29-08-2008, 10:25 PM
|
#1 (permalink) | |||||||||||||||
|
Sacco ile Vanzetti...
15 Nisan 1920'de öğleden sonra üç sularında, Boston'un banliyölerinden South
Braintree'nin ana caddesinde, bir soygun sırasında iki adam öldürüldü. Buraya birkaç kilometre uzakta, Charlestown'da 22 Ağustos 1927 gecesinde, iki adam elektrikli sandalyede idam edildi. Sacco ve Vanzetti davası işte bu dört adam ve bu yedi uzun yıl boyunca adım adım örüldü. ------------------------------------------------------------------------------ Birinci Dünya Savaşı'nın sona ermesi ve onu izleyen kriz dönemi, Amerikan toplumunu ikiye ayıran, dünya kamuoyunu ayağa kaldıran ve sembol haline gelen Sacco ve Vanzetti davasının arka planını oluşturur. Olay, başlangıçta, şiddetin ve soygunların yoksullar için neredeyse meşrulaştığı bu yeniden uyum sağlama dönemi için oldukça sıradandır. Boston'un sanayi banliyösü ülkenin içinde bulunduğu şartlardan fazlasıyla etkilenmiştir. Kasım ayında komşu şehrin "tasarruf sandığı" soyulur; Noel'de bu kez Bridgewater'da bir ayakkabı fabrikasının kasası soyguna uğrar; daha sonra bir çete ayakkabı stoklarını çalar. South Braintree soygununun kurbanları, bu ayakkabı firmasının muhasebecisi ve onun "korumas"sıdır. Çalışanların haftalık ücretlerini zırhlı çelik kasalarla komşu büroya taşımaktadırlar. Katettikleri bu kısa yol üzerinde iki adam onlara saldırır, ateş eder, kasaları kapar ve içinde üç kişinin bulunduğu kendilerini bekleyen arabaya binerek oradan uzaklaşır. Sabahın erken saatleridir, iki saldırganı birkaç tanık görür. Bundan sonra, davanın seyrini esas olarak tanıkların ifadeleri, karar değiştirmeleri, tutarsızlıkları belirler. Saldırı sırasında kullanılan çalıntı Buick'in izini süren komiser Stewart, daha önce de başı polisle belaya giren bir takım İtalyanlarla karşılaşır. İçlerinden biri daha önce sürgüne mahkum edilmiştir. Bir otomobil tamircisi İtalyanların dükkana geldiğini bildirir. Teşhis edilen üç kişiyi elinden kaçıran Stewart, Bridgewater'dan gelen bir arabadaki iki adamı tutuklar. İkisi de yabancıdır. İkisi de silahlıdır. Üstlerinde anarşist bir bildirinin müsveddeleri bulunur. Adları Nicola Sacco ve Bartolomeo Vanzetti'dir. Dedham'da ilk sorgulamayı yapan sorgu yargıcı, Sacco'nun South Braintree olayına karıştığına hemen kanaat getirir. Olayın olduğu 15 Nisan günü "İtalyan" işe gitmemiştri. Bu andan sonra, iki adamın yalanlamalarına rağmen teşhis için tanıkların karşısına çıkarılırlar. Vanzetti daha önceden mahkum olmuştur. Noel'deki Bridgewater soygununun sanığı olarak tanıklar onu resmen teşhis etmiştir. Doğru dürüst bir savunma yapma imkanı olamayan Vanzetti yargıcın kararı okumasıyla mahkum olur: "Mahkeme, sanık Bartolomeo Vanzetti'yi 12 yıldan az 15 yıldan fazla olmamak üzere hapis cezasına çarptırmıştır..." Bu birinci dava yüzünden Vanzeetti diğer mahkemeyi tutuklulara ayrılan "kafes"ten izler. 