MÊVAN

BANKACILIK
National Westmister, Barclays, Lloyds, TSB, HSBC, Abbey Natinal, Bank of Scotland. Royal Bank of Scotland ve Co-operative Bank Ingiltere’nin önde gelen bankalaridir ve Ingiltere genelinde bir çok yerde subeleri bulunmaktadir.
First Direct, Smile ve Girobank, subesi bulunmayan ancak müsterilerine 24 saat telefon bankaciligi hizmeti sunan bankalardir.
Ingiltere’deki bankalar özel müsterilerine ücretsiz bankacilik hizmetleri ve finans hizmetleri sunmaktadir. Yurtdisina sik sik seyahat ediyorsaniz bankanizin avantajlarindan faydalanabilirsiniz. Banka bulunmayan küçük kasaba ve köylerde bankacilik islemleri postanelerden gerçeklestirilir.
Ayrica bankalar tarafindan gerçeklestirilen tüm hizmetler “Building Societies” (ev kredisi veren kuruluslar) tarafindan da gerçeklestirilir.
Ingiltere’deki bankalarda açtirdiginiz mevduat hesaplari Ingiltere Merkez Bankasi’nin Mevduat Koruma Fonunun güvencesi altindadir. Bankanizin iflas etmesi durumunda 20.000 sterline kadar olan tüm mevduatlarinizin %90 i geri ödenir. Bu 20.000 sterlin limitinden dolayi birikimlerinizi tek bir bankada degil de birkaç bankaya paylastirmanizi tavsiye ederiz.

Building Society
Türkçe karsiligi “Ev Kredisi Saglayan Kurum” olan bu kuruluslar, halkin ev sahibi olabilmesine yardimci olmak amaçli kurulmuslardir ve 1775 yilindan bu yana faaliyet göstermektedirler. 1987 yilindan bu yana ise bu kuruluslar ev kredisi vermenin yanisira diger bankacilik hizmetlerini de gerçeklestirmektedirler. Bu nedenler bankalar ve “Building Society” ‘ler arasinda siki bir rekabet yasanmaktadir. Son yillarda “Building Society” sayisinda bir düsüs yasanmistir ve bu kuruluslarin çogu bankaya dönüsmüstür.
Halifax, Ingiltere’nin en büyük “Building Society”‘lerinden biridir.
“Building Society”‘ler de vadeli ve vadesiz hesap açtirabilir, çek bozdurabilir, bankamatik ve kredi kartlarindan faydalanabilir, sigorta yaptirabilir ve seyahat hizmeti alabilirsiniz.

Ingiltere’de Hesap Açtirmak
Türklerin karsilastigi en ciddi problemlerden biri de Ingiltere’de bir bankada hesap açtirmaktir. Çantanizda onbinlerce sterlinle gitseniz bile, bankalar hesap açmak için sizi aylarca süründürebilir. Hesap açmak için Ingiltere’de 1 yildan daha uzun süre kalacaginizi ispatlamak, kaldiginiz yerde adiniza gelen elektrik-su-telefon veya dogalgaz faturasi orijinalini vermek ve biraz da dua etmek zorundasiniz.
Bir banka subesi size hesap açmaz ise baska banka ve subeleri denemelisiniz. Taninmis Türk isadamlarindan da yardim alabilirsiniz. Banka hesabi ve kredi geçmisi temiz herhangi birinin size referans vermesi de ise yarayabilir.
Ingiltere’ye yerlesme isleminizi firmamiz araciligiyla yaptiysaniz, bankada hesap açtirmak için, firmamizdan profesyonel destek alabilirsiniz.
Bazen hesap açilmasi aylar sürebilir. Buna karsi hazirlikli olmalisiniz.
Ingiltere’de 2 tür banka hesabi vardir:
1- Saving Account (Tasarruf Hesabi)
2- Current Account (Vadesiz hesap)
Saving account yani tasarruf hesabi açmak diger hesabi açmaya nazaran daha kolaydir. Saving Account, genelde çocuk yastakilere, yaslilara ve çalismayanlara açilan, hiç bir kredibilitesi ve özelligi olmayan hesaptir. Size sadece hesabinizdan para çekebilmeniz için bir debit card (Bankamatik karti) verilir. Hesabiniza para yatirir, her ay hesabinizda isleyen para için faiz alir ve istediginiz zaman bankamatik kartinizla hesabinizdaki paranin bir kismini veya tamamini çekersiniz.
Current Account açmak biraz daha zordur. Bu hesabin en önemli özelligi, bankanin sizi kredibiliteli müsteri olarak görmesidir. Bir kaç ay sonra hesabiniz islemeye baslayinca bankadan kisisel kredi hatta ev kredisi dahi çekebilirsiniz. Banka hesap açilir açilmaz size çek garanti karti (ki bu kart ile yazacaginiz çeklerin karsiliklari garanti edilmektedir), kredi karti, çek karnesi vermektedir. Bunlar sizin Ingiltere’deki kredili yasama ilk adimlariniz olacaktir.
Tasarruf Hesaplari
Birikimlerinizi uzun vadeli bir mevduat hesabinda veya yatirimda degerlendirme karari almissaniz aceleci davranmamanizi öneriyoruz. Tüm bankalarin ve finans kurumlarinin siki bir arastirmasini yaparak en yüksek getiriyi alabileceginiz kurumu tercih edin. Bankalar ve finans kurumlari müsterilerine her gün yeni tasarruf hesabi çesitleri sunmaktadir. Ingiltere bankalarinin düsük mevduatlara uyguladiklari faizler yillik %3 veya bilemediniz yillik %4 civarindadir.. Türkiye’de %90 faiz oranlarini bile görmüs biri için bu oran size akil almaz gelecektir.

