalarını / şeylerini ker : eşek bar : yük barkirin : yüklemek birin : götürmek dibin : götürüyorlar danîn : indirmek datînin : indiriyorlar kon : kıldan dokuma çadır vegirtin : germek/ çadır kurmak. çeper : çeper holik : kulube /yayla evi / evcik çêkirin : yapmak çêdikin : yapıyorlar roj : gün roja : günü zarok : çocuk ev : bu ji bo : için ji bo wan : onlar için wekî : gibi cejn : bayram ew : o / onlar pêşeroj : gelecek nav : iç / içine mêrg : çayır deste : deste /buket sosin : susen (bir çeşit çicek) beybûn : papatya bistandin : dermek / sapıyla koparmak dibistinin : deriyorlar deng : ses kalin : meleme / melemek orin : böğürme böğürmek golik : dana nivro : öğlen / gün ortası gavan : sığırtmaç / büyükbaş hayvan çobanı dewar : sığır ajotin : sürmek dajo : sürüyor çêlek : inek anîn : getirmek tînin : getiriyorlar li ber : önünde girêdan : bağlamak girêdidin : bağlıyorlar berê : önce berdan : bırakmak berdidin : bırakıyorlar bin : alt mange : inek dûv re /dû re : sonra dotin : sağmak didoşin : sağıyorlar mal : ev Gavan diçe mala xwe : sığır çobanı evine gidiyor. bêrî : koyun sağma yere Şivan jî pez tîne bêriyê : Çoban da koyunları sağma yerine getiriyor. bêrîvan : koyun sağan kadın eyaşir : süt tulumu tûr : kulplu yünden çanta /torba dike : yapar dike tûran : torbaya koyar pişt : sırt Dide pişta xwe. :Sırtına alıyor /sırtına veriyor. elb : ağaçtan kova avêtin : atmak davêje : atıyor milê xwe : koluna Davêje milê xwe. : koluna atıyor. diçin : gidiyorlar tijî : dolu tijî kirin : doldurmak tijî dikin : dolduruyorlar li pey : ardından mak : anne dîtin : görmek / bulmak dibînin : görüyorlar mîtin : emmek dimijin : emiyorlar jiyan : yaşam / hayat xewn : ruya di bin darê de : ağacın altında rûniştin : oturmak rûdine : oturuyor firavin : öğle yemeği xwarin : yemek (fiili) dixwe : yiyiyor
__________________ |
|||||||||||
|
|
|
27-12-2006, 08:12 AM
|
#8 (permalink) | |||||||||||
|
Dersên Kurdî - Kürtçe dersler -8(Rêziman )
Dema niha (niho, nika)
Türkçe’nin mastar kökü hem şimdiki zaman, hem de geçmiş zaman köküdür. Örenek: “gitmek“ fiilinin kökü “git“ dir. “mek“ mastar takısıdır. “git“ kökü hem şimdiki hem de gelecek zaman kökü olarak kulanılır. şimdiki zaman :geçmiş zaman gidiyor :gitti Kürtçe de mastarlı fiillerin kökü geçmiş zaman köküdür. Bu nedenden dolayı önce şimdiki zaman kökünü bulmak gerekir. Örnek:“çûn“ fiilinin kökü “çû“ dür, “n“ mastar ekidir, “çû“ kökü aynı zamanda geçmiş zaman köküdür. şimdiki zaman (s.z) :geçmiş zaman Ez diçim. :Ez çûm Kürtçede istisnalar hariç şimdiki zaman kökünü bulmanın da bazı kuralları vardır. Kürtçe bilenler emirkipi vasıtasıyla bulabilirler. Kürtçe’yi yeni öğrenenler ise beli kuralları kavramak zorunda. 1. ci grup “..an, ..ûn, ...în, ...istin, ...irin“ ile biten mastarlı fiiler de bu takıları kaldırdığında şimdiki zaman kökü elde edilir. Örnek: Çûn: “ç – ûn“ bû fiilde şimdiki zaman kökü sadece “ç“ dir. Kürtçe’de de türkçe gibi bir şimdiki zaman takısı kulanılır. Türkçe deki şimdiki zaman takısı “yor“ dur. Ve fiil kökünden sonra gelir “geli-yor.