23-08-2008, 04:33 PM
|
#1 (permalink) | |||||||||||||||
|
Bydigi Kürtçe Dil Kursu
Buradaki ders ve önergeleri takip ederek Kürtçeyi en baştan öğrenebilir ve geliştirebilirsiniz.
BUNUN İÇİN: 1--- Dersleri baştan sona kadar okuyun ve tekrar edin. Yazılanları mutalak atlamadan ve sonuna kara okuyun. Anlamazsanız bir daha tekrar edin son çare olarak grup ile iletişim kurun anlamadınız noktalarda. Tarafımızdan cevap gönderilecektir. Dersler "Discussion Board" bölümünde sırayla yayınlanacaktır. Ayrıca grubun mesaj sistemi üzerinden de gerekli bilgilendirmeler yapılacaktır. Her dersin üstünde desrin cevaplarıda yer alacaktır. Cevaplara rağmen anlaşılmayan noktalarda bize başvurabilirsiniz. Kendinize göre bir program yapın ve dersleri belli periyotlarda takip edin (günder bir, 3 günde bir veya haftada bir gibi) Önerimiz günde 25-30 dakika vakit ayırımanızdır. 2--- Pratik yapmaya çalışın. Dinlediğiniz bir Kürtçe şarkı da ki sözleri takip etmek ve eşlik etmek, bilmediğiniz kelimlerde sözlüğe bakmak ve şarkı sözlerini tercüme etmeye çalışmak ta bir pratik yöntemi sayılabilir. 3--- Dersi İnglizce kurslarında ki mantıkla yürütürsek konuşmanız çok güç olur. Günlük yaşamda kullanmak çok önemli Şarkı dinleyip eşlik edip çevrmek, basit çocuk kitapları alıp okumak, yüksek sesle telafuz etmek ve çevirmeye çalışmak, Kürtçe bilen kişlerle konuşmaya çalışma, Kürtçe tv seyretmek ve ileriki aşamalarda günlük haber okumak yada dergi takip edip kelime hazinesini genişletmek temel çerçeve olmalıdır.Şüphesiz ki bu dersler öğrenmenizi tamamen sağlamayacaktır ama bir temel oluşturacağı şüphesiz. 4--- [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] 5--- Birkaç günde günde bir sevdiğiniz bir Kürtçe şarkının kayıttaki ropörtajı kağıda geçirir gibi deşifresini yapın. Eğer elinizde o albümün kapağı varsa ordan karşılaştırın. Ardından şarkıyı türkçeye çevirmeye çalışın. 6--- 15. dersten sonra 2 günde bir Kürtçe yayınlardan kısa bir Kürtçe haber okuyun ve ne yazıldığını anlamaya çalışın bu yaparken bilmediğiniz kelimeleri sözlükten öğrenin ve haberi anlamaya çalışın. 8--- Linki verilen hikayelerden faydalanın. Çoğu bilindik hikayeler. Kafanızda direk çağrışım yapmaları daha kolay. Böylelikle zihninizdeki hikayeden bazı noktaları çözebileceksiniz. Hikayeleri önce ses ile eşzamanlı olarak takip edin. sonra birkez de sessiz olarak kendiniz okuyun. Son olarakta tüm hikayeyi çevirmeye çalışın. Sözlükten yararlanın ve en sonunda bazı noktarlarda sözlük, bilgileriniz, çağrışımlar vs... işe yaramazsa bir bilene danışın o kısımları. - [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] - [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] - [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] - [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] - [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] 9 --- Dilde, öğrenileni kullanmak, öğrenilenleri unutmamak, daha da ötesi, geliştirmek için gereklidir. Bu amaca hizmet edecek yollardan birisi de "alışkanlıklar oluşturmak"tır. Seviyeleri katedikçe seviyenize uygun, hoşlandığınız alışkanlıklar oluşturun. Böylece yalnızca kısa vadede, sözü geçen amaçlara hizmet etmekle kalmayıp uzun vadede de diliniz açısından geleceğe uzanan körüler kurmuş olacaksınız. Alışkanlıklara örnek vercek olursak... Gazete okumak, karikatür, fıkra gibi mizahi şeylerle ilgilenmek, "chat"leşmek(?!), şarkı sözlerini irdelemek, farklı platformlarda arkadaşlarla kurulan ilişkiler, ilgi alanına hitap eden kitaplar okumak, farklı şekillerde kendinizle konuşmalar ve daha nicesi.. 10--- Bu aşamaların ardından en son aşama olarak 2-3 günde bir basit cümlelerden oluşan bir Türkçe paragrafı yada düşünceyi yazılı olarak Kürtçeye çevirin. Yazmak akılda kalıcığın en önemli ayağıdır. Bir süre sonra yazma işini mesaj yazma, mail yazma, yorum yazma, haber yazma yada ilgilendiğiniz alanlarla ilgli görüş yazma şeklinde ilerletin. Yazdıklarınızı kaydedin ve zamanla yanlışlarınızı düzeltin. Kaynak : [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] |