Bankamatik Kartlari
Ingiltere’de herhangi bir bankanin bankamatik kartini kullanarak diger herhangi bir bankanin ATM makinesinden para çekebilirsiniz.
Kredi Kartlari
Banka’da CURRENT ACCOUNT sahibi olanlara, kefil, senet veya maas bordrosu sorulmadan verilmektedir. Baslangiç kredi limiti genelde 1000 Sterlin civarindadir.
Ingiltere’de bankalarin ve finans kurumlarinin büyük bir kisminin kredi kartlari vardir. Ingiltere’de kullanilan kredi kartlari VISA, Mastercard ve Access’dir. Kredi kartlarinin popülerliginin son yillarda giderek artmasiyla American Express’de 1995 yilinda bir kredi karti piyasaya sürmüstür. Kredi kartlari uzun vadeli kredi almak için kullanisli degildir. Ancak 1 yildan az süreli ve düsük meblagli krediler için banka kredisi almaktan daha mantiklidir.
Yabanci Kartlar
Türkiye’den götüreceginiz kredi kartini Ingiltere’de kullanabilirsiniz. Ancak Sterlin cinsenden yaptiginiz harcamayi Türkiye’de geri öderken bankaniza komisyon ödemek durumunda kalabilirsiniz.
Overdraft
Ingiltere’de banka hesabinizin bakiyesinden fazla para çekme istegi için “overdraft” terimi kullanilir. Overdraft krediden farkli bir uygulamadir. Insanlar daha düsük rakamlar için kredi basvurusu yapmak yerine faizle para çekmeyi daha çok tercih ederler. Overdraft yapmak isterseniz bunun için bankadan onay almaniz gerekmektedir. Genelde bankalarin çogu 200-250 sterline kadar olan talepleri otomatik olarak kabul etmektedirler. Overdraft, hesabinizda para yokken acil para kullanma sansi vermektedir.