1921 ağustosunda aynı yargıç, Dedham'daki mahkemede bu sefer Sacco ve Vanzetti'nin idama mahkum edildiği kararını okur. O andan itibaren iki tutuklu için uzun ve acılı bekleyiş başlar. Mahkeme uzadıkça uzar. Hatta o sırada başka bir cinayetten hapiste yatmakta olan Celestino Madeiras, soygunu ve cinayetleri Joe Morelli çetesiyle birlikte işlediğini itiraf eder. Ama... 9 Nisan 1927'de yine aynı yargıcın sesi iki arkadaşın acılarına ve umutlarına son verir: "Yüce Mahkememiz vücudunuza elektrik verilmek suretiyle ölüm cezasına çarptırılmanızı uygun görmüştür... Yasaların kararı bu yöndedir." Kendilerine Rağmen İki Kahraman Kahramanlar: İki İtalyan, göçmen ve anarşist. Kendilerini mahkum eden ilk karar açıklandığında Nicola Sacco ve Bartolomeo Vanzetti kimdi? Yedi yıl sonra ölüm kararı infaz edildiğinde kim olmuşlardı? Nicola Sacco hapishaneyi ölümden daha korkunç bulur. Ateşli bir militandır, eylemsizlik ona acı verir. Aşıktır, asıl büyük işkence karısından ayrı düşmektir. Şefkatli bir babadır, çocuklarının büydüğünü görememek onu umutsuzluğa sürükler. O kadar gurur duyduğu oğlu Dante ondan uzak büyümektedir, kızı Ines o hapishanedeyken dünyaya gelir. Vanzetti gibi, o da Amerika'ya 1908'de gelmiştir. Babasının şarapçılık yaptığı, 1885'te doğduğu köyünü dünyayı keşfetmek için terketmiştir. Cesur ve hayata karşı iyimserdir, biraz İngilizce öğrenir, bir meslek sahibi olmak için, çıraklık yaparken kendi cebinden para verir. Sonunda iyi bir kunduracı olur. Patronunun gözdesidir; hatta ona beş odalı bir daire kiralar. 1912'de Rosina Zambelli ile evlendikten sonra hayatı daha da düzenli hale girer. Ama yine de Amerikan hayat tarzına ayak uydurmakta zorluk çeker. Neredeyse sadece İtalyanlarla görüşür. Arkadaşlarının çoğu gibi bir anarşist çevreye girer. Elinden geldiği kadar para biriktirmeye çalışır. Annesinin ölüm haberi geldiğinde ülkesine dönmeye karar verir. Tutuklandığı günün sabahında karısının valizleri hazırlamasına yardım etmiştir. Ama yine de arkadaşlarıyla birlikte bir anarşist mitingin hazırlığına katılmaktan kendini alamaz. Miting bir matbaada çalışan bir İtalyan gencin karanlık "intiharı" üzerine düzenlenecektir. Ölüme mahkum olduğu için, hapishanede çalışmasına izin verilmez. Birkaç kez akli dengesini yitirir; defalarca intihara teşebbüs eder, açlık grevleri yapar. Karısının ısrarları üzerine hastaneye kaldırılır. "Akıl hastanesi"nden masumiyetini ve çektiği acıları anlatan mektuplar yazar. Okumaya, kendini eğitmeye çalışır. Adil bir şekilde yargılanmadığını düşünür sürekli. Yoksullara ve İtalyanlara karşı kör bir nefretin kurbanı olduğuna inanır. Daha yaşlı ve bekar olan Vanzetti'nin mizacı da tutkuları da çok farklıdır. Hapishane onu çok değiştirir, kendini iyi hisseder. Hayatının sonunda "bir toprak kurdunun ya da bir tavuğunki gibi olmayan" ölümünü selamlar. 