“ Kürtçedekî şimdiki zaman takısı “di“ edatidir. Bu edat fiilin şimdiki zaman kökünden önce gelir “di-ç“ fiil çekim esnasında tabii olarak kişi zamirlerinin takılarını da alır. Têneper Yekjimar (tekil) :Pirejimar (çoğul) Ez diçim, :Em diçin Tu diçî :Hûn diçin Ew diçe :Ew diçin “..an, ..ûn, ...în, ...istin, ...irin“ ile biten bazı fiillerin şimdiki zaman kökleri aşağıdaki tabelada sıralanmışlardır. Bu fiilleri yukardaki şimdiki zaman örnek çekimine göre çekimi yapın. Pêhînî (alıştırma): 1 Mînak(örnek) Hespan, waran = Li hespan siwarbûn û berê xwe dan waran. 1-Keran, gund 2- Gayan (öküzler), bajar 3-Mangan çiyan, 4-Otobosê, Amaed, 5- Balafirê (uçak), Almanyayê. 6- Keştî (gemi), Amêrîkayê, 7- Trên, Hewlêrê pêhînî 2 mînak: Elban tijî ......., ........., ........ eyaşiran Elban tijî dikin, tinin berdidin eyaşiran Şivan di bin darê de ..... (rûniştin) û firavina xwe........ (xwarin). Jin berê golikan ........ (berdan) bin mangan û dûv re ..... (dotin) Keç û bûk xwe ......... (xemilandin) li hespan ..........(siwarbûn) û berê xwe ......... (dayin) zozanan. Gundî tiştên xwe li ker û hespan ........ (barkirin), ..... (birin) waran, baran ....... (danin), konan ......... (vegirtin), Eyaşîrên di tûran de ....... (danin), elban ....... (girtin), ....... (ketin) nav pez û pez ....... (dotin), Zarok ..... (çûn), çêlekan .....(anin) û li ber konan girê ...... (dayin) Pêhînî 3 Şivan jî .. ... .... .. rûdine û ....... ... dixwe Jin .... golikan berdidin .... mangan û … .. didoşin Keç û bûk ...dixemilînin, .. hespan siwardibin û ..... ..... didin zozanan. Gundî tiştên .... .. ker û hespan bardikin, Eyaşîrên .. tûran .. datînin, elban digirin, dikevin ... pez Zarok diçin çêlekan tînin û .. ... konan girê didin. Ev roj .. .. wan wekî cejn e. Berx makên ... dibînin, dikevin ... û dimijin. Cînava serbixwe /xweger (refleksiv/ dönüşlü zamir) Xwe Ez bi xwe, (ben kendim) ew bi xwe, (o kendisi) em bi xwe, ( biz kendimiz) hun bi xwe (siz kendiniz) têbini(not): yukarıda görüldüğü gibi “xwe“ refleksiv zamiri kişilere göre değişmez, Türkçe’nin tersine sürekli aynı kalır. Daçek (edat) Yalın yalın çifte edat Li ser li ser Li ber bin di bin de Li wir bi bi……re Li pey nav di nav re Li bin bo ji bo şu dialogu bir kaç kez okuyun. - Em biharan diçin seyranê,(geştê)hun çi dikin? - Em jî diçin zozanan. - Hûn li zozanan çi dikin? - Em konan vedigirin, holikan çê dikin. - Keça te diçe ku? - Ew diçe bêriyê. - Lê lawê te? - Ew diçe zanîngehê - Tu koçerî? - Belê - Pezê we heye? - Erê. - Ma zarok dikevin nav mêrgan? - Belê, ew gulan dibistînin. - Tu jî gulan dibistînî ? - Belê ez di wî karî de dixebitim. - Li mala we elb heye? - Belê. - Tu di elbê de pez didoşî? - Na ez tenê mangan didoşim. - Hespê te heye? - Na, hespê min tine. - Tu li hespê siwar dibî? - Car caran. - Eyaşîr çi ye? - Çermê pez e, mirov şîr, av yan jî dew dikê. - Berx çi ye? - Çêlika miyê ye. - Ma tu jî şivan î? - Na ez xwendekar im. 