__________________

| Üye İmzalarını Görmek İçin Buraya Tıklayarak Kayıt Olabilirsiniz. |

MÊVAN

FİNANS DÜNYASI VE PARA
İngiltere’nin para birimi herkesin bildiği üzere pound veya bir diğer adıyla sterlin’dir. Bir pound 100 penidir. Ve madeni paralar da bronz 1 ve 2 penilikler, nikel 5 peni, 10 peni, 20 peni ve 50 penidir. Ayrıca 1 pound, nikel pirinç karışımı bir madeni paradır. 2 poundluk madeni paranın ise ,dış tarafı bronz iç tarafı nikeldir. 20 ve 50 penilik madeni paralar yedigen şeklindedir. Diğer madeni paralar ise daire şeklindedir. Banknotlar ise 5 pound, 10 pound, 20 pound ve 50 pound olarak piyasaya sürülmektedir. Banknotların değeri arttıkça büyüklüğü de artmaktadır.
Biz size çok yüksek rakamlı banknotlar kullanmamanızı öneriyoruz çünkü bunların sahte çıkabilme olasılığı daha fazladır. Özellikle renkli fotokopi ile hazırlanmış sahte paralara dikkat edin.
İngiltere’de bazı bankaların para basma yetkisi vardır. Örneğin İskoç ve Kuzey İrlanda bankasının. Ancak ticaretle uğraşanlar ve esnafların bu bankaların bastığı paraları kabul etmeme gibi bir hakları vardır. Hatta İskoçya ve Kuzey İrlanda’dakilerin bile. İskoçya’da basılmış banknotlar genelde İskoçya’da hiç geri çevrilmeden kabul edilmektedir ancak Britanya’nın geri kalanında kabul edilmeme şansı yüksektir. Türkiye’den İngiltere’ye gidenlere tavsiyemiz yanınızda İngiltere Sterlini götürmenizdir. Çünkü diğer para birimleri (Dolar ve Euro gibi) çok düşük kurdan işlem görmektedirler.
İngiltere’de ulusal ve yabancı bankaların dışında vatandaşlara finans hizmeti veren pek çok kuruluş vardır. Kredi veren kuruluşlar, yatırım kurumları, sigorta şirketleri, postaneler, büyük mağazalar hatta süpermarketler ve hizmet şirketleri bile finans hizmetleri sunmaktadır. Finans sektöründe bu kadar büyük bir yoğunluğun yaşandığı İngiltere’de bu kuruluşlar müşteri çekebilmek için birbirleriyle şiddetli bir rekabet içerisindedirler. Londra Avrupa’nın en önemli para piyasasıdır ve dünyada da üçüncü sırada yer almaktadır. İlk sıralar New York ve Tokyo’ya aittir. Ancak İngiltere Euro’ya geçmemekte daha fazla direnirse dünya piyasalarındaki bu konumunu kaybedeceğine dair endişeler yaşanmaktadır.

İngiltere’nin 1998 yılında kişi başına düşen gayri safi yurtiçi hasılası 18.950 Amerikan Doları idi. Bu da yaşam seviyesinin Türkiye’ye göre ne kadar üst seviyelerde olduğunun acı bir kanıtıdır. Çalışanların ücretlerinden gelir vergisi, sosyal güvenlik primleri ve diğer katkı payları kesilmektedir. Bu kesintiler brüt ücretin %30’una denk gelmektedir. Son yıllarda vergi oranlarında artışlar meydana gelmiştir.
Ancak yine de diğer Avrupa ülkeleri ile kıyaslandığında vergi oranları İngiltere’de çok daha düşüktür. Özellikle de gelir vergileri. Son yıllarda dünyada ekonomik koşulların iyice güçleşmesiyle enflasyon oldukça artmıştır. Bu durum elbette ki tüm dünya ülkelerini etkilediği gibi İngiltere’yi de etkilemiştir. İngiltere bugün Avrupa’nın en pahalı ülkelerinden bir tanesidir. Ve Londra da dünyanın en pahalı şehirlerinden birisidir.
Kredi almak İngilizlerin yaşamlarının adeta bir parçası olmuştur. Şirketler, bankalar ve finans kuruluşları insanlara kredi vermek için kuyruklar oluşturmaktadır. Artık hiç kimse yanında yüklü miktarda nakit para taşımamaktadır. Kredi kartları nakit paranın yerini almıştır. İstatistiklere bakıldığında tüm alımların %75’inin kredi kartları ile gerçekleştiği görülmektedir. Bugün İngilizlerin toplam kredi kartı borçları 16 milyar sterlin civarındadır. İngiltere’de maddi olarak ayakta kalabilmeniz cüzdanınızdaki kartlarınızın sayısına bağlıdır. Bugün en çok kullanılan kartlar sırasıyla kredi kartları, bankamatik kartları, çeklerin garanti kartları, mağaza kartları, taksit kartları, master kartları dır. İngiltere finans sektöründe ABD’yi örnek almaktadır. ABD gibi piyasada nakit kullanımını azaltıp insanları kredi kartı kullanmaya yöneltmektedir.

