06-08-2008, 06:37 PM
|
#1 (permalink) | |||||||||||||||
|
Rewşa Pirekê 2
Jı pirekê çı tê xwestın? An ji dıvê ku çawa be? Dıvê pirek çawa bıji? Çawa xwe bınixumine? Xwedê ji pirekê çı dıxwaze? Jiyaneke çawa dıxwaze? Berpırsiyariyên pirekê çı ne? Dı nava cıvakê de lı pirekê çawa tê nêrandın? Berpırsiyariyên jın û mêran lı hemberê hevdû çı ne? Bıkınayi pirek ki ye, çı ye, çı kes e û jê çı tê xwestın?
Bersıvên van pırsan dı dinê İslamê de çenda ku bı aweyeki berfıreh hatıne şirovekırın ji, lê disa cıvaka me, bı taybeti pirek dı serwextbûna vê meseleyê de pırr zor û zehmetiyê dıkışine û ev mesele bûye weke bareki gıran lı ser mılê cıvakê. Lewra çawa ku tê zanin jı ber ku gelê me demeke dırêj de ye bındest e, xeşim û nezan maye. Ne dinê xwe, ne dınya xwe û ne ji jiyana xweşi zaniye. Ew dinê ku hin bûyi ji ne dinê Esra Seadetê û dinê Qur’anê ye. Belê ew dinê ku dagırkerên bıyani kırıne hacetê dagıri û mêtıngeriya xwe , jı wateya wê ya rasti derxıstıne, vala kırıne û kırıne leyistoka destên xwe. Wi dini hin bûne û bı wi dini xwedan terbiye bûne. Ku ev dinê ne rast dı welatê me de bûye sebebê tevlihevbûna mejıyan û nexweşiyên gıran. Mıxabın pireka Kurd, dı rewşeke pırr gırantır de ye û jı her tışti bêxeber e, weke mıroveki kerr û kor dınyayê nabine. Lewra rêyên xwendınê hemû bı navê din lı hember hatıne gırtın. Jı ber vi qasi nıkariye bıxwine, heya ku dinê xwe ji hin bıbe. Jı ber van rastiyan em jı we dê û xwuşkan re dıbêjın ku; hûn bı serê xwe, bı tenê, yani bêyekiti û rêkxıstın ne dıkarın bersiva van pırsan bıdın, ne ji dıkarın pırsgırêkên diroki yên gencıli jı hev bıqetinın. Belê enceq bı hatına cem hev, bı cıvin û rêkxıstın hûn dıkarın vi bari rakın. Lê ne ku hûn pirek bı tenê, zılam ji, heta xwendevan ji bê yekiti û rêkxıstın nıkarın van meseleyan hel bıkın. Geli dayık û xuşkên ku lı Ewrûpa dıji; jıbir mekın ku hûn lı welateki bıyani dıjin. Ev warê ku hûn lê dıjin, bı çand û kultur, exlaq, rêz, urf, adet, din, zıman, ax, av û hewa xwe ve dûri me ye û bıyani ye. Ewrûpi lıngên me dıêxın sola teng û wıha dıbêjın; Eger hûn dıxwazın lı vi wari bıjin, dıvê ku hûn bıbın weke me û jiyana xwe ji bıêxın weke jiyana me. Bı van gotınên xwe dıxwazın wıha bıbêjın;Dev jı rêz, urf, adet, exlaq, din û zıman û piroziyên xwe berdın, weke me bıxwun, weke me vexwun, weke me bılıvın, û bıla exlaqê we weke exlaqê me be. Bı kurtayi tıştên ku ew jı me dıxwazın ev ın; Em xwe bı tevi pirozi û muqedesatên xwe ve dı nava wn de bıhelinın û qalıbeke Ewrûpi jı xwe çêkın. Tê zanin ku em û xetereke mezın lı hemberê hev ın û du rê jı me re têne nişandan.An jı viwari bar bıkın an ji stûxwarkırın û teslimbûna xwe diyar bıkın. Bıla her yek jı we destê xwe deyne ser wıjdana xwe, baş mıtale bıke û van pırsan jı xwe bıke; Gelo keça mın, kurê mın, bûka mın çıqas nêzıki İslamê ye? Çıqas bı mal û malbata xwe ve gırêdayi ye? Urf, adet, rêz û piroziyên me çıqas dıji û dıparêz e? Gelo ezê dı nava vê jiyana Ewrûpa ya gemar de çawa xwe, malbata xwe û zarokên xwe bıparêzım.Lewra lı kolana jiyana gemar, dı televizyon û rojnaman de jiyana gemar û lı cıhê kar jiyana gemar e. Gelo ew zarokên dı nava jiyanake wıha qırêj û gemar de mezın bıbın û bıgıhijın, emê çawa bıkarıbın wan jı vê tariyti û gemariyê bıparêzın û wan bıêxın ewladên salıh. Bıla em baş bızanıbın ku çareserkırına van pırsgırêkan hemûyan ji bı rêya hatın û kombûna cemhev û bı yekiti û rêkxıstınê çê dıbe. Dıvê em tu car jı bir nekın ku rêya xırab ya zarokên me ketıne de, para dayık û bavan pırr e û berpırsiyariya wan mezın e. Lewra eger em werın cem hev û dı rêya rast de bın, wê zarokên me ji lı pey rêya me bımeşın. Jı bo çareserkırına van pırsgırêkan û yên weke wan, jı bo anina dinê Esrê Seadetê û pêkanina wi dı nava cıvakê de, em gazi we dayık û xuşkên hêja û dılavan dıkın ku dı nava xebata İslami de cıhê xwe bıgırên. Nebêjın ‘ em pirek ın, darê şıkesti ne, ne xwenda ne, tıştek jı destê me nayê, ma em dıkarın çı bıkın?’ Pirekên dı dema Pêxember (saw) de ji nexwenda bûn, lê belê hin dıbûn, ew bıxwe dıçûn cem Pêxember ( saw) tışt dıpırsin û daxwaza çareserkırına pırsgırêkên xwe dıkırın. Hetta tevli şer dıbûn. Belê we şaş nexwend. Pirekan lı kêleka Pêxember lı hemberê zalıman şer dıkırın. Yek jı wan sehabeyên ku dı şerê Uhud’ê de Pêxember jı şûrê kafıran xılas kıri sehabeyeke pirek bû. Ya ku dı rojên teng û demên zor de alikari dayi Pêxember, Xetice bû. Ya ku dı şer, ger û geştan de bı Pêxember re dıgeriya Aişe bû. Pırrê hedisên Pêxember jı Aişê hatıne riwayetkırın. Aişe bı pirekiya xwe hedis gotıne û zılaman guhdari kırıne. Disa ya ku dı rojeke inê de, dema Xelife Umer xutbeyê dıxwine, rexne kıri û goti ‘ Tu lı dıji Qur’anê mıjûl dıbi’ û Umer xısti zorê de pirek bû. DI BAWERİYA İSLAMÊ DE REWŞA PİREKÊ Dı beriya hatına İslamê de, dem û zeman weke ewreke reş û tari ser pirekê re derbas dıbû. Jı wi ewri tu car ava gula nedıbari. Dawiya ewra nedıhat û ne dıbû şahi heya ku roj derkeve da bıkarıbe serê xwe rake û bıbine ka lı dınyayê çı dıbe, çı nabe. Belê ew ewrê reş û tari her çıqas dıçû reş, tari û dıjwartır dıbû. Belê jı wi ewri her tım berf û baran û teyrok dıbari. Dı wê demê de pirek weke metayê kırin û fırotınê bû. Heta dawiyê hatıbû stûxwarkırın û bı çaveki pıçûk lê dıhat meyzekırın. Dema ku lı sûka bazara jınan, yekûyek an ji kombıkom dıhatın bazarkırın, cudabûn dı navbera wan û heywanan de tune bû. Dı wê demê de mafeki ku pê bıkarıbe bıxebıte, bıbe xwedi mal û mılk û bıbe hemwelati tune bû. Bı kurtayi dı mafê mırovatiyê de yek jı cıvakê nedıhat hesıbandın. Dı jiyana cıvaki, konevani, abori û çandi de ku bıbe xwedi gotın lı vır bıhêle, bı qasi serê derzıyê rûmet û siyaneta wê tune bû. Lı pirekê , bı çavê heyineki ku zarokan tine dûntan û sulale pê pırr dıbe, xızmeta zılami dıke û daxwazên dılê wi pêk tine dıhate meyzekırın. Ev rewşa wıha gemar û tevlıhev, çawa ku dı nava cıvakê de rûnıştıbû, cıhê xwe gırtı bû û bûbû çand û jiyana cıvakê, wısa pirekê ji ev rewşa tari, tehli û tırşi rast dızani, dı cıh de dıdit û razıyê bı rewşa xwe bû. Dı vê ‘ dema cahılıyê’ de rewşa pirekê wısa xırab bûbû ku insanan , bı taybeti lı Erebistan’ê hewqas jı mırovatiyê dûr ketıbûn ku zarokên xwe yên keçık bı saxiti bınax dıkırın. Dı wê demê de mesela zewacê ji gelek tevlıhev û bı rengeki hoviti û heywani de sinor jı hejmarê re tune bû. Çı zılami bıxwesta, bı gora quweta xwe hewqas jın jı xwe re dıanin. Weki nıha zılamek perê hebûna, dıkaribû hezar jıni jı xwe re bine. Ne qanûnên ku pêşi lı vi kari bıgrın hebûn û ne ji dı nava cıvakê de nebaş dıhat ditın. Belê kesê bıkarıba, tışteke wıha bıke, hım wi pesnê xwe dıdan û hım ji cıvakê pesnê wi dıdan û rûmet dıdanê, jı bo kariye gelek jına bine. Pışti ku qanûnek ji tunebû pêşiya vê bıgıre, pirek bı her awayi ma bû. Lı hêviya wıcdana zılami ve bû û qanûn, qanûna zılami bû. |
|||||||||||||||
|
«
Önceki Konu
|
Sonraki Konu
»
| Konu Araçları | |
| Mod Seç | |
Düzenli Mod
|
|
|
||||
| Konu | Konuyu Başlatan | Forum | Yanıt | Son Mesaj |
| Rewşa Pirekê | Dino-Amed | Zanisti | 1 | 06-08-2008 06:39 PM |
| Dîroka Çîroka Kurdî(Kurmancîya jor) û rewşa wê ya niha | PCkopat | Çandi Gişti | 1 | 12-02-2008 11:14 AM |
| LÊkerÊn HevedudanÎ YÊn Ku Ji Hev Dibin - 1 - | Freedom | Çandi Gişti | 0 | 31-01-2008 04:24 AM |
| Di KurdÎ De Cure Û Avaniya LÊkeran | Freedom | Çandi Gişti | 0 | 31-01-2008 04:21 AM |
| LÊkerÊn HevedudanÎ YÊn Ku Ji Hev Dibin | heci | Çandi Gişti | 0 | 25-10-2007 03:35 PM |
Forum saati Türkiye saatine göredir. GMT +2. Şuan saat: 10:35 PM .
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)