__________________ |
|||||||||||
|
|
|
27-12-2006, 08:13 AM
|
#9 (permalink) | |||||||||||
|
Dersên Kurdî - Kürtçe dersler -9(Wateya peyvên Kurdî -Kürtçe sözcüklerin anlami)
seyran :gezi gezinti
geşt : gezî piknik zanîn : bilmek zanîngeh /zanko :üniversite/ yüksek okul car : sefer /defa carcaran /carina : bazen çêlik : yavru mî /mîh : koyun yan jî : ya da yan ..... yan jî : ya ... ya da şîr : süt xwendekar : öğrenci Rêziman Hevokên pirsê (soru cümleleri) Kürtçede üç çeşit soru cümlesi kulanılır 1- Ses tonu ile, bu durumda ilk sözcük ile cümlenin son sözcüğü, ya da son sözcüğün son hecesi vurgulu okunur Mînakk: Tu kurd î? (Sen Kürt’sün? /Sen Kürt müsün?) Tu li hespê siwar dibî? /Sen ata binersin? / Sen ata biner misin?) Tu di elbê de pez didoşî? (Sen kovada koyun sağar mısın?) Li mala we elb heye? (Evinizde kova var mı?) Tu jî gulan distînî ? (Sen de gül alır misin?) 2- Soru takısı “ma” ile soru cümlesi yapılır. Bu soru cümlesinde soru takısı ile cümlenin son hecesi vurgulu okunur. :Minak Ma tu Kurd î? (Sen Kürt müsün?) Ma tu li hespê siwar dibî? Ma tu hînê Kurdî dibî? (Sen Kürtçe ögreniyor musun?) Ma tu jî ji azadiyê hez dikî? (Sen de özgürlügü sever misin?) 3 – Soru sözcükleri ile sorü cümleleri kurulur. Bu durumda soru sözcükleri vurguludur. Mînak: Eyaşîr çi ye? (Süt tulumu nedir? Kî li hespê siwar dibe? (Kim ata biniyor?) Tu çima Kurdî nizanî? (Sen neden Kürtçe bilmiyorsun?) Elb ji bo çi çêbûye? (Kova ne için yapılmıştır?) Te kijan pirtukê girt? (Sen hangi kitabı aldın?) Pêhînî Şu cümleleri soru cümlesine çevirin. - Ew diçe bêriyê. - Ew diçe zanîngehê - Tu koçerî - Pezê we heye - Zarok dikevin nav mêrgan - Ew gulan dibistînin. - Tu jî gulan dibistînî - Ez di wî karî de dixebitim. - Li mala we elb heye. Wane 4 Vexwendin Postewan tê, derdixe, nameyeke dide min, ev ji xalê min tê. Ez bi dilhejî vedikim û bi lez dixwînim. Xalê min li Almanyayê dijî, ew min vedixwîne. Dibêje; “were li vir di zanîngeha Alman de bixwîne. Ez berê radiwestim, difikirim, ramanek tê, ramanek diçe. Ev ji bo min vexwendineke dilhejî ye, mathîştekî dilinî ye. Li welatekî biyanî xwendin, zimanekî biyanî fêrbûn, bêgûman, hem dijwar û hem jî balkêş e. Ez bazdidim, ji diya xwe re mijarê vedibêjim: “Dayê xalê min min vedixwîne Almanyayê! Diya min berê kûr dirame, dibêje; “Na, berxo, na!.” Min diya xwe hembêzkir û got, “Na dayê, ez naçim, li welatê biyanî naxwînim, dilê diya xwe naêşînim.” Bevê min bi hêrs; “Çima naçî, naxwînî, nabî xwediyê pîşeyeke bi nirx?” Bi rastî ez dixwazim, tenê di ber dilê diya xwe re diçim. Wateya peyvên Kurdî (Kürtçe sözcüklerin anlamı) postewan : postacı tê :geliyor derxistin :çıkarmak dedixe :çıkarıyor name : mektup nameyeke : bir mektup xal : dayı ji xalê min : dayımdan bi : ile /la,le dilhejî : heyecan vekirin : açmak lez : çarçabuk/ hızlı xwendin : okumak dixwinim : okuyorum jiyan : yaşamak / yaşam dijî : yaşıyor vexwendin : davet etmek vedixwine :davet ediyor Ew min vedixwine : O beni davet ediyor. gotin : söylemek dibêje : söylüyor were : gel (halk dili) rawestan :durmak, durup kalmak, dikilmek radiwestim : duruyorum fikirandin /ramandin : düşünmek,mutala etmek difikirim /diramim : düşünüyorum mathişt /lalhişt : sürpriz dilini : duygulu, heyecanlı Li welatek