|||||||||||||||
|
|
23-08-2008, 04:35 PM
|
#2 (permalink) | |||||||||||
|
Ders 1-
DERS 1
Unutmayın öğrenmeniz için tekrar ve pratik çok önemli, bir sözlük edinin. O sözlüğü alıncaya kadar internetten [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] işinizi görür. Kimseyle olmasa bile kendi başınıza günde 5-10 dk. öğrendiklerinzin pratiğini yapın. Bu arada unutmayın ki sizin için harcayacağım emeğin en üyük karşılığı gerçketen ciddiye almanız, okumanız, tekara yapmanız olacaktır. Zaman ayıramayacağınız dönemlerde mutlaka belirtinki ders boşa gitmesin. Klasik ders girişini yapacağız yanii alfabeden başlayacağız. Biliyorsanız dahi yinede bir göz atın. Bir dili öğrenmek için herşeyden önce o dilin alfabesini doğru yazmak ve okumak gerekir. Özellikle Kürtçede bazı seslerin birbirine yakınlığı, biribirine yakın seslerle birçok sözcüğün bulunması, doğru okumayı zorunlu kılmaktadır. Ayrıca Kürtçe dersleri kendi kendine dil öğrenme metoduna göre hazırlanmıştır. Anlaşılmayan noktaları açıklamaya, gelen soruları cevaplamaya her zaman hazırım. Size öncelikle türkçe albafede olmayan ve en çok karıştıılan harflerden başlayacağım daha onra diğer harfleri de şöyle genel olarak ileteceğim. ÖNEMLİ VE AKLINIZDA ZOR KALAN NOKTALARI NOT EDİN Türkçe alfabeyi biliyorsunuz: A, B, C, Ç, D, E, F, G, Ğ, H, I, İ, J, K, L, M, N, O, Ö, P, R, S, Ş, T, U, Ü, V, Y, Z (29 tane harf) Bunlardan "Ğ", "Ö", "Ü" harflerini alip çıkarıyoruz, bu harfler Kürtçe alfabede yoktur. Geriye 26 tane harf kaldı. Bu 26 tane harfin hepsi Kürtçe alfabede var. Bütün bu harfler Türkçede olduğu gibi okunuyor ve yazılıyor("U" harfi hariç). Böylece işimiz kolaylaşiyor. Şimdi Kürtçe alfabede olup Türkçe alfabede olmayan harfleri yaziyoruz: X, W, Q, Ê, Û (x, w, q, ê,û) . Bu 5 harfi diger 26 harfe ekledigimiz zaman toplam 31 harf oluyor. Şimdi Kürtçe alfabemizi yazabiliriz: A, B, C, Ç, D, E, Ê, F, G, H, İ, Î, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, Ş, T, U, Û, X, W, V, Y, Z Böylece Celadet Bedîrxan`in Latin harflerini kullanarak hazirlamiş oldugu alfabeye ulaşmış oluyoruz. O zaman bütün mesele Türkçede olmayan bu 5 harfin ne oldugunu, nasıl okundugunu öğrenmek. Gördügünüz gibi Kürtçeyi okuyup yazmak çok basit. Bu 5 harfin nasıl okundugunu teker teker üzerinde durarak her birini ayrı ayrı adımlarda açıklayacağız. Şunu da belirtmeden geçmeyelim, Celadet Bedîrxan Türkçe alfabedeki " ı " ve " i " harflerini " i " ve " î " olarak almistir, dogrusu da budur, dilin ve yazımın estetiğine daha uygundur, kaldı ki şapkalı " î " biraz daha ince okunuyor. Şimdiki dersimiz yukaridaki alfabeyi iyi gözden geçirmek, Türkçe alfabede olup da Kürtçe alfabede olmayanları, Kürtçe alfabede olup da Türkçe alfabede olmayanları iyice gözden geçirmek. Tekrarliyoruz Ğ, Ö, Ü harfleri Kürtçe alfabede yok, X, W, Q, Ê, Û harfleri ise Türkçe alfabede yok ÖZELLİKLE EN ÇOK ZORLANILAN NOKTALARI AKTARIYORUM. -------------------------------------------- X harfi Kürtçe dersimizin ilk adımında Kürtçe alfabeyi verdik, Kürtçede olmayan Türkçeye ait sesler ile Türkçede olmayan Kürtçeye ait sesleri belirttik. Bu seslerin hangi sesler oldugunu hatirlamaya çalisin, hatirlayamiyorsaniz tekrar okuyunuz. Bu seslerden biri X harfi ile temsil edilen ses idi. X harfi hangi sese karsilik geliyor? Dersimizin bu ikinci adiminda bu harf üzerinde duruyoruz. Kürtçede "yoksul" ne demektir? "Yoksul" kelimesinin Kürtçe karşılığını biliyorsunuz, bunu sesli olarak telafuz ediniz, Türkçe