23-08-2008, 05:07 PM
|
#11 (permalink) | |||||||||||||||
|
Ders 7-
DERS 7
RÊZIMAN (DİLBİLGİSİ) Lêkera "HEBÛN" (varolmak, malik olmak fiili): 2 kullanım alanı vardır 1- Var olma -Erênî (olumlu) Yekjimar (tekil) Pirejimar (çoğul) Ez heme (ben varim) : em hene (henin) tu heyî : hûn hene ew heye : ew hene -Nerênî (olumsuz) Yekjimar (tekil) Pirejimar (çoğul) ez tineme (ben yokum) : em tinene tu tineyî : hûn tinene ew tineye : ew tinene 2- Bir şeyin elde bulunmasi, var olması. -Yekjimar: Erênî (olumlu) Nan heye. (ekmek var) Nanekî min heye (Benim bir ekmeğim var.) Nerênî (olumsuz) a) Nan tine. (Ekmek yoktur.) b) Nanê min tine. (Benim ekmeğim yok.) -Pirejimar: Erênî (olumlu) a) Nan hene. (Ekmekler vardır.) b)Nanên min hene. ( Benim ekmeklerim vardır.) Nerênî (olumsuz) a) Nan tinin. (Ekmekler yoktur.) b) Nanên min tinin. (Benim ekmeklerim yoktur.) Têbinî: Kürtçenin kurmanci lehçesinde yalın halde bulunan kelimeler çoğul takısı almazlar. Kelimenin çoğul oluşu fiilin aldığı çoğul takısından anlaşılır. Örnek olarak ilk cumle olan “Nan hene“ cumlesini kelimesi kelimesine tercüme ettiğimizde rahatlikla anlaşılır. Yani yalın halde çoğul takısı yok - bükümlü halde çoğul takısı var. Mînak(Örnek): Yalın hal de kelimesi kelimesine esas anlam Nan heye. :Ekmek var(dır). Ekmek vardır. Nan hene. :Ekmek vardırlar. Ekmekler vardır Bükümlü hal kelimesi kelimesine esas anlam Nanê min heye.: Ekmek benim var(dır) : Benim ekmeğim var. Nanên min hene. : Ekmekler benim vardırlar : Benim ekmeklerim var. |
|||||||||||||||
|
|
23-08-2008, 05:12 PM
|
#12 (permalink) | |||||||||||
|
Ders 8-
DERS 8
RÊZIMAN (DİLBİLGİSİ) 6 ve 7. derslerde A- birinci çeşit zamirleri, B-Cînavên tewangî (bükümlü kişi zamirleri) ni ve Lêkera "HEBÛN" (varolmak, malik olmak fiili) ni gördük. Şimdi temel edatlara geçiyoruz. C- Daçek (Edat): --Di...de(de/da/ bir şeyin içinde anlamındadir. Gözle görülmez) di sandiqê de. (sandıkta / Sandığın içinde) di binê kursiyê mezin de, (büyük sandalyenin altında) di erdê de (yerde /yerin içinde anlamında) Li ...(de /da / gözle görülür, açıkta anlamlarında) li ber sandiqê (sandığın önünde/ bakıldığında gözle görülür.) li ber kursî (sandalyenin önünde) li erdê (yerde / yerin üstünde, gözle görülür.) Bu iki edatın daha iyi anlaşılması için bir örnek daha. Pirtûk di erdê de ye. : Kitap yerde dir (yere gömülü, yerde saklı anlamında). Pirtûk li erdê ye. : kitap yerde dir. (yerin üstünde, bakıldığında görülür anlamında) --Ji........ : ...den /...dan Ji Kurdistan. : Kürdistan dan ji Serhed, : Serhat tan ji Amed : Amed ten (Diyarbakır dan) PÊHÎNÎ (Alıştırma) 1 - - gundê we - - çend mal hene? - - gundê me - - 25 (bistûpênc) mal hene. Pêşeng û Evîn - - ku ne? Ew - - der in. Pirtûk - - çaviya sandiqê - ye. Pirtûk - - ser sandiqê ye. (boşlukları doldurun) (ÖDEV) PÊHÎNÎ (Alıştırma) 2 Mînak(örnek): Ev mase - - darê mazî ye. Ev mase ji darê mazî ye. (Bu masa meşe ağacından) Ez - - gundekî Kurdistan im Tu - - ku yî? (nerelisin) Ez - - Dêrsim im. (boşlukları doldurun) (ÖDEV) PÊHÎNÎ (Alıştırma) 3 Boş yerleri şu sözcüklerle doldurun, heye, hene, tine, Li gund dibistanek jî---, Li Kurdistanê dibistanên Kurdî---, Di gund de xaniyekî min jî - - - -. Di mala min de sê ode - - - -. Di oda rûniştinê de teregên pirtûkan - - - -. Li ba min pirtûk, rojname û kovarên Kurdî jî - - -. Ma pirtûkên we jî - - - -? (boşlukları doldurun) (ÖDEV)
__________________ |
|||||||||||
|
|
|
23-08-2008, 05:14 PM
|
#13 (permalink) | |||||||||||
|
Ders 8 Cevaplar ( BersivÊn Dersa 8)
DERS 8 CEVAPLAR ( BERSIVÊN DERSA 8)
1 Li gundê we çend mal hene? Li gundê me 25 (bistûpênc) mal hene. Pêşeng û Evîn ji ku ne? Ew li der in. Pirtûk di çaviya sandiqê de ye. Pirtûk li ser sandiqê de ye. 2 Ez ji gundekî Kurdistan im. Tu ji ku yî? Ez ji Dêrsim im. 3 Li gund dibistanek jî heye, Li Kurdistanê dibistanên Kurdî tine, Di gund de xaniyekî min jî hene.Di mala min de sê ode heye. Di oda rûniştinê de teregên pirtûkan heye. Li ba min pirtûk, rojname û kovarên Kurdî jî heye. Ma pirtûkên we jî hene?