biyani xwendin :yabancı bir ülkede okumak biyanî : yabancı bêguman : şüphesiz dijwar : zor balkêş : dikkat çekici, ilginç Hem dijwar û hem balkêş e. : hem zor hem de ilginç. bazdan : kaçmak Ez bazdidim : ben kaçıyorum mijare : konu vegotin : anlatmak Ez mijarê ji diya xwe re vedibêjim. :Ben konuyu anneme anlatıyorum. kûr : derin Diya min berê kûr dirama :Annem önce derin dalıyor (düşünüyor) hembêzkirin : kucaklamak Min diya xwe hembezkir. :Annemi kucakladım. êşandin : acitmak Dilê diya xwe naêşînim. : annemin yüreğini acıtmam. pîşe : meslek nirx : değer xweiyê pîşeyek bi nirx : değerli bir meslek sahibi rast : doğru rastî : doğruluk di ber dil re çûn : gönlü hoş etmek, gönlünü almak şu diyaloğu birkaç kez okuyun - Tu diçî zozana? - Na, ez naçim. - Tu jî xwe dixemilînî? - Na, ez wekî we xwe naxemilînim, - Tu li hespê siwardibî? - Na, ez li hespê siwarnabim. - Tu mala xwe bardikî? - Na, ez mala xwe barnakim? - Tu bi Îngîlîzî dixwînî?, - Na, ez bi Îngîlîzî naxwînim. - Tu stranan dibêjî? - Na, ez stranan nabêjim
__________________ |
|||||||||||
|
|
|
27-12-2006, 08:14 AM
|
#10 (permalink) | |||||||||||
|
Dersên Kurdî - Kürtçe dersler -10(Wane 6 )
Ez ji telefona destan pir hez nakim. Betlaneyekê du hefteyî hebû, ez jî hatim gund. Mirata telefonê di bêrika min de bi min re hatibû gund. Min sê roj ew girt, lê min ew cardin vekir. Bi vekirinê re hevalê min î Sincar telefon kir.
Em bi telefonê wiha peyivîn. “Roj baş! Tu li ku yî, lo?” “Ez li gund im?” “Tu li wir çi dikî? “Ohoo çi nakim! Em sibe zû radibin, pismamê min min dibe li çiyan digerîne. Li pey em kivkarikan dicivînin. Li ser agir kewa dikin û dixwin. Li pey jî ez diçim, hespê dibezînim. Nîvro jî em bi tevê jinan diçin nav pez, Jin pez didoşin, em dikevin nava mêrgên çolê û Her wiha! Lê tu çi dikî?” “Ez jî xwe dixemilînim, diçim çarşiyê, awiran direşinim ser bedewan, li pey dikevim çayxanê, wê bin û pixa genî dikişinim nava pişik û kezevê.. Êvaran jî li ber televizyonê tiliya xwe dimijim!” “Ma karê te çi ye? De têra xwe tiliyê bimije.“ “Zû were, min bîriya te kiriye!“ “Ezê demeke kin de li wir bim.“ Wateya peyvên Kurdî (Kürtçe sözcüklerin anlamı) dest :el hez kirin : sevmek hez nakim : sevmiyorum betlane :tatil hefteyi :haftalık hebû :vardı hatim :geldim mirat :miras mirata :miras/ alahın belası bêrîk : cep di bêrîka min de : cebimde bi min re : benim ile girtin : kapatmak /kapmak girt : kapadım vekirin : açmak vekir : açtım cardin :tekrar bi vekirinê re :açmamla beraber peyivîn : konuşmak ku :nere li ku : nerede tu li ku yî :sen neredesin? li wir : orada oo çi nakim : ne yapmıyorum ki? zû : erken /çabuk pismam : emioğlu /amcaoğlu çiya :dağ gerandin : gezdirmek digerine : gezdiriyor. li pey : ardından kivkarik : mantar civandin : toplamak / toplanmak dicivînin : topluyoruz li ser : üstünde agir : ateş kewa kirin : közlemek kewa dikin : közlüyoruz xwarin : yemek hesp : at bezandin : koşturmak nîvro : öğleyin bi tevê : ile çol : yaban /kırsal her wiha : bunun gibi awir : bakış / gözetiş reşandin : serpmek direşinim : serpiyorum bedew : güzelik ketin : düşmek bîn : koku bin û pix : koku ve dumani kişandin : çekmek nava : içine pişik : akciğer kezev : karaciğer êvar : akşam tilî : parmak mîtin /mijîn : emmek. Ma