harflerle yazmayı deneyiniz, yazmaya çalistiginiz halde olmuyor, degil mi? Çünkü Türkçede olmayan bir ses çıkıyor ve bu sesi karşılayacak bir harf arıyorsunuz, size bir harf lazım, evet bu harf sözünü ettiğimiz X harfidir, şimdi "yoksul"un Kürtçe karşiligini rahatça yazabiliriz: Xizan. Aynı metodla örnekleri çogaltabiliriz, ilk önce Türkçe yazmayi deneyiniz ve olmadigini gördügünüz için hep bu sesleri karşılayacak harflerin eksikligini duyacaksiniz ve böylece bu harfleri ögrenip kolayca hafizanıza kaydetmiş olacaksiniz. Şimdi örnekleri çogaltabiliriz: "Dayı" kelimesinin Kürtçesini biliyorsunuz yukaridaki yöntemde oldugu gibi yazmaya çalışın, gene Türkçe alfabede olmayan bir harfe gereksinim duyuyorsunuz, evet gene X harfi size lazim, şimdi "dayı" kelimesinin Kürtçesini yazabiliriz: Xal. X harfinin içinde oldugu kelimeleri çogaltabiliriz. Teyze=Xaltî, Süslemek=Xemlandin, Genç=Xort, Ceylan: Xezal, Xanim, Xatir, Xelk gibi... Böylece dersin ikinci adımında X harfini açiklamis olduk. Kendi kendinize içinde X harfinin olduğu kelimeleri bulup tekrarlayınız. ------------------------------------------------------- W harfi W harfini çok duydunuz, bir çok dilde bu harfle karşılaştınız. Kürtçede bu harf hangi sese karşılık geliyor, tahmin edebiliyor musunuz? Türkçedeki "ülke" kelimesinin Kürtçe karşılığını biliyorsunuz, bunu yazmak istediginiz zaman bildiginiz Türkçe harfler ile yazabilir misiniz? Denemek isteseniz de olmaz, çünkü gene Türkçede olmayan bir ses çikiyor ve bu sesi temsil eden bir harf olmalı, bu harf " W " harfidir. Artık "ülke"nin Kürtçe karşılığını yazabiliriz: Welat. Artık " W " harfinin nasil bir sese karşılık geldigini, nasıl okundugunu "Welat" kelimesinden çikarabiliyorsunuz. İçinde " w " harflerinin oldugu kelimelere dikkat ederek örneklerimizi çogaltalim: Onun eli şişmiş: Destê wî werimîye, O yoruldu: Ew westîya, O : Ew, Ordan: Ji wir, Bunun gibi siz de içinde " w " harfinin oldugu başka kelimeleri bulup yazınız. ------------------------------------------------------- Q harfi Türkçedeki " K " harfini genizden söylersek " Q " harfini seslendirmiş oluruz. Aslinda " Q " harfinin temsil ettigi ses zaman zaman Türkçede de karşimiza çikiyor ama bu harf Türkçe alfabeye alinmadigi için " K " harfini çogu insan genizden seslendirerek aynı " Q " nun verdigi sese ulaşiyor, örnegin; "kalem" kelimesindeki " k " harfini çogu insan yumuşak degil de sert ve genizden okur, böyle oldugu zaman aslında "Kalem" , "Qalem"e dönüşüyor. Şimdi konuyu dağitmadan " Q " harfine örnekler verelim: "Gırtlak" kelimesinin Kürtçesini biliyorsunuz bunu telaffuz ediniz, telaffuz ettiginiz kelimeyi yazalim: Qirik. Yukarda da dedigimiz gibi bu harf "K" harfinin genizden seslendirilmesi sonucu çikiyor. İçinde " Q " harfinin oldugu örneklerimizi çogaltalim: Başlık Parası: Qeling, Çığlık: Qîrîn, Hiç: Qet, Yuvarlak: Qilot, Buruşuk Bez: Paçê Qerçimî. Siz de içinde "Q" harfinin bulundugu kelimeleri bulup yazınız. ------------------------------------------------------- Ê harfi "Elma" kelimesinin Kürtçesini biliyorsunuz Kürtçe alfabeyi hiç bilmeyen biri bunu Türkçe harflerle nasil yazabilirdi? İlk önce "siv" yazardi sonra bakar ve "olmadi" der, "sev" yazar bunun da olmadigini görür, her ikisini de okudugunuzda ne "siv" ne de "sev" "elma" nin Kürtçesini karşilamiyor, ortadaki sesli harf bunu karşilamiyor, o zaman bu sesi karşilayacak bir harf gerekir, bu harf sözünü ettigimiz "ê" harfidir, simdi "sêv" diye yazabiliriz. Evet dogrusu "sêv". Böylece "sêv" kelimesinden " Ê " harfinin nasil okundugunu çikarabildik."Sêv" kelimesindeki "ê" harfini tek başina seslendirmeye çalışın. Içinde " Ê " harfinin bulundugu örneklerimizi çogaltalim. Aslan: Şêr, Sıra: Rêz, Dalavere yapma: Sêra meke, Tok: Têr, Bir