1888 yılında Kuzey İtalya'da doğan Bartolomeo Vanzetti önce pastacılık öğrenmek için babasının çiftliğini terkeder, sonra sürgüne gitmeyi tercih eder ve 1908'de ABD'ye göç eder; burada ekonomik bunalımla yüz yüze gelir. İlk yıllar çok zor geçer. Boston yakınlarında Plymouth'a yerleşmeden önce şehirde ve taşrada her tür vasıfsız işe girer çıkar. Önce bir halat fabrikasında çalışır, 1919'da bir balık satıcısının mallarını devralır. Bağımsızlığına kavuşmuştur. Plymouth sokaklarında ıslık çala çala el arabasını iter. Neşeli ve arkadaş canlısı bir insandır. İtalyanların kaldığı bir binada bir odada kalır. Boş vakitlerinde hep okur; Dante ve Renan, Hugo ve Tolstoy, Marx ve Proudhon ustaları okur. Bir yandan da militan bir eylemlilik içine girer. Kropotkin'e ve Malatesta'ya hayrandır. Malatesta'nın L'Umanita Nuova dergisine abone olur. Bridgewater soygunundan mahkum olduğunda hapishanede çalışır. Önce resim atölyesine devam eder, boyalara alerjisi olduğu ortaya çıkınca bu atölyeyi bırakır, dikiş atölyesine geçer. Boş zamanlarında okumaya devam eder; felsefeye ve aritmetiğe merak sarar. Proudhon'u tercüme eder. "Bir proleterin hayat hikayesi" adını verdiği çocukluk anılarını kaleme alır. Mahkemeyi büyük bir dikkatle izler. Masum olduğuna inanan Boston'lu kadınlarla mektuplaşır. Siyasi "dostlar"ının kendisine pek yardımcı olmadığını ve ABD'deki işçilerin kitlesel desteğini arkasına alamadığını düşünür. En aktif destekçilerinin "entellektüeller, orta sınıf ve bazı ünlü şahsiyetler" olduğunun farkına varır, idamından kısa bir süre önce bu konudaki kırgın üzüntüsünü dile getirir: "başka ülkelerde yapılanların yarısı burada yapılsaydı, biz şu anda özgür olurduk." Vanzetti'nin Sacco'nun Oğlu Dante'ye Mektubu ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Hiç aklından çıkarma Dante, eğer birisi baban ve benim hakkımda başka birşey söylerse, o, masum ölülere, yürekli bir şekilde yaşamış insanlara küfreden bir yalancıdır. Şunu da iyi bil ve hep hatırla Dante, eğer baban ve ben, kalleş, riyakar, dönek insanlar olsaydık ölüme gönderilmezdik. Bize karşı topladıkları delillerle cüzzamlı bir köpek, bir akrep bile ölüme mahkum edilemez. Bizim, davamızın yeniden görülmesi için öne sürdüğümüz bu olgular, bir ana katilinin, yüreği taşlaşmış bir suçlunun davasının yeniden görülmesine yeterdi. Hiç aklından çıkarma Dante, bunları hep hatırla; biz suçlu değiliz, bizi bir yığın uydurma ve yalanla mahkum ettiler; yeniden yargılanmamıza karşı çıktılar ve eğer yedi yıl, dört ay, onbir gün süren tarifsiz acılardan sonra bizi idam ediyorlarsa, bunun sebebi sana demin söylediklerimdir, çünkü biz yoksullardan yanaydık, insanların insanlar tarafından ezilmesine ve sömürülmesine karşıydık. Senin ve diğerlerinin saklayacağı, davamızla ilgili belgeler, babanın, annenin, Ines'in, ailemin ve benim, Devlet'in yararı gereği ve Amerika'nın egemenleri tarafından ve onlar için kurban edildiğimizi kanıtlayacaktır. 