karê te çi ye? : işin ne? têr : tok, doymuş de têra xwe : kendine yetecek kadar De têra xwe tiliya xwe bimije. : Eh! Yeterince kadar parmağını em. Zu were! : Çabuk gel bîrî kirin : özlemek Min bîriya te kiriye! : Seni özledim. dem : zaman kin : kısa Ezê di demekî kin de li wir bim : Ben kısa zamanda orada olacağım. Rêziman Biz daha önceki derslerde birinci ve ikinci grup fiillerin şimdiki zaman çekimlerini gördük. Burada da diğer bir grup olan pasif fiillerin, ya da “andin /din” ile biten fiillerin şimdiki zaman köklerini bulma metodunu öğrenecegiz. Önce “din” takısı atilir, geride kalan fiil kökünün son hecesindeki “a” sesi yumuşatılarak “î”ye dönüştürülür, ortaya çıkan sonuç fiilin şimdiki zaman kökü dür. Örnek: Gerandin (bu fiilde “din” eki atılır, geri kalan “geran”nın son hecesindeki “a“ “î“ye dönüştürülür. Ortaya “gerîn“ çıkar. Bu şimdiki zaman köküdür. Şimdi de çekimini yapalamın Gerandin Ez digerinim Ben gezdiriyorum Tu digerinî Ew digerîne Emdigerînin Hûn digerînin Ew digerînin Sizde yukarıdaki örneğe uygun şu pasif fiillerin çekimini yapın. 1 – civandin, 2 – kişandin, 3 – xemilandin, 4 – reşandin, 5 – bezandin Pêhînî 1 Mînak: Ez ........ hez nakim (telefonê) Ez ji telefonê hez nakim. 1 – Ew ....... hez nake (derewan = yalan) 2 – Em ..........hez nakin (zulumkaran) 3 – Tu ...... hez nakî (min). 4 – Hûn ......... hez nakin (me) Pêhînî 2 Mînak: Min bîriya …… kiriye(te). Min bîriya te kiriye. 1 – Wî bîriya....... kiriye (min) 2 – Wê bîriya ........ kiriye(diya xwe). 3 – Min bîriya .....kiriye(bavê xwe). 4 – Wan bîriya ........ kiriye (me). 5 – Me birîya ........ kiriye (welatê xwe). Pêhînî 3 Mînak: Ez …Li wir im (sibe) Ez sibe li wir im. 1 – Em .........li wir in(êvarê). 2 - Ew ......... li vir in (roja cejnê=bayram günü). 3 – Ew ….. li vir e (pêncşemîyê). 4 – Tu …… li vir î (kengê=nezaman)? 5 – Ez … li wir im(sêşemiyê=Salı). Otobûs Ez li otobûsê siwar bûm, diçim mal. Di otobûsê de tiştên balkêş hene. Yek bi tiliyên xwe dijimêre, yek destê xwe dadilêse. Yek jî porteqalan diqeşêre., Dergûşek bi destên xwe yên biçûk çavên xwe ji mêşan diparêze. Li der dinêrim, hin derketine seyranê goşt dibrêjînin. Lê ev tiştên balkêş jî hedana min nayne. Ez stûnên devên rê dijmêrim. Ji bêhedaniya di xew re çûm. Gava ez li qerajê ji otobûsê peya bûm, hevalê min bi hemû hêza xwe ve destê min diguvêşe, ez jî milê wî diguvêşim. Li pey jî em di nava bajêr de digerin. Li her derê tiştekî cûda. Cîhan wiha ye.
__________________ |
|||||||||||
|
|
«
Önceki Konu
|
Sonraki Konu
»
| Konu Araçları | |
| Mod Seç | |
Düzenli Mod
|
|
|
||||
| Konu | Konuyu Başlatan | Forum | Yanıt | Son Mesaj |
| Ankara'da Nerden Burs Alabilirim? | Tugay K... | Sınırsız Muhabbet Burada | 10 | 18-11-2007 06:09 PM |
| Jiyana ŞÎrÎn Û XweŞ Ew E Ku Bi ZimanÊ ZikmakÎ Saz Bibe Û Bixemile | heci | Çandi Gişti | 4 | 17-10-2007 11:42 AM |
| Geşedan û Rewşa Hilberîna bi Zimanê Kurdî | heci | Çandi Gişti | 3 | 05-09-2007 05:26 PM |
| Nivîskarê bêwelat Firat Cewerî | newalaqesaba | Çandi Gişti | 2 | 14-05-2007 10:21 AM |
| Osmanlıda Coğrafya | Global | Coğrafya | 6 | 14-04-2007 06:03 PM |
Forum saati Türkiye saatine göredir. GMT +2. Şuan saat: 07:07 AM .
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)