__________________ |
|||||||||||
|
|
|
23-08-2008, 05:15 PM
|
#14 (permalink) | |||||||||||
|
Ders 9-
DERS 9
Aşağıdaki metni okuyun ve çevirin. Cümleleri sesli telafuz edin, not alın, bilmediğiniz kelimeleri diyalogların altındaki sözlükten öğrenin. (ÖDEV) XWENDIN ZOZANÊ ME; Em biharan diçin zozanan. Keç û bûkên gundê me xwe dixemilînîn, li hespan siwardibin û berê xwe didin waran. Kar dikeve ser milên herkesî; şivan berê birên pez didin zozanan, berxivan jî berxan hêdî hêdî ber bi waran dikişînin. Gundî tiştên xwe li ker û hespan bardikin, dibin waran, baran datînin, konan vedigirin, hinek jî çeper û holikan çêdikin. Roj dibe roja zarokan, ev roj ji bo wan wekî cejn e. Ew gulên pêşerojê dikevin nava mêrgên zozanan, deste deste gul, sosin û beybûnan dibistînin. Dengê zarokan, kalîna berxan û orîna golikan li hev diqelibin, dibe şadî û dikeve nava waran. Ber bi nîvro gavan dewaran dajo nava waran. Zarok diçin çêlekan tînin û li ber konan girê didin. Jin, berê golikan berdidin bin mangan û dûv re didoşin. Gava gavan diçe mala xwe, şivan jî pez tîne bêriyê. Bêrîvan eyaşîran dikin tûran, didin pişta xwe, elban davêjin milên xwe, diçin bêriyê û pez didoşin, gava elban tijî dikin, tînin berdin eyaşîran. Li pey dotinê berxivan berxan berdide nav pez. Berx makên xwe dibînin, dikevin bin û dimijin. Ev jiyan îro ji bo min wekî xewn e. Wateya peyvên Kurdî (Kürtçe sözcüklerin anlami) bihar : ilkbahar baharan : ilkbaharlar /ilkbaharda çûn : gitmek Em diçin. : Biz gidiyoruz. zozan : Yayla keç : kız bûk : gelin xwe : kendi / kendini xemilandin :süslemek /bezemek xwe xemilandin : kendini süslemek Keç xwe dixemilinin : Kızlar kendilerini süslüyorlar. hesp : at siwar bûn : binmek Li hespan siwardibin. : Atlara biniyorlar. Li ereban siwardibin. : Arabalara biniyorlar. berê xwe : yönünü war : yayla dayin : vermek didin : veriyorlar Berê xwe didin waran. : Yönlerini yaylalara veriyorlar. kar : iş ketin : düşmek dikeve : düşer ser : üst mil : omuz kes : kişi herkesî : her kese şivan : çoban bir : sürü pez : koyun /küçük baş hayvan birê pez : koyun sürüsü berxivan : kuzu çobanı berx : kuzu hêdî hêdî : yavaş yavaş ber bi : istikamete / doğru (bir yöne doğru) dikişine : çekiyor kişandin : çekmek tişt : eşya / şey tiştên xwe : eşyalarını / şeylerini ker : eşek bar : yük barkirin : yüklemek birin : götürmek dibin : götürüyorlar danîn : indirmek datînin : indiriyorlar kon : kıldan dokuma çadır vegirtin : germek/ çadır kurmak. çeper : çeper holik : kulube /yayla evi / evcik çêkirin : yapmak çêdikin : yapıyorlar roj : gün roja : günü zarok : çocuk ev : bu ji bo : için ji bo wan : onlar için wekî : gibi cejn : bayram ew : o / onlar pêşeroj : gelecek nav : iç / içine mêrg : çayır deste : deste /buket sosin : susen (bir çeşit çicek) beybûn : papatya bistandin : dermek / sapıyla koparmak dibistinin : deriyorlar deng : ses kalin : meleme / melemek orin : böğürme böğürmek golik : dana nivro : öğlen / gün ortası gavan : sığırtmaç / büyükbaş hayvan çobanı dewar : sığır ajotin : sürmek dajo : sürüyor çêlek : inek anîn : getirmek tînin : getiriyorlar li ber : önünde girêdan : bağlamak girêdidin : bağlıyorlar berê : önce berdan : bırakmak berdidin : bırakıyorlar bin : alt mange : inek dûv re /dû re : sonra dotin : sağmak didoşin : sağıyorlar mal : ev Gavan diçe mala xwe : sığır çobanı evine gidiyor. bêrî : koyun sağma yere Şivan jî pez tîne bêriyê : Çoban da koyunları sağma yerine getiriyor. bêrîvan : koyun sağan kadın eyaşir : süt tulumu tûr : kulplu yünden çanta /torba dike : yapar dike tûran : torbaya koyar pişt : sırt Dide pişta xwe. :Sırtına alıyor /sırtına veriyor. elb : ağaçtan kova avêtin : atmak davêje : atıyor milê xwe : koluna Davêje milê xwe. : koluna atıyor. diçin : gidiyorlar tijî : dolu tijî kirin : doldurmak tijî dikin : dolduruyorlar li pey : ardından mak : anne dîtin : görmek / bulmak dibînin : görüyorlar mîtin : emmek dimijin : emiyorlar jiyan : yaşam / hayat xewn : rüya di bin darê de : ağacın altında rûniştin : oturmak rûdine : oturuyor firavin : öğle yemeği xwarin : yemek (fiili) dixwe : yiyiyor
__________________ |
|||||||||||
|
|
|
23-08-2008, 05:17 PM
|
#15 (permalink) | |||||||||||
|
Ders 9 Cevaplar ( BersivÊn Dersa 9)
DERS 9 CEVAPLAR ( BERSIVÊN DERSA 9)
Okuma Bizim yayla Biz baharda yaylalara gidiyoruz.Köyümüzdeki kız ve gelinler kendilerini süslüyorlar,atlara biniyorlar ve yönlerini yaylalara veriyorlar.Herkesin omuzlarının üstüne iş düşer,çoban koyun sürülerinin yönlerini yaylalara veriyor,kuzu çobanıda kuzuları yavaş yavaş yaylalara çekiyor.Köyde eşyalar eşşek ve atlara yüklenir,yaylalara götürülür,yükler indirilir,çadırlar kurulur,dimisi de çeper ve yayla evleri yaparlar. Gün çocukların günü olur,bugün onlar için bayram gibi.Onlar güllerle gelecekler yaylarda çayırların içine düşecekler,deste deste gül,susan ve papatya deriyorlar.Çocukları sesi,kuzuların melemesi ve danaların böğürmesi biribirine çarpıyor-karışıyor mutluluk oluyor dikeve düşmektir ama burda yayılma anlamını katmış. Öğleden önce sığırtmaç sığırlarıyayların içine sürüyor. Çocuk inekleri getirmeye gidiyor ve çadırlar önüne bağlıyor.Kadın önce danaları ineklerin altına bırakıyor sonra sağıyor.Gava sığır çobanını evine götürüyor,çobanda koyunları sağma yerine gidiyor.Süt sağan kadın süt tulumunu torbalara koyar,sırtına alıyor,ağaçtan kovaları koluna atıyorlar.Gidiyor sağıyor....Tahta kovayı doldurduğu sırada süt tulumlarını getirip bırakıyorlar.Ardından kuzuları sağan kadın koyunların içine bırakıyorlar.Kuzuların annesi kendininkini götürüyor ve emiyorlar.Bu yaşam(böyle bir yaşam) bugün benim için rüya gibidir
__________________ |
|||||||||||
|
|
«
Önceki Konu
|
Sonraki Konu
»
| Konu Araçları | |
| Mod Seç | |
Düzenli Mod
|
|
|
||||
| Konu | Konuyu Başlatan | Forum | Yanıt | Son Mesaj |
| Dİlİmİz KÜrtce | Ersin | Dirok | 16 | 15-11-2008 07:23 PM |
| Dicle Kelimesinin Etimolojisi | Cıwann | Genel Kültür | 9 | 19-07-2008 07:17 PM |
| KÜRTLER ve SANAL - (Bydigi Kaizen Team Çalışmasıdır) | PCkopat | Bydigi Kaizen Team | 86 | 13-06-2008 08:26 AM |
| Kürt Dilini Tanımak | byprens | Dirok | 3 | 14-02-2008 02:41 AM |
| Kürt dili | Albatros | Genel Kültür | 10 | 12-01-2008 07:34 PM |
Forum saati Türkiye saatine göredir. GMT +2. Şuan saat: 02:29 AM .
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)