21 Ağustos 1927 Son ~~~ İlk olarak idam edilen Sacco, infaz odasına emin adımlarla girdi ve gardiyanın bir işareti üzerine elektrikli sandalyeye oturdu. Aynı anda, İtalyanca bağırdı: "Yaşasın Anarşi!" Sonra durdu, sakinleşti ve bozuk bir İngilizceyle devam etti: "Hoşçakalın karım, çocuklarım ve bütün dostlarım." Sonra, sanki ilk defa görüyormuş gibi, odaya, çevresine bakındı, toplanan tanıklara "İyi akşamlar beyler" dedi. Başına kukuleta geçirilirken İtalyanca mırıldandı: "Hoşçakal anne." Birkaç dakika sonra Vanzetti getirildi. Sakin ve dikkatliydi. Güvenli bir adımla odaya girdikten sonra, hapishane müdürünün ve daha önceden tanıdığı üç gardiyanın elini sıktı. Elektrikli sandalyeye oturdu ve bağlanmadan önce, alçak sesle oradakilere konuşmaya başladı. "Size masum olduğumu söylemek istiyorum" dedi ağır ağır. "Ben hiçbir zaman suç işlemedim, ama arada sırada günaha girmişimdir". Baş gardiyana dönerek: "Benim için bütün yaptıklarınıza teşekkür ederim. Ben sadece bu suçlama için değil, bütün suçlamalara karşı masumum. Ben masumum" dedi. Tekrar durdu ve söylemek istediklerinin doğru anlaşılması arzusuyla, Vanzetti son sözlerini söyledi: "Bugün bana yapılanlara dair bazı kişileri bağışlamak istiyorum." X-19 Ağustos 1995 Günay Gönenç |
|||||||||||||||
|
|
30-08-2008, 10:15 AM
|
#2 (permalink) | |||||||||||
|
İlk olarak idam edilen Sacco, infaz odasına emin adımlarla girdi ve
gardiyanın bir işareti üzerine elektrikli sandalyeye oturdu. Aynı anda, İtalyanca bağırdı: "Yaşasın Anarşi!" Sonra durdu, sakinleşti ve bozuk bir İngilizceyle devam etti: "Hoşçakalın karım, çocuklarım ve bütün dostlarım." Sonra, sanki ilk defa görüyormuş gibi, odaya, çevresine bakındı, toplanan tanıklara "İyi akşamlar beyler" dedi. Başına kukuleta geçirilirken İtalyanca mırıldandı: "Hoşçakal anne." Birkaç dakika sonra Vanzetti getirildi. Sakin ve dikkatliydi. Güvenli bir adımla odaya girdikten sonra, hapishane müdürünün ve daha önceden tanıdığı üç gardiyanın elini sıktı. Elektrikli sandalyeye oturdu ve bağlanmadan önce, alçak sesle oradakilere konuşmaya başladı. "Size masum olduğumu söylemek istiyorum" dedi ağır ağır. "Ben hiçbir zaman suç işlemedim, ama arada sırada günaha girmişimdir". Baş gardiyana dönerek: "Benim için bütün yaptıklarınıza teşekkür ederim. Ben sadece bu suçlama için değil, bütün suçlamalara karşı masumum. Ben masumum" dedi. Tekrar durdu ve söylemek istediklerinin doğru anlaşılması arzusuyla, Vanzetti son sözlerini söyledi: "Bugün bana yapılanlara dair bazı kişileri bağışlamak istiyorum." EVET ÇOK ETKILEYİCİYDİ HELE'' BUGUN BANA YAPILANLARA DAİR BAZI KİŞİLERİ BAĞIŞLAMAK İSTİYORUM'' SÖZÜ haksız yere idam. a mahkum edilmiş bir insan idam'a giderken bile bağışlaycı ve hiç bir kin beslemeden kımseye ölüme gidiyor.insancıl dunya görüşü hakim SACCO: sacco da cok etkileyici hele hele idamı ını seyretmeye gelenlere ii akaşmalr demesi
__________________ |
|||||||||||
|
|
30-08-2008, 02:05 PM
|
#3 (permalink) | ||||||||||||
|
Alıntı:
güzel yorumun için tşkler heval... 
__________________ |
||||||||||||
|
|
++
«
Önceki Konu
|
Sonraki Konu
»
| Konu Araçları | |
| Mod Seç | |
Düzenli Mod
|
|
|
||||
| Konu | Konuyu Başlatan | Forum | Yanıt | Son Mesaj |
| Sacco ile Vanzetti | MÊVAN | Biyografi | 0 | 28-01-2008 07:36 PM |
Forum saati Türkiye saatine göredir. GMT +2. Şuan saat: 09:40 PM .
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)