İngiltere’de finans hizmetleri biraz düzensizdir. Ve finans kuruluşları Batı Avrupa’nın en kalitesiz hizmetlerini vermektedirler. Kendine güvenen herkes kendini yatırım uzmanı olarak ilan etmekte ve danışmanlık hizmeti vermek için astronomik ücretler ve kredi sağladıkları takdirde yüksek faizler talep etmektedirler. Bugün İngiltere Avrupa’nın en soyguncu finans piyasası olarak anılmaktadır. Finans kuruluşları her yıl küçük yatırımcıların sırtından 500 milyon pound kazanmaktadırlar. Bu yüzden bireysel olarak yatırım yapmak ve kredi almak adeta Afrika ormanlarının içinde kaybolmaya benzer. Etrafınız yamyam finans kurumlarıyla sarılmıştır. Hepsi birikimlerinize sahip olmak için heyecanla beklemektedirler. Finansal hizmet almayı planlıyorsanız örneğin ev kredisi veya araba kredisi almak isteyebilirsiniz, bunun için piyasayı çok iyi araştırın. En düşük faizle kredi veren kurumdan almaya çalışın. Tüm hizmet ücretlerine, işlem ücretlerine iyice göz gezdirmeden sözleşmeyi imzalamayın.
Unutmayın ki bankalar kara kaşınız kara gözünüz için size kredi vermiyor tek istedikleri ilerki zamanlarda sizden bol bol para kazanabilmek. Bunun için minimum faizler ödeyerek maksimum getiri elde etmeye çalışın. Alacağınız yatırım danışmanlığında danışmanınızın profesyonel olmasına dikkat edin çünkü yapabileceği en ufak bir hata sizin büyük maddi zararlara uğramanıza yol açabilir.
İngiltere’ye yerleşme veya çalışma amaçlı gidiyorsanız, İngiltere’ye adım attığınız andan itibaren yanınızda yeterince nakit para, kredi kartı, yemek kuponu, jeton, çek karnesi, euro, mücevher vs gibi kıymetli eşyalar bulundurun ki maddi herhangi bir sıkıntı ile karşılaşmayasınız. Ancak yine de çok fazla nakit ile dolaşmamaya özen gösterin. İngiltere’de bulunduğunuz süre boyunca size en çok faydayı kredi kartlarının. sağlayacağını unutmayın.

__________________

MÊVAN

İngiltere’de Yaşamanın Maliyeti
İngiltere ne yazık ki yaşam maliyetinin en yüksek olduğu ülkelerden bir tanesidir. Benzinden, sigaraya; alkollü içeceklerden arabalara kadar uygulanan tüm dolaylı vergiler son derece yüksektir. İngiltere’de ikamet edenler diğer ülkelerde yaşayanların aksine tüketim mallarına ve yiyeceğe çok yüksek rakamlar ödemektedirler. Direkt vergi oranları düşük seviyelerde iken dolaylı vergi oranları son derece yüksektir.
1998 yılı istatistiklerine göre İngiltere dünyanın en pahalı ülkeleri araştırmasında Japonya ve Danimarka’dan sonra üçüncü sırada yer almaktadır. Londra ise Amsterdam’dan, Berlin’den , Lüksemburg’dan, Montreal’den, Münih’ten, New York’tan ve hatta Sydney’den bile daha pahalıdır.

İngiltere’de enflasyon oranı Perakende Satış Fiyatları Endeksine (RPI) göre belirlenir. Bu uygulamada İngiltere’de satışa sunulan 600 ürünün fiyatları baz alınır. Ve bu ürünlerin fiyatlarındaki artış ve azalışlar göz önüne alınarak endeks oluşturulur. İngiltere’de 1999 yılı verilerine göre enflasyon oranı %2.5 idi.
İşte size sevindirici bir haber. Son yılların istatistiklerine bakıldığında İngiltere’deki tüm hayat pahalılığına rağmen yaşam standardında bir artış gözlenmiştir. Özellikle diğer Avrupa Birliği ülkeleri ile kıyaslandığında İngiltere’de çalışan işçilerin maaşlarından vergi ve sosyal güvenlik primleri kesildikten sonra çok daha yüklü bir miktar kaldığı görülmektedir. İngiltere’nin ekonomisindeki asıl büyük sorun enflasyon değil, zengin ve yoksul sınıf arasındaki derin uçurumdur. Aynı Türkiye’deki gibi İngiltere’de ya çok zenginler ya da geçim sıkıntısı çekenler çoğunluktadır. Orta sınıfta olup da rahat rahat geçinenlerin sayısı azdır. İngiltere’de 1886 yılından itibaren ekonomik istatistikler yapılmaya başlanmıştır.
Ve bu kayıtlar incelendiğinde özellikle devlet memurlarının sağlıklı beslenebilmek, araba ve tatil gibi bir lükslerinin olmadığı göze çarpmaktadır. Ayrıca ülkenin kuzey kesimi ile güney kesimi arasında büyük farklılıklar göze çarpmaktadır. Kuzeyde İrlanda ve İskoçya başta olmak üzere ekonomik açıdan pek parlak sayılmazken, Güney İngiltere’de refah seviyesi çok daha yüksektir. Ancak 1990 krizlerinde güney ve kuzey kesim arasındaki bu uçurum biraz olsun azalmıştır. Son yıllarda orta sınıfın gelir düzeyinde büyük bir artış söz konusu olmuştur. Zenginlerin ise yatları, yazlıkları ve özel uçakları vardır.

