11-12-2006, 08:16 PM
|
#1 (permalink) | |||||||||||||||
|
Orta Anadolu Kürtlerini Taniyalim...
ORTA ANADOLU KüRTLERINI TANIYALIM...
Orta Anadolu Kürtlerini tanimadan önce bu bölgede yasayan Kürtlerin cografi konumunu "Orta Anadalu" ya da "Anatolîya Navîn" diye adlandırmak ne kadar doğru? Bunu biraz sorgulamamız gerekiyor: "Anadolu" kavrami, eski Yunancadaki “Anatolia” kelimesinden ileri geliyor ve “Safagin Ulkesi” anlamina gelir. Yer olarak, esasinda Ege Denizi’nin dogu kiyilarina tekabul eder. Isteyen herkes bu konuda iyi bir andiklopedik sözlüğe baş vurabilir. Zamanla “Anadolu” kavramının coğrafi kapsamı doğuya doğru uzatıldı. Ama Cumhuriyet donemi haric, hiçbir zaman Kurdistan bölgesini kapsamadı (Anadolu adının yuzyıllar boyunca kesin bçlgesel sınırları için Fransızca Grand Dictionnaire Universal Larousse du XIXime Siecle’e bakilabilir). Bu konuda bölge Kürtlerini kendine araştırma konusu yapıp, inceleyen R.Alakom`un görüşlerine bakalım: "Kürdistan’dan batıya göç eden Kürtlerin Anadolu’nun değişik kesimlerine yerleştiğini görüyoruz. Bunlardan bir kesimi Orta Anadolu’ya yerleşmişlerdir. Zaman zaman değişik kaynaklarda kullanılan Iç Anadolu Kürtleri ifadesi yerine Orta Anadolu Kürtleri ifadesinin kullanılması daha doğrudur. Türkiye haritalarında olduğu gibi tüm Anadolu’yu değişik coğrafik bölgelere ayırmak yerine, bu toprakları üç dilim halinde inceliyebiliriz; a) Batı Anadolu b) Orta Anadolu c) Doğu Anadolu Anadolu’nun Kuzey yöresinin uç noktalarından Kastamonu ve Sinop’tan başla****** Güneye, Akdeniz Bölgesi’ne doğru gittikçe bir üçgen biçiminde genişleyen Orta Anadolu’nun değişik yörelerinde tarihte irili ufaklı adacıklar halinde birçok Kürdün yaşadığını görüyoruz. Bu geniş alanın Güneydeki bir ucu Burdur-Isparta, bir diğer ucu Adana-Kahramanmaraş’a kadar uzanmaktadır. Böylece Kürtlerin tarihsel bilgilere göre Kuzeyde Kastamonu-Sinop köşesi, Güneyde Burdur-Isparta ve Adana-Kahramanmaraş köşelerinden oluşan ve Türkiye’nin Orta kesimlerinde yer alan bir üçgen üzerinde dağıldıklarını görüyoruz. Karadeniz, Ege ve Akdeniz Bölgelerinin bazı noktalarına kadar uzanan bu alan üzerindeki Kürtler, iç göçler ve aksi göçler sonucunda sürekli hareket halinde olmuşlar Hem kültürel etkileşim bakımdan, hem de coğrafik yakınlık bakımından Orta Anadolu Kürtlerini "Iç Anadolu Kürtleri" biçiminde adlandırmanın yanlış çağrışımlara yol açtığı kesindir. Iç Anadolu Kürtlerinin dışında kalan, ama kendileriyle komşu olan diğer Kürtlere bilimsel anlamda "mesafeli davranılması" doğru olamaz. Teorik ve kategorik olarak Iç Anadolu Bölgesi dışında kalan diğer Kürtleri, örneğin Kastamonu ve Sinop’taki Kürtleri nereye sıkıştıracağız? Bu nedenle Orta Anadolu Kürtleri ifadesi bilimsel açıdan daha anlamlıdır diye düşünüyorum"(R.Alakom) Anadolu kavramının tarihsel süreç içinde çesitli anlamlara geldigi ve farklı cografi alanları kapsadığı bilinen bir gerçek ama kelimeler, kavramlar zamanla halkın anlam yüklemesi ile farklı anlamlar kazanabiliyor, onun için biz de modaya uyup, Kürdü, Türkü, Lazı, Cerkezi, Arabi ve diğer halkların yaşadığı cografyayı "Anadolu" diye kabul edip, bu coğrafyanın orta bölgesine yerleşen, göçeden ya da sürgün edilen Kürtlerin yerleştigi coğrafî alanı "Orta Anadolu", "Anatolîya Navîn" diye adlandırmamızın doğru olacağı kanısındayı. Kaldi ki bu kavram son yılarda halk arasıda yerleşişbulunmakta. Simdi bu bölge Kürtlerinin yasadigi alani "Orta Anadolu" diye adlandirdiktan