önceki gün: Pêr, Baktılar: Lê meskirin, Erkek: Nêr İçinde " ê " harfinin oldugu kelimeleri siz de çogaltip yazabilirsiniz. ------------------------------------------------------- " Û " harfi Türkçedeki bildigimiz " U " harfinin aynisidir ve oldugu gibi okunur, bunun için fazla örnek vermeye gerek yok. Uzak: Dûr, O gitti: Ew çû, Erken: Zû, Yağ: Rûn, Acı: Sûr, Yer: Şûn Gördügünüz gibi Türkçedeki " u " harfinin aynisidir, bunun üzerinde fazla durmaya gerek yok. ------------------------------------------------------- U harfi Kürtçedeki " û " Türkçedeki " u " gibi okunuyor demiştik, ama Kürtçedeki şapkasiz " u " Türkçedeki gibi okunmuyor. Bunu örneklerle açiklamaya çalişalim: "Kurt" kelimesinin Kürtçesini seslendirin. Bu seslendirdiginiz kelimeyi Kürtçe olarak şöyle yaziyoruz: Gur. O zaman "Gur" kelimesindeki " u " harfini nasil seslendirdigimize dikkat edelim ve bu harfi tek başina telaffuz etmeye ve nasil telaffuz edildigine dikkat etmeye çalişin. Şimdi "u" harfinin nasil telaffuz edildigini göstermek için içinde "u" harfinin oldugu örneklerimizi çogaltalim: Yanak: Gup, Böbrek: Gurçik, Sen: Tu, İçeri: Hundir, İki: Du, Salı: Duşemî, Yok: Tune Dinleyici: Guhdar, Yara: Kul Bu kelimelerden " u " nun nasil telafuz edildigini çikarabilirsiniz, bununla ilgili örnekleri çogaltip yazabilirsiniz. ------------------------------------------------------- XW bitişik oldugu zaman X ile W bitişik oldugu zaman sanki tek bir harfmış gibi okunur. X ve W harflerinin nasil okundugunu yukarida örneklerle izah etmiştik, bu iki harfin ard arda ara vermeden hızlı okunması ile XW sesi elde edilir. Şimdi bunu örneklerle anlaşılır kılalım: Yemek: Xwarin, Tuz: Xwe, Hoş: Xweş, Yeğen: Xwarzi, Okumak: Xwendin. Böyle örnekleri siz de çogaltip yazin. A a : Kürtçe de “a“ uzun okunur Örnek: Av (su), agir (ateş), B b : Türkçede ki “b” gibi okunur. Örnek: Bav (baba), bar(yük), bizin(keçi), ber(ön / ürün) C c : Türkçedeki “c” gibi okunur. Örnek: cam, conega (tosun), cot (karasaban), car (kere), cêwî(ikiz) Ç ç : Kürtçedeki “ç” vurgulu ve vurgusuz olmak üzere iki varyantlıdır. Çoğunlukla vurgulu varyantı kulanılır. Bu okunuş biçimi şöyledir: Dilin ön kısımi ön damağa (diş arkası) yapıştırılarak çıkarılır. Örnek: Çem (çem = akarsu), çav (çav = göz), çivîk (çivik = kuş), çerm(çerm = deri), çêlek(çêlek = inek), ço (ço = sopa) Vurgusuz telafuzuda Türkçede ki “ç” gibi dir Örnek: Çar(dört), çend (çend), çil(kırk), çol (kır/ çöl) D d: Bu harf de tamamen Türkçedeki “d” gibidir. Örnek: Dev (ağız), der (dışarı), dar(ağaç), dîl (esir), dil (kalb/yürek) E e: Türkçede kulanılan “e“ harfi gibi ağız hafîf açılarak çıkarılır. Örnek: Ez (ben), erê (evet), dest (el), te (sen =çekilmiş hali) Ê ê : Türkçedeki “beş, yedi, dedi” Kelimelerindeki “e” sesi gibi çıkarılır. Kısaca bu sesin çıkarılışı esnasında ağız sağa ve sola kasılarak yayvan hale getirilir. Sesin çıkışı esnasında alt dudak aşağı çekilerek hava dışarı bırakılır. Örnek: Êzing (odun), êvar (akşam), tê (gelir, geliyor) F f : Aynen Türkçedeki “f“ harfi gibi okunur. Örnek: fîstan, find (mum), fîdan, firotin (satmak) G g: Kürtçe alfabesinin bu harfi de Türkçedeki “g” gibi okunur. Örnek: ga (öküz), gul (), goşt (et), gotin (söz /söylemek) H h: Bu harfimiz herzaman okunur, hiç bir zaman yutulmaz, Türkçedeki “h” gibidir. Örnek: hebûn (var olmak/ malik olmak), hatin (gelmek), hêlîn (kuş yuvasi), heyv (ay) Halk arasında arapçanın etkisiyle az da olsa okunan bir başka varyantı var, bu sadece arap kokenli kelimelerde görülür Örnek: Hasan, Heci, Husên vb. I i : Türkçenin “ı” sından daha kısa dir. “i” sesinin hafif çıkışıdir. Hemen hemen türkeçde ki ı ya karşılık gelir. Anlaşılması için bir karşılaştırma yapalım. Işık (uzun bir sestir) Kirin (kısa bir sestir) Örnek : Kirin (yapmak), birin (götürmek), mirin (ölmek) Î î : Türkçenin “i“ sinden daha uzun okunur. Çok öenmli bir fark yoktur. Zamanla yerleşir. Normal türkçe de ki i gibi okuyun siz. Anlaşılması için bir karşılaştrma yapalım. bir (Türkçede 1 sayısındaki “i” kısa dir.) bîr (Kürtçedeki “î” uzun okunur. Türkçenin iki “ii” sine tekabul eder.) ? Örnek: Îsot (acı biber), îsal (bu sene), bîr (hafıza / kuyu), şîr (süt) J j : Aynen Türkçedeki “j“ gibi okunur: Örnek: Jin (kadın), jar (zayıf /güçsüz), jor (yukarı), jêr (aşağı) K k : Kürtçenin bu harfî de vurgulu vurgusuz olmak üzere iki varyantlıdır. En fazla vurgulu biçimi kullanılır. Vurgulu biçimi dilin ortası üst damağın ortasına (yumuşak damak) yapıştırılarak çıkarılır. Kısacası “g“ ile “k“ arası bir sestir. Örnek: Kevir (khevır = taş), kevok (khevok = güvercin), kerî (kherî = parça /sürü), kovik (khovik = honi), kavir (khavır = toklu) Vurgusuz varyantı çok az kulanılır. Türkçedeki “k“ gibi okunur. Örnek: Ketin (düşmek), kes (şahıs), kîsik (küçük cüzdan / torbacık), kûsî (kaplumbağa) Dikatinize: “k“ ile başlayan çok az kelime hem vurgulu, hem de vurgusuz okunur. Vurguya göre anlamlarıda değişir. Kürtçede bütün sözcükler cins takısı aldıklarından. Bu tür sözcükler zorluk çıkarmazlar. Örnek Vurgusuz 1- Kar (iş ; bu kelime erildir.) Karê min pir giran e. (işim çok ağır) vurgulu kar (oğlak; bu kelime dişil dir. Diger bir formu da var =karik) Kara bizinê belek e. (keçinin oğlağı alacalıdır.) 2 : Vurgusuz ker (eşek ; kelime olduğu icin cins takısı alır) Kera me xweş dibeze. (Bizim eşek iyi koşar.) Vurgulu Ker (sagir ; edat olduğundan dolayı herhangi bir takı almaz) Mêrikê ker diçe mal. (Sagir adam eve gidiyor) Not: Birçok yazar yanlış anlaşmayı önlemek için, vurguluyu iki “rr“ ile yanê “kerr“ biçimin de yazıyorlar. L : Aynen Türkçedeki “L” gibi dir Örnek: Lêv (dudak), law(oğlan çocuk), lepik (eldiven), lal (lal, dili ağır) M m : Tıpa tıp Türkçe “m” si gibi okunur. Örnek: Mêr (erkek, yiğit), mîh (koyun), mîr (derebey, emir) N n : Tıpa tıp Türkçe “n” si gibi okunur. Örnek: Nav (ad, isim), nan (ekmek), nîr (boyunduruk), nok (nohut), hinar (nar) O o : Tıpa tıp türkçe “o” su gibi okunur. Örnek: ol (din), ode (oda), por (saç), sol( ayakkabı), sor (kırmızı) P p: Iki varyantlı olup yüzde doksanbeş vurgulu okunur. Bu vurgulu şekli şöyle çıkarılır: Üst dudak çok güçlü bir şekilde alt dudağa yapıştırılarak vurgulu okunur. “P” ile “b” arası bir ses çıkarılır: 1 : Vurgulu P (bp /ph): Örnek: par (phar = geçensene), pêrar (Phêrar = eveli sene / iki sene önce), pişt (phışt = sırt), pîşe (phîşe = meslek) 2 : Vurgusuz, Türkçe “p” si gibi. Örnek: pîl (pil), parçe (parça), plan, pol (sınıf /dershane) Q q : Arapça “k” gibi okunur. Ya da dilin arka kısmı damağın arka kısmına yapıştırılarak birden açılır ve “kanun” kelimesindeki “k” gibi sert biçim söylenir. Örnek : Qer (siyahın bir tonu), qam (boy), qalind (kalın) R r : Agırlıklı olarak Türkçedeki “r” gibi okunur. Yalnız şapkalı “î” önünde iki “rr“ gibi vurgulu okunur. Örnek Roj (güneş / gün), rez (üzüm bağı), rev (kaçış), rîs (yün iplik) Vurgulu okunuşu: kirîn (kırrin = satın almak) kirîn (bırrin = kesmek) mirîn (mırrin = homurdama) S s : Aynen Türkçedeki “s” gibi okunur. Örnek: Sîr (sarmısak), simêl (bıyık), sal (yıl), sar (soğuk) Ş ş: Aynen Türkçedeki “ş” gibi okunur. Örnek: Şil (ıslak / yaş), şal (pantolun), şev (gece) T t : Bu harfimizin de vurgulu vurgusuz olmak üzere çift varyantı vardır. Yüzde doksan vurgulu varyantı kulanılır. Dilin ön kısmı, damağın ön kısmına yapıştırılır, birden açılır. Yada “th” şeklinde okunur. 