İngiltere’de yaşamanın ortalama maliyetini hesaplamak oldukça zordur. Bu biraz da kişilerin alışkanlıklarına ve yaşam tarzına bağlıdır. İnsanlar için en önemli hususlardan birisi de ayda ne kadar para biriktirebildikleri veya ne kadar harcayabildikleridir. Örneğin İngiltere’de yiyecek fiyatları ABD’den %50, diğer batı Avrupa ülkelerinden ise %25 daha yüksektir. İki kişilik bir ailenin aylık mutfak masrafı ( havyar, bonfile ve alkollü içecekler hariç) 200 sterlin civarındadır. İngiltere’de yaşayacaklara tavsiyemiz paralarını harcarlarken çok dikkatli davranmaları ve akıllıca harcama yapmalarıdır. Örneğin şaraplarınızı Fransa’dan, arabanızı diğer Avrupa ülkelerinden alır veya Internet yoluyla İngiltere dışından alışveriş yaparsanız çok daha ucuza mal etmeniz mümkündür.
Aşağıdaki tabloda İngiltere’nin herhangi bir şehrinde yaşayan tek bir kişinin, bir çiftin ve iki çocuklu bir ailenin belirli ürün gruplarına harcadıkları ortalama rakamlar gösterilmektedir. Bu rakamlar elbette ki kişilerin ülkenin hangi bölümünde yaşadıklarına göre de değişmektedir. İngiltere’de yaşamanın size ne kadara mal olacağını hesaplarken maaşınızdan kesilecek gelir vergisi ve sosyal güvenlik primlerini de unutmayın.
LONDRA’DA YAŞAMANIN MALİYETİ
Ortalama maliyetler İngiltere’nin diğer şehirlerinde %20 daha ucuz olabilir.

Tek Kişi
2 Kişi
Tek Çocuklu Aile
Kira
400
600
750
Mutfak
100
150
200
Isıtma (aylık ortalama)
15
20
25
Elektrik
15
20
25
Su
10
15
20
Ulaşım
100
200
220
Eğlence
100
150
150
Belediye Vergisi
75
100
100
Alışveriş
50
100
150
Telefon Faturası (cep dahil)
40
60
80
TOPLAM
1005 Sterlin
1415 Sterlin
1720 Sterlin

