Freedom

Sîstema gera xwînê

Dilê mirovan masulkeyeki bi car ode ye. Wazifa dil ev e ku, xwîne begehijine her dere bedena mirovan. Ango dil wek pompe dixebite u di deqiqe da 70 caran ledixe. Bi taybeti, dil ji du aliyan pekte; dile raste u dile cepe. Xwina gemari ji sindemara mezin (vena cava) te u di pesoda dile raste da komdibe. Pesoda dile raste xwine pompeyi pisikan dike ku xwin li we dere were paqij kirin, ango xwin CO2 (Karbondioksid) bide u 02 (Oksijen) li xwe bar bike. Mirov CO2 tev helma xwe daveje der. Xwina paqij we sunda digiheje pesoda dile cepe u ji vir va ji digiheje oda dile cepe. Oda dile cepe, we xwina paqij pompeyi sordemara mezin (Aorta) dike. Xwin bi alikariya Aorta u hemu sordemaren bedene mirovan digiheje hemu cihen bedene. Ew fonksiyona dil, cara pesin ji aliye zanaye Ingiliz; William Harwey di sedsala 17 da hatiye nivisandin.
Di bedena mirovan da du cins demar hene. xwînber u xwînwerîn. Di sordemaran da xwina paqij, ku bi 02 hatiye barkirin, heye. Ew demarana we xwina paqij ji dil dibin her dere bedene. Gava ku ew demar ji dil deret, nave we aorta ye. Pase aorta parvedibe u ji bo her cihe bedene naveki din digre. Weki sordemara pil, sordemara qor, sordemara seri u hwd.
Ji demareki din ra ji sindemar dibejin. Di sindemaran da xwina gemari (qevcil), ya bi CO2 heye. Ew demarana ji hemu deren bedene mirovan de xwina gemari komdikin u dibin dil. Sindemar u sordemar hertim li cem hev in. Naven wana ji wek hev in, ango mirov dibeje sindemara qor, an ji sordemara qor. Sindemara hin mezin ra bi zimane latini vena cava te gotin.