1- Vurgulu Örnek: tav (thav = güneş ışını), tarî (thari= karanlık), tîr (thir= ok=, tûj (thuj = biber acısı), tal (thal = ot acısı) 2 – Vurgusuz, Türkçe “t” si gibi Örnek: Tor (file / ağ), tas (tas), ta (sıtma), tar (tünek ağacı) U u : Türkçedeki “ö” harfine yakın bir sestir. Ya da “hö” biçiminde okunur. Örnek: Gul (ghöl= gül), Kurd (khörd = kürt), gund (ghönd = köy), Tu (thö = sen), gur (ghör = kurt) Û û : Türkçedeki “u“ gibi okunur. Sözcük başında kulanılmaz. Örnek : Bûn (olmak /varolmak), çûn (gitmek), tû (dut), rû (surat/sima), rûn (yağ), şûn (yer) V v: Türkçedeki “v” gibi okunur. Örnek: varik (piliç), vala (boş), bav(baba), dev (ağız), van (bunlar) W w: Bu ses Türkçede yoktur. Dudak “o” sesinde olduğu gibi yuvarlaklaştırılır, birden açılarak “oue” gibi bir ses çıkarılır. Ingilizcenin “Water” deki “w” sesi, yada arapçadaki “9 “ sesi gibi çıkarılır. Örnek: War (ouar = yayla), wan (ouan= onlar), wî (oui = o - eril), Wê (ouê = o – dişil), weris, (oueris = urgan) X x : Bu ses bir arkadamak sesidir. Damaktaki balgamı çıkarmak için çıkarılan sese benzer. Yani şöyle bir ses “ağhı“ Örnek: xal (ğhal = dayi), xanî (ğhani = ev /bina), xew (ğhew = uyku), xort (ğhort = Genç), xanim (ğhanım = hanım) Y y: Aynen Türkçedeki “y” gibi okunur. Örnek: yek (bir sayısı), yar (sevgili), Yado (bir kürt kahramanı) yêzdan (Allah /tanrı), yadigar (hediye) Z z: Türkçedeki “z“ sesi gibidir. Örnek: ziman (dil / lisan), zanîn (bilmek), zarava (lehçe) zava (damat /güvey), zêr (altın) Xw xw (diftong): Bu çift ses Türkçede yoktur. “x“ ve “w“ seslerinin beraber okunuşudur. Aşağı yukarı şöyle bir ses “ğhoue“ Örnek :Xwar (ğhouar =yedi), xwendin (ğhouendın = okumak, ) xwastin (ğhouastın = istemek) OKUMA ALIŞTIRMASI - HARFLERE DİKKAT EDİN SESLİ TELAFUZ YAPIN. ANLAMLARINA BAKIN. We dît? Wê seva sêvê xwe avêt devê dêwê. (Gördünüzmü? O(dişil) elma için devin ağzına atladı) Wekî pela hişk ket ber pêlê kefa devê dêw. (Kuru yaprak gibi dêv agız köpüğünün dalgalarına kapıldı.) Mîrê min mir, (Beyim öldü) Wî bîr ji min bir, (hafızamı benden aldı) Vê re dilê min dîl ket, (onunla yüreğim esir düştü) Cewa cêvî di bin dara tawî ya li keviya deşta kewî de lava kir ji xwedê. (Cewa cêvî kewî ovasının kenarındaki dardağan ağacının altında Allaha yalvardı.) Kur û Kûçik rûniştin li ber Kuçik, (Oğlan çocuk köpek ile beraber ocağın önünde oturdular.) Ew gundiyê bakur, (O kuzeyli köylü) Ango kurê balkûr, (yani dikkati uzun olanın oğlu) Hat wekî gur ji dûr. (geldi kurt gibi uzaklardan) 1. DERS BİTTİ ÖĞRENDİKLERİNİZİ TEKARAR EDİN VE KELİMERİN PARTİĞİNİ YAPIN
__________________ |
|||||||||||
|
|
|
23-08-2008, 04:37 PM
|
#3 (permalink) | |||||||||||
|
Ders 2-
DERS-2
Alfabeden sonra temel diyalog ve gramere başlıyoruz. Umarım bir sözlük edinmişsinizdir. Cümleleri sesli telafuz edin, not alın, bilmediğiniz kelimeleri diyalogların altındaki sözlükten öğrenin. İsim ve yer değiştirerek benze cümleler kurmaya çalışın. Diyaloglara kendinizi dahil edin. Zamirlerin yazılışlarına dikkat edin. DIYALOG - Roj baş, - Roj baş, roj baş. Tu kurd î? - Erê, ez kurd im, lê tu? - Ez jî kurd im. lê ew? - Ew jî Kurd e. - Tu, ew û ez, em kurd in. - Erê em Kurd in. - Ew kî ne? - Ew Faris in. - Aha! Ez, tu, ew, em ew û ? Wateya peyvên kurdî (Kürtçe sözcüklerin anlami) wate = anlam peyv = sözcük / kelime kurdî = Kürtçe /kürt dili roj = gün, güneş baş = iyi, roj baş= tünaydın, merhaba, iyi günler tu = sen (yalın hal) kurd = kürt, î = sin (olmak fiilinin ikinci tekil şahıs takısı) Tu kurd î. = Sen kürtsün Tu kurd î? = Sen kürtmüsün? erê = evet ez = ben (yalın hal) im = ..im (olmak fiilinin birinci tekil şahıs takısı) Ez kurd im. = Ben kürdüm. Lê tu? = ya sen? jî = de / da ez jî = ben de Ez jî kurd im. = Ben de kürdüm. ew = o, onlar (her iki cins için) Lê ew? = ya o? e = ..dir (olmak fiilinin üçüncü tekil şahıs takısı) Ew jî kurd e. = O da kürttür. Em = biz (yalın hal) in = ..