__________________

MÊVAN

TOPLU TAŞIMA ARAÇLARI
İngiltere’de otomobil almak mı daha akıllıca yoksa toplu taşıma araçlarını mı kullanmak daha mantıklı diye sorarsanız vereceğimiz cevap şu: Bulunduğunuz bölgeye göre değişir. Eğer büyük şehirlerden birinde yaşıyorsanız ve şehrin her köşesine rahatça ulaşım sağlayabileceğiniz toplu taşıma araçları mevcutsa biz size otomobil almanıza gerek yok deriz. Bir de park sorununu aklınızda bulundurmalısınız.
Londra dünyada en çok toplu taşıma araçlarının kullanıldığı ve en uzun demiryolu&metro hattına sahip şehirdir. Ancak toplu taşıma hizmetleri dünyada en pahalıdır. İstanbul’nın yaklaşık üç katıdır.
Özellikle güney doğuda ve büyük şehirlerde trafik doyma noktasına ulaşmıştır. Trafiğin çevreye verdiği zararın yanısıra, ticaret sektörüne de her yıl milyarlarca sterlin zarar vermektedir. Buna bir de trafik kazaları eklenince zararlar ciddi rakamlara ulaşmaktadır. Toplu taşıma araçlarını kullanmanın trafik açısından büyük yarar sağlayacağının bilincinde olan belediyeler, insanları toplu taşıma araçlarını kullanmaya teşvik etmektedirler. Ancak örneğin İngiltere’de araba kullanmak, demiryollarını kullanmaktan çok daha ekonomiktir. Bu nedenle fiyatlar inmedikçe insanlar genelde araba kullanma eğilimine devam edecek görünmektedir.
Trafiğin yol açtığı hava kirliliği astım, bronşit gibi solunum yolları hastalıklarını körüklemektedir. Uzmanlar trafiği azaltmanın başlıca yönteminin toplu taşıma araçlarına yatırım yapmak olduğunu vurgulamaktadırlar. Örneğin İngiltere hızlı tramvaylarını uzun bir süre önce kaldırmıştır, ancak bugün yeniden hayata geçirerek şehir merkezlerine otomobil girişini engellemeyi hedeflemektedir.
Toplu taşıma hizmeti veren kuruluşlar, pasolar, seyahat kartları ve çeşitli indirimler ile kullanıcılarına geniş hizmet olanakları sunmaktadır. Bazı bölgelerde; otobüs, tren, feribot ve metrolar aktarmalı olarak kullanıldıklarında çeşitli indirimler söz konusudur. Ayrıca çocuklar, emekliler, öğrenciler, işsizler ve aileler de indirimli olarak seyahat edebilmektedir.
TREN
İngiltere 18.100 km uzunluğundaki demiryolu hattı ile Avrupa’nın en uzun demiryolu hatlarından birisine sahiptir. İlk ticari amaçlı yolcu ve yük taşımacılığı İngiltere’de Stockton and Railway şirketinin öncülüğünde başlamıştır. İngiltere, bir zamanlar saatte 203 km hız yapabilen trenleri hizmete sunarak bir dünya rekoru kırmıştır ancak bu rekor daha sonra rakip ülkeler tarafından defalarca kez egale edilmiştir. Günümüzde Fransa ( TGV), Almanya (ICE), İtalya ( Pendolino) ve Japonya ( Bullet Train ) Tren teknolojisinde İngiltere’den 20 yıl ileride yer almaktadır ve trenlerinin saatteki hızları 321 km’ye kadar çıkabilmektedir.
İngiltere’de demiryolları ile ulaşım oldukça pahalıdır. Paso, seyahat kartı hatta indirimli biletlerle bile seyahat ediyor olsanız demiryolları uzun mesafede diğer toplu taşıma araçlarından çok daha pahalıya gelecektir. Gerçek şudur ki yolcuların hayal ettiği kaliteli ve ucuz demiryolu taşımacılığı devlet sübvansiyonlarında yüksek artışlar söz konusu olmadığı veya demiryolları tekrar ulusallaştırılmadığı takdirde asla gerçekleşmeyecektir. Bu da göstermektedir ki hizmetler kısılmaya ve bilet ücretleri artmaya devam edecektir.
Şehirlerarası trenler dışındaki tüm trenlerde biletlerin yanısıra paso ve seyahat kartları ile yolculuk yapabilme şansınız vardır. Bilet gişesindeki görevli, sizi en hesaplı bileti satın alabilmeniz için yönlendirecektir. Aklınızda kalsın, çoğu zaman gidiş dönüş biletler tek gidiş biletlerden biraz daha ucuzdur.
5 yaşından küçük çocuklar demiryollarında ücretsiz seyahat etme hakkına sahiptirler. 5-15 yaşları arasındakiler ise yarım bilet ücreti öderler. Yolcuların köpekleri ise maksimum 4 sterlin olmak üzere yarım bilet ücretine tabidir. Ancak görme özürlü kimselerin kılavuz köpekleri bedavaya seyahat eder.