sonra, Orta Anadoluda nerelerde Kürtler var? Simdi buna bakalim: Kürtlerin yasadigi kentler, Ankara, Konya, Kirsehir, Aksaray, Yozgat, Corum, Amasya, Tokat, Sivas, Kayseri ve Kastamonudur. Bu kentlerdeki Kürt köylerinin sayisi ise su sekildedir; Ankara;102 Kürt Köyü, Konya; 75 Kürt Köyü, Kirsehir; 52 Kürt Köyü, Aksaray; 39 Kürt Köyü Yozgat-Tokat-Amasya; 41 Kürt Köyü Kayseri; 23 Kürt Köyü vardir. ORTA ANADOLUDA BILINEN KüRT ASIRETLERI Orta Anadoluda çesitli kollara ayrilan baslica ana asiretler sunlardir; Şêxbizin, Canbegî, Reşî, Şêxan, Mîkaîlî aşiretleridir. ŞÊXBIZIN ASIRETI Şêxbizin asireti Haymanaya yerlesmis durumdalar, ne zaman ve niçin geldikleri tam bilinmiyor. Bilinen bilgiler arasinda 1514 yilinda, siyasî nedenlerden dolayi asiret reisleri Sêx Huseyin onderliginde kalabalik sekilde goc ediyorlar. Geldikleri yerler arasinda Güney Kürdistan`in çesitli bölgeleri, Mus, Malazgirt, Elazig,Varto'dan geldikleri bilinen bilgiler arasindadir. Haymana'nin 29 koyune dagilan asiretin ilk yerlesim yeri ise Yenice bolgesidir, 1894 Ankara vilayet salnamesine gore Yenice'nin o zamanki adi Sêxbizindir. Sêxbizin asiretnin koyleri toplami 36 dir. Canima, Dipdede, Sogukcesme, Karacadere Konya Kuluya baglanmistir. Ote yandan asiret kendini pek hissedilir olmasada Palaniler ve Kerkukluler olarak adlandirir... Derekok, Durutlar, Kayabasi ve Mandira koyleri Kerkuk'ten geldikleri icin Kerkuklu oldukarini belirtirler.. REŞÎ ASIRETI Reşî asireti, Reşwan, Reşîyan olarak da biliniyor. Reşî aşreti kendi arasinda bir çok kola ayriliyor, kollarin adi ve dagildiklari bolgeler şöyle; NASIRÎ (YENiCEOBA, KUSCA, BURUNSUZ, KARAGEDiK, SEREFLi) XELIKÎ (GOLYAZI, YAPALI, KARACADAG) OMERÎ (TAVSANCALI, BESKARDES, ALTILAR, TAVLIOREN, YAZICICAYIR,CöPLER) SEWKÎ (BULDUK, KERPiC, GUZELYAYLA, CELEP, ZiNCiRLiKUYU) CELIKÎ (YESiLYURT, KIRKPINAR, HiSAR, KUTUKKUSAGI) MOLIKÎ (KIRKISLA) BILKÎ (S.KOCHiSAR'IN AKTAS KOYU HARiC TUM KOYLERi VE BALA ERBASAN) SIXBILÎ (KIRSEHiR,BOZTEPE VE CiCEKDAGI) MIFKÎ(KIRSEHiR BEREKETA CiCEKDAGI) CÛTKÎ (CiHANBEYLi-KULU) MIHÎNA-OXCÎ (TAVSANCALI, KARACADAG, YOZGAT YERKOY) CANBEGÎ ASIRETÎ Malatya ve Urfadan geldikleri söylenir. Orta Anadoluda genellikle Konyada fazladirlar. Aksarayda da Canbeg asireti mensuplari bulunur. ŞÊXAN ASIRETI Orta Anadoluda Haymanadada yasayan asiretin Urfa'nin Suruç ilcesine bagli Ziyaret koyunden Haymana'nin Emirler, Kesikkavak, Emirler Eskicalis, Buyuk Konakgormez ve Eskisehir'in Mahmudiye ilcesibe bagli Balcikhisar koyune yerlestikleri rivayet ediliyor.. Asiret mensuplari, Orta Anadoluya gelmeden once asiretin Suruc'ta gocebe olmadigini, yerlesik olduklarini bilmedikleri bir nedenden surulduklerini soyluyorlar. Haymana merkez ve dort koyunde, Polatli, Balada Sêxanlilar yasiyor.. MÎKAÎLÎ ASIRETI Mîkaîlîler daha çok Haymanada yasiyor ve bu asiretin Dogu Bayazitdan Haymana ve Polatliya gelip yerlesmislerdir. Bu asiretin Zirka olma ihtimali ninde gozonunde alinmasi gerektigi soyleniyor... Kurdistan tarihi adli eserinde M.Emin Zeki, Zirka yada Zirikanli'larin yaklasik 500 aile olduklarini ve bunlarin Ankara'nin kuzey-batisina geldiklerini belirtiyor.. ORTA ANADOLU KüRTLERININ NüFUSU, DiLi, DiNi Simdiye kadar bölge Kürtlerine yönelik demografik bir çalisma yapilmis degil, yaklasik olarak bir milyondan fazla nüfusu oldugu tahmin ediliyor. Orta Anadolu Kürtleri üç lehçe konusmaktalar, bunlar; Kurmancî, Dimilî ve Şêxbizinîdir. Dinî bakimdan ise Hanefî, Şafî ve Alevî mezhebine mensup Kürt topluluklari vardir.  (Bu arada bizim köy hakkaten haritadan silinmiş   )Tarihimiz Orta Anadolu Kürtleri, bulundukları bölge itibari ile ekenomik, siyasi ve kültürel olarak gelişmiş ve tarihi köklerine sahip çıkan, tarihi değerlerini koruyan güçlü bir topluluktur. Üstelik, Kürdistan ile toprak bağıyla değil, kan ve gönül bağı ile bağlanmış bir topluluktur. Orta Anadolu Kürtleri, Türk Oymakları ile Orta Anadolu ve Batı Anadolu'ya yerleşen eski bir topluluktur . Peki, Orta Anadolu Kürtleri ne zaman Orta Anadolu'ya geldiler? -Rohat Alakom'a göre; "1463 tarihli Ankara Tahrir Defteri'ne göre Yabanabad (Kızılcahamam-Çamlıdere) yöresinde Kürtler adlı bir Kürt köyünün var olduğu ortaya çıkmıştır." derler, -Uski Cimik'e göre; '1466 tarihli belgede; Orta Anadolu’da Kürtlerin ilk yerleştikleri bölgenin, Isparta’nın Şarkikaraağaç’a bağlı KÜRTLER köyü olduğu yazılı. Osmanlı belgelerinde bulunan bir harita (1584) üzerinde de bu köy belitilmiş. Kürtler köyü, 1920 tarihine kadar Konya’ın Beyşehir ilçesine bağlı bir yerleşim birimi idi.' Türk Oymaklarının Kürdistan topraklarına ayak basmaları ile(Malazgirt-1071) Kürtlerin batıya göç serüveni de başlamış oluyor. Süleyman Şah, Bizanzların bir eyaleti olan 'Anatolik'(Konya-Afyon-Isparta-Burdur) eyaletini 'fetheder'. Bu bölgenin 'türkleştirilmesi' için Kürtler bu bölgeye yerleştirilir. Afyon Tahrir Defteri'nde; Türkmenlere yakınlığı olan Danişment Aşireti'ne bağlı Sülümenli-i Kebir, Sülümenli-i Sağır, Kaşıkçı Güleğir ( Yüreğil), Civanşir, Sermayeli, Karalı, Harmandalı cemaatleri 1113'te Sandıklı ve Şuhut köylerine yerleştirildiler. Yerleştikleri bu köylere adlarını vermeyen Sülümenli-i Kebir cemaati Sandıklı'nın Ağıl köyünde, Güleğirler Sandıklı'nın Cadı, Yenice, Kazanpınar'ı köylerinde, Civanşirler de Afyonkarahisar'ın Merkez ilçesine yerleşmişlerdir. Ayrıca Oğuz boylarından olmayan Kürtler de Afyonkarahisar'ın Dinar ( Kürt, Tatarlı, Noğaylı) köylerine yerleşmişlerdir.' Şimdi böyle eski bir tarihe sahip olan Orta Anadolu Kürtleri'nin bu bölgede daha güçlü olabilmelerinin yegane yolu 'tek bir çatı altında ''birlik'' ' olmalarından geçmektedir. Bu mesaj en son " 10-03-2008 " tarihinde saat 05:52 PM itibariyle rozarin tarafından düzenlenmiştir.... |
|||||||||||||||
|
|
17-12-2006, 12:37 AM
|
#3 (permalink) | |||||||||||
|
ee bizim köyde yok o harita da. Heval orta anodolu kürtleri ile ilgileniyorsan sana bir kaynak söyleyeyim: Orta Anadolu Kürtleri: Rohat Alakom un. Evrensel Basım-Yayın.Okumanı tavsiye ederim.
__________________ |
|||||||||||
|
|
|
19-12-2006, 10:47 PM
|
#4 (permalink) | ||||||||||||
|
Alıntı:
 Tekrar yorum yazan ve okuyan arkdaşlara teşekkür ediyorum..
__________________ Bu mesaj en son " 10-03-2008 " tarihinde saat 05:48 PM itibariyle rozarin tarafından düzenlenmiştir.... |
||||||||||||
|
|
«
Önceki Konu
|
Sonraki Konu
»
| Konu Araçları | |
| Mod Seç | |
Düzenli Mod
|
|
|
||||
| Konu | Konuyu Başlatan | Forum | Yanıt | Son Mesaj |
| Orta anadolu Kürtleri hakkında !!! önemli bir makale | rozarin | Genel Kültür | 42 | 10-09-2008 01:51 AM |
| Bağlama Hakında Bilgiler | RojA SoR | Notalar ve Akorlar | 17 | 18-06-2008 07:18 PM |
| Ic Anadolu Kurtlerin ????? | DJRAUF | Sınırsız Muhabbet Burada | 6 | 07-12-2007 11:21 PM |
| Orta Anadolu Kürtleri | achar | Tarih | 0 | 06-06-2006 08:06 PM |
Forum saati Türkiye saatine göredir. GMT +2. Şuan saat: 05:49 AM .
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)