üz, …sunuz, …dirler (olmak fiilinin çoğul şahıs takısı) Em kurd in = Biz kürdüz. kî = kim Ew kî ne? = Onlar kim dirler. Ew faris in. =Onlar farstırlar. na = hayır (aynı zamanda şimdiki zaman olumsuzluk takısı) ne = değil (bu geçmis zaman olumsuzluk takısıdır) wisa = öyle, böyle, şöyle Na ne wisa! = Hayir öyle değil! weki = gibi, benzer, tarzında û = ve, ile hûn = siz (yalın hal) BAZI TEMEL BİLGİLER Günün vakit adlarını ve hitapları Gün: Roj yada Ro Sabah : Sibê - Günaydın: Beyanî baş veya Roj baş Öğle : Nîvro - İyi günler : Roj baş Akşam: Êvar - İyi akşamlar: Êvar baş Gece:Şev - İyi geceler: Şev baş Baş:İyi Xweş : Güzel DERS 2 DEKİ DİYALOGUN TÜRKÇESİ DIYALOG - Roj baş, - Roj baş, roj baş. Tu kurd î? - Erê, ez kurd im, lê tu? - Ez jî kurd im. lê ew? - Ew jî Kurd e. - Tu, ew û ez, em kurd in. - Erê em Kurd in. - Ew kî ne? - Ew Faris in. - Aha! Ez, tu, ew, em ew û ? Türkçesi: - İyi günler, - iyi günler.Sen Kürt müsün? - Evet,ben Kürt'üm.ya sen? - Ben de Kürt'üm.Ya o? - O da Kürt'dür - Sen, o, ben, biz Kürdüz - Evet biz Kürdüz - Onlar kimdir? - Onlar Fars 'dır. - Hıı! ben,sen,o,biz ve onlar
__________________ Bu mesaj en son " 23-08-2008 " tarihinde saat 04:50 PM itibariyle Zengari tarafından düzenlenmiştir.... |
|||||||||||
|
|
|
23-08-2008, 04:38 PM
|
#4 (permalink) | |||||||||||
|
Ders 3-
DERS -3
ŞİMDİ 3. DERSE BAŞLIYORUZ - EM NIHA DEST BI DERSA 3'YEMÎN DIKIN RÊZIMAN (dilbilgisî) BÛN (OLMAK FİİLİ) Kürtçedeki “bûn “ (olmak) fiilinin şimdiki zaman çekimi, türkçedeki “olmak” fiilinin çekimine çok yakındır. Sözcüklerin sesli veya sesiz harfle bitimine bağlı. Aslında 2. derste sesiz harfle biten sözcüklerle “bûn”fiilinin çekimini de görmüş olduk. Onu tekrarlayalım. Aşağıda ki boşlukları doldurup gönderin zaten 2. derste var. Değiştirerekte doldurabilirsiniz. (ÖDEV) Kürtçe : Türkçe Ez … im. Ben …im. Tu … î. Sen ….sin. Ew … e. O…dur/dir… Em … in. Biz…iz /uz… Hûn.in. Siz.siniz/ sunuz… Ew.in. Onlar.dırlar/durlar. 1.2.3. tekil ile 1.2.3. çoğul da ki eklere dikkat edin. Têbinî(not /dipnot): Kürtçe de “bûn”(olmak) fiilinin takıları türkçenin tersine sözcükten ayrı yazılır, okunurken bitişikmiş gibi okunur. Ayrıca kürtçedeki “bûn” fiilinin takıları hiç değişmez, zira kürtçede ses uyumu kuralı yoktur. PÊHÎNÎ (alıştırma): Siz de şu sözcüklerini “bûn” fiiline, yanı yükarıdaki örneğe uygun çekin. (ÖDEV) tirk, alman, mêr (erkek), jin (kadın), ciwan (genç), karker (işçî) DIYALOG Diyalogu türkçeye çevirin ve diğer ödevlerle birlikte gönderin. (ÖDEV) - Roj baş - Roj baş - Ez Necî me, lê tu? - Necî! Hiii! - Erê Necî. "Ez Necî me. - Ez jî Hêvî me. - Ez Necî me, tu Hêvî yî - Ew kî ye? - Ew Gulê ye. - Ez gundî me. - Ez jî gundî me. - Ew kî ye? - Ew jî gundî ye. - Em gundî ne. - Lê hûn çi ne? - Em bajarî ne? - Erê, erê, em gundî ne, ew bajarî ne. - Em gundî ne. Hun bajarî ne. WATEYA PEYVÊN KURDÎ (Kürtçe sözcüklerin anlami) … me = …im (olmak fiilinin sesli harfle biten sözcüklerden sonra kullanılan birinci tekil şahıs takısı) … yî = …sin (olmak fiilinin sesli harfle biten sözcüklerden sonra kullanılan ikinci tekil şahıs takısı) … ye = …dir (olmak fiilinin sesli harfle biten sözcüklerden sonra kullanılan üçüncü tekil şahıs takısı) gundî = köylü … ne = …yiz /siniz/ dirler ((olmak fiilinin sesli harfle biten sözcüklerden sonra kullanılan çoğul şahıs takısı) gund = köy bajar = şehir bajarî = şehirli gundî = köylü çi = ne jî = de lê = ya, ama RÊZIMAN (dilbilgisî) Kurdî tirkî Ez gundî me. Ben köylüyüm. Tu gundî yî. Sen köylüsün. Ew gundî ye. O köylüdür. Em gundî ne. Biz köylüyüz. Hun gundî ne. Siz köylüsünüz. Ew gundî ne. Onlar köylüdürler. Burda bûn-olmak fiilinin sesli harfle biten sözcüklerden sonra kullanılan şahıs takılarını görüyorsunuz. Bu dersin bûn-olmak başında sessiz harfle biten sözcüklerden sonra kullanılan şahıs takılarını görmüştük..