Biletler mutlaka trene binmeden önce bilet gişesinden veya otomatik bilet makinelerinden satın alınmalıdır. Bilet gişesi bulunmayan tren istasyonlarında ise bilet yolculuk esnasında satın alınır. Bazı bölgelerde ise postaneler, büfeler ve seyahat acenteleri de tren bileti satmaktadır. İstasyonlardaki bilet makinelerinden ise yalnızca belirli güzergahların biletleri temin edilebilir.
Trenlerde kaçak yolculuk yapanlara sık sık rastlanır ve bu da demiryolu şirketlerinin yıllık 50 milyon sterlinlik bir gelirden mahrum kalmalarına neden olmaktadır. İngiltere’de trenlerde kaçak seyahat etmenin cezası vardır ve kondüktörler biletsiz seyahat edenleri tespit ettiklerinde bu kişiler para cezasına çarptırılırlar. Ancak genelde bu para cezaları uygulanmamakta ve kişiye yalnızca bilet ücretini ödeme zorunluluğu getirilmektedir. Trenlerde kaçak seyahat etmeyi alışkanlık haline getirmiş kimselerin sabıka kayıtlarına bu suç işlenir. Yabancı uyrukluların vize uzatma işleminde bu suç onların aleyhine karar alınmasına neden olabilir.
Seyahat Kartları: Seyahat kartları haftalık, aylık veya yıllık olabilir. Bu kartlar Londra’da geçerlidir. Seyahat kartları ile Dockland Demiryolları trenlerinde, metroda ve belediye otobüslerinde seyahat edebilirsiniz. Seyahat kartları bölge (zone) sistemine tabidir. Londra 6 bölüme ayrılmış olduğu için seyahat kartınızı satın alırken devamlı seyahat edeceğiniz bölümü belirler ve ona göre ücret ödersiniz. Bir bölüm içerisinde seyahat edebilme hakkı tanıyan kartlar daha ucuzken, 6 bölümde de seyahat hakkı tanıyan kartlar daha pahalıdır. Seyahat kartlarının yanında mutlaka bir de fotoğraf kartı taşınması gereklidir. Fotoğraf kartlarını bilet gişelerinden temin edip üzerine bir resminizi yapıştırmanız yeterlidir. 16 yaşından küçüklerin indirimlerden faydalanabilmeleri için yaşlarını kanıtlamaları gerekmektedir. Aylık seyahat kartları, haftalık seyahat kartlarına göre bir kaç pound kazanç sağlarken, yıllık kartlar 40 haftalık seyahat kartı bedeline eşittir. Bu da 12 hafta bedava seyahat etmeniz demektir. Tatilleri ve izinleriniz göz önüne aldığınızda yıllık seyahat kartı çok da hesaplı değildir.
Grup İndirimleri ise; 10 kişiden kalabalık gruplara %25 oranında uygulanmaktadır. Grubun içersinde 18 yaşından küçükler mevcutsa bu kimseler hem yaş indiriminden hem de grup indiriminden faydalanabilirler.
Sleepers : Şehirlerarası trenlerin bu klimalı ve yataklı olanları Londra, İskoçya, Batı Midlands, İngiltere’nin güney batısı ve güney sahillerinde hizmet vermektedir. Bu trenlerde seyahat edebilmek için mutlaka önceden rezervasyon yaptırmanız gerekmektedir.
Railcard & Network Kartları : Railcard ve Network kartları, sahiplerine şehirlerarası tren seferlerinde ve yerel seferlerde indirimli seyahat etme olanağı sunan kartlardır. Railcard’lar ve Network kartları yalnızca bazı seferlerde ve trenlerde geçer.
METRO
Londra Metrosu Paris ve New York Metroları gibi dünyanın en ünlü üç metrosundan birisidir ve 1990’da yüzüncü yıl dönümünü kutlamıştır. Londra toplam 391 km’lik bir yeraltı ray hattına sahiptir ve bu ray hatlarının 191 km’lik bölümü 267 istasyonu bulunan metro sistemine aittir. Metro Londra’da ulaşımın en çabuk ve en pratik yöntemidir. 05:00-00:30 saatleri arasında Londra halkına hizmet vermektedir. Metro seferlerinin saatlerini istasyonlarda asılı olan tarifelerden öğrenebilirsiniz. Metro özellikle sabah ve akşam saatlerinde oldukça kalabalık olmakta ve insanlar balık istifi şeklinde seyahat etmektedirler. Metroda küçük çocuklarınızın elinden sıkı sıkı tutmanızı tavsiye ediyoruz. Çünkü metro istasyonlarında sık sık kaybolmalar yaşanmaktadır.
