10-01-2008, 11:56 AM
|
#1 (permalink) | |||||||||||||||
|
Kürt dili ve tarihi dengbêjlerin dilinin altında
Yıllar önce Siirt’in Kurtalan ilçesinden Batman’ın Beşiri ilçesine yerleşen 59 yaşındaki dengbêj Salihê Qubînî, tam 48 yıldır klam söylüyor.
Yıllar önce Siirt’in Kurtalan ilçesinden Batman’ın Beşiri ilçesine yerleşen 59 yaşındaki dengbêj Salihê Qubînî, tam 48 yıldır klam söylüyor. Ağabeyi ve annesi de dengbêj olan Qubînî, şu ana kadar çıkardığı 4 albümde aşkı ve isyanları anlattı. Kürtlerin tarihini, kültürünü ve dilini ayakta tutan tek şeyin dengbêjlik olduğunu belirten Qubînî, Kürt dili ve tarihinin dengbêjlerin dilinin altında olduğunu belirtti. ‘Salihê Qubînî’ veya diğer adıyla Salih Yorulmaz, 1949 yılında Siirt’tin Kurtalan ilçesinde dünyaya geldi. Dengbêj bir aileden gelen Yorulmaz, ilk dengbêjliği babasından almış. Belirttiğine göre babası Sofi Hemê, dine yönelince klam söylemenin günah olduğunu belirterek bırakmış. Salihê Qubînî, amcası Niyazi Yorulmaz’ın zengin bir repertuvara sahip olması nedeniyle ilk klamlarını ondan derlemiş. Ailede bir başka dengbêj de ağabeyi Kasım Yorulmaz. Ağabeyinden de klam alan Salihê Qubînî, daha sonra kendi tarzını oluşturmuş. Kurtalan’dan yıllar önce Beşiri’ye yerleştiğini belirten Yorulmaz, dengbêjlik özelliğini aileden aldığını söyledi. Ağabeyi ve annesinin de dengbêj olduğunu ifade eden Yorulmaz, 4 albüm çıkardığını ve abümlerinde aşkı ve isyanları anlattığını kaydetti. Herkesin kendisini ‘Salihê Qubînî’ lakabıyla tanıdığını anlatan Yorulmaz, “Qubîn’in anlamı Beşiri’dir. Beşiri’in Kürtçe ismi Qubîn’dir. Ben de Beşiri’de tanındığım için ismim Salihê Qubînî olarak kaldı. Herkes beni bu isimle tanır ve çağırır” dedi. 11 yaşımdan bu yana... Aslen Kurtalanlı olduğunu ifade eden Yorulmaz, şunları söyledi: “Küçüklüğüm Beşiri’de geçti. 11 yaşımdan bu yana dengbêjlik yapıyorum. Kendimi tanıdığımdan beri klam söylüyorum. Ama unutamadığım bir anım var. Dayımların köyünde bir düğün vardı. Dayım da bölgede tanınmış bir dengbêjdi. Kucağında oturmuştum. Elimi kulağıma atıp ‘Nûrê’ klamını söylediğimde herkes çok etkilenmişti. O zaman dayım benimle yarışa girmişti. Bütün dengbêjlere saygım var ama kimsenin etkisinde kalmadım. Eskiden Erivan radyosu, Bağdat radyosu vardı. Kawîs Axa, Meryem Xan, Kerabetê Xaço gibi dengbêjlerin klamlarını söyledim. Denbêjliğe merakım zaten vardı. Bende dengbêjlik öyle gelişti. 1971’de teyplerin yaygınlaşmasıyla denbêjlik klamları da yaygınlaştı.” Dilini ve kültürünü dengbêjlik üzerinden geliştirdiğini kaydeden Yorulmaz, “Eskiden radyo televizyon yoktu, her şeyden uzaktık. Köyümüzde biz her akşam köylüler olarak bir araya geliyorduk. Biz buna ‘Şewbêrk’ diyorduk. Genelde zengin aileler çağırıyordu. Çünkü dengbêjler bir araya gelince bütün köylüler oraya geliyordu. Bu nedenle daha çok ekonomik durumu iyi olan aileler çağırıyordu. Ve dünyada ne olup bittiğini insanlar dengbêjlerin söyledikleriyle öğreniyorlardı. Bu nedenle dengbêjliğin böyle bir önemi de vardır” diye konuştu. ‘Dengbêjlik bir ustalık ister’ Dengbêjliğin ‘bir anma biçimi’ olduğunu ifade eden Yorulmaz, acının, derdin, kederin ve mutluluğun sözlere yansıması olduğunu belirterek, “Acı da olsa, aşk da olsa onu anmaktır. Dengbêjlik böyle bir şeydir. Onu söylediğin sözlerle yaşatıyorsun” dedi. Söylenen klamlarda anlatılan aşkın sadece kadın erkek arasındaki duygusallık olmadığını belirten Yorulmaz, klamlarda anlatılan aşkın bazen bir çiçek veya başka bir şey olabileceğini kaydetti. Dengebêjlere eleştirilerinin olduğunu belirten Yorulmaz, “Dengbêjligin orijinali bozuluyor. Sanatçı Kazo’yu beğeniyorum ama keşke klasik söylemese. Dengbêjlik akılla ilgili bir durum değildir. Dengbêjlik bir ustalık ister, bilmek gerekiyor” diye konuştu. Kürtlerin tarihini, kültürünü ve dilini ayakta tutan şeyin dengbêjlik olduğunu sözlerine ekleyen Yorulmaz, Kürt dili ve tarihinin dengbêjlerin dilinin altında olduğunu belirtti. “Kürt dili ve tarihini bugüne kadar sürdüren de dengbêjlerdir” diyen Yorulmaz, halkın kendi kültürüne ve diline sahip çıkmasını istedi |
|||||||||||||||
|
«
Önceki Konu
|
Sonraki Konu
»
| Konu Araçları | |
| Mod Seç | |
Düzenli Mod
|
|
|
||||
| Konu | Konuyu Başlatan | Forum | Yanıt | Son Mesaj |
| Dino: Kürt müziği en sancılı dönemini yaşıyor | Bedirxan | Müzik Sohbet | 3 | 05-07-2008 06:50 PM |
| Türkler, Kürtler ve Osmanlılar... | *rojda* | Genel Kültür | 4 | 18-05-2008 02:10 AM |
| 2007'de Kürt kültüründeki hareketler | MÊVAN | Genel Kültür | 4 | 03-01-2008 10:37 AM |
| 5 bin yillik kürt tarihi | avci | Tarih | 0 | 13-10-2007 12:29 AM |
| Fedakarlığın Adı: Kürt Basını | Rockurd | Genel Kültür | 0 | 06-07-2007 06:26 PM |
Forum saati Türkiye saatine göredir. GMT +2. Şuan saat: 12:30 AM .
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)