__________________ |
|||||||||||
|
|
|
23-08-2008, 04:40 PM
|
#5 (permalink) | |||||||||||
|
Ders 3 Cevaplar
DERS - 3 CEVAPLAR
Ödev 2: Ez tirk im.Ben türküm. Tu tirk i.Sen türksün. Ew tirk e.O türkdür. Em tirk in.Biz türküz. Hun tirk in.Siz türksünüz. Ew tirk in.Onlar türkdürler. Ödev 3: Ez alman im.Ben almanım. Tu alman i.Sen almansın. Ew alman e.O almandır. Em alman in.Biz almanız. Hun alman in.Siz almansınız. Ew alman in.Onlar almandırlar. Ödev 4: Ez mer im.Ben erkeğim. Tu mer i.Sen erkeksin. Ew mer e.O erkekdir. Em mer in.Biz erkeğiz. Hun mer in.Siz siz erkeksiniz. Ew mer in.Onlar erkekdirler. Ödev 5: Ez jin im.Ben kadınım. Tu jin i.Sen kadınsın. Ew jin e.O kadındır. Em jin in.Bizkadınız. Hun jin in.Siz siz kadınsınız. Ew jin in.Onlar kadındırlar. Ödev 6: Ez ciwan im.Ben gencim. Tu ciwan i.Ben gençsin. Ew ciwan e.O gençdir. Em ciwan in.Biz genciz. Hun ciwan in.Siz gençsiniz. Ew ciwan in.Onlar gençtirler. Ödev 7: Ez karker im.Ben işciyim. Tu karker i.Ben işcisin. Ew karker e.O işçidir. Em karker in.Biz işciyiz. Hun karker in.Siz işcisiniz. Ew karker in.Onlar işcidirler. Dialog - Roj baş - Roj baş - Ez Necî me, lê tu? - Necî! Hiii! - Erê Necî. "Ez Necî me. - Ez jî Hêvî me. - Ez Necî me, tu Hêvî yî - Ew kî ye? - Ew Gulê ye. - Ez gundî me. - Ez jî gundî me. - Ew kî ye? - Ew jî gundî ye. - Em gundî ne. - Lê hûn çi ne? - Em bajarî ne? - Erê, erê, em gundî ne, ew bajarî ne. - Em gundî ne. Hun bajarî ne. ***Neci anladığım kadarıyla isim,Hewi de isim olmalı:Naci ve Umut galiba Türkçesi: -İyi günler. -İyi günler. -Ben Naci 'yim.Ya sen? -Naci,hıı! -Evet Naci.'Ben Naci yim' -Ben de Umut'um. -Ben Naci'yim,sen Umut'sun. -O kimdir? -O Gule'dir. -Ben köylüyüm. -Ben de köylüyüm. -O kimdir? -O da köylüdür. -Biz köylüyüz. -Ya siz nesiniz? -Biz şehirli miyiz? -Evet,evet biz köylüyüz,onlar şehirlidir. -Biz köylüyüz. Siz şehirlisiniz.
__________________ |
|||||||||||
|
|
«
Önceki Konu
|
Sonraki Konu
»
| Konu Araçları | |
| Mod Seç | |
Düzenli Mod
|
|
|
||||
| Konu | Konuyu Başlatan | Forum | Yanıt | Son Mesaj |
| Dİlİmİz KÜrtce | Ersin | Dirok | 16 | 15-11-2008 07:23 PM |
| Dicle Kelimesinin Etimolojisi | Cıwann | Genel Kültür | 9 | 19-07-2008 07:17 PM |
| KÜRTLER ve SANAL - (Bydigi Kaizen Team Çalışmasıdır) | PCkopat | Bydigi Kaizen Team | 86 | 13-06-2008 08:26 AM |
| Kürt Dilini Tanımak | byprens | Dirok | 3 | 14-02-2008 02:41 AM |
| Kürt dili | Albatros | Genel Kültür | 10 | 12-01-2008 07:34 PM |
Forum saati Türkiye saatine göredir. GMT +2. Şuan saat: 02:13 AM .
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)