Londra’nın tüm merkezlerinde metro istasyonları bulunmaktadır ve Londra’nın her köşesine metro ile ulaşım sağlamak mümkündür. İstasyonlara yürüyen merdivenler ve asansörler ile inilebilmektedir. Yürüyen merdivende sağ tarafta durmalısınız böylelikle yukarı yürüyerek çıkanları engellememiş olursunuz. King’s Cross metro istasyonunda meydana gelen talihsiz bir yangından sonra, metro istasyonlarında sigara içilmesi yasaklanmıştır. Londra içinde metro ile seyahat etmek isteyenler tüm metro istasyonlarından güzergahları gösteren harita kitapçıklarını ücretsiz olarak temin edebilirler.
Londra metrosunda 12 hat bulunmaktadır. Bu hatların tamamının farklı bir ismi vardır ve haritada farklı renklerle gösterilmektedir. Örneğin merkezi metro hattı kırmızı, Circle hattı ise sarı ile gösterilmiştir. Son yıllarda Londra metrosuna doğu Londra hattı da eklenmiş ve Jubillee hattı uzatılmıştır. Haritalarda hatların birleştiği noktalar veya aktarma yapabileceğiniz istasyonlar demek daha doğru olacak yuvarlak içerisine alınmıştır. Metronun içersindeki haritalardan da gideceğiniz güzergahı ve aktarma yapılabilecek istasyonları takip edebilirsiniz. Metro tüm metro istasyonlarında durmakta ve kapılar otomatik olarak açılıp kapanmaktadır.
Londra metrosu (zone) bölümlere ayrılmıştır. Örneğin 1.Bölüm Londra’nın merkezidir. Standart bir metro bileti yalnızca bir bölümde seyahat edebilmenizi sağlar. Aktarma yapacaksanız birden fazla bilet almanız gerekir. 5 yaşından küçük çocuklar için bilet alınmasına gerek yoktur. Bilet fiyatları 5-16 yaşları arasındakiler için %60 indirim söz konusudur. Metrolarda ücretsiz seyahat eden 5 yaşından küçük çocuklar ve indirimli seyahat eden 5-16 yaşları arasındakilerin yaşlarını kanıtlayabilmeleri için paso taşımaları gerekmektedir. Pasolar ücretsiz olarak çıkartılabilir.
Metro biletleri, istasyonlardaki gişelerden ve otomatik makinelerden temin edilir. Otomatik makineler; 5 peni ve 1 sterlinlik bozuk paralar ile 5 sterlinlik banknotları kabul etmektedir. İstasyonlardaki bu otomatik makineler çeşit çeşittir. Bazılarından hem bilet tipinizi hem de bilet fiyatını seçebilirken, bazıları yalnızca bilet ücretini göstermektedir. Bu otomatik makinelerin kullanımı son derece kolaydır, para üstünü iade edebilme özelliği vardır ancak makinede yeterli para mevcut değilse ekranda “EXACT MONEY ONLY” yazısı belirir. Bilet gişelerinde uzun kuyruklar oluştuğu için, yanınızda makineler için bozuk para bulundurun veya biletlerinizi sezonluk alın. Son yıllarda Londra’nın 2.000’den fazla gazete bayiinde seyahat kartı ve paso alabileceğiniz otomatik makineler konulmaya başlanmıştır. Bunların amacı halkı uzun gişe kuyruklarından kurtarmaktır.
İngiltere’de metroya binebilmek için biletinizi turnikeye atarsınız. Ancak biletinizi metroda tekrar görevliye göstermeniz gerekeceği için turnikeden geri almayı unutmayın. Eğer turnike arızalanır ve biletinizi yutarsa, ekranda yardım yazısı belirecektir. Bu durumda görevliyi çağırmalısınız. Metro biletleri barkodlu olduğu için, biletleri çantanızda manyetik alanlarına zarar gelmeyecek şekilde muhafaza ediniz. Özellikle biletleriniz sezonluksa bu konuya özen göstermelisiniz Aksi takdirde turnike biletinizi okumayacaktır. Londra metrosunda, kaçak olarak seyahat etmenin cezası 10 sterlindir.
Londra seyahat kartı, tüm belediye otobüslerinde, metroda ve demiryolu ulaşımında kullanabileceğiniz bir karttır. Seyahat kartları ile metronun ilk altı bölümünde seyahat edebilirsiniz. Seyahat kartları metro istasyonlarından, gazete bayilerinden, seyahat acentelerinden, otobüs bileti gişelerinden temin edilebilir. Günlük seyahat kartlarını ise gişelerin yanısıra otomatik makinelerden de alabilirsiniz. Seyahat kartları günlük, haftalık, aylık veya sezonluk olabilmektedir. Haftalık, aylık ve sezonluk kartlara fotoğraf yapıştırılması zorunludur.
Londra metrosunun 1. ve 2. Bölümlerinde sınırsız seyahat olanağı sağlayan günlük seyahat kartları 4.20 sterlin, tüm bölümlerde sınırsız seyahat imkanı sağlayan günlük seyahat kartları ise 4.90 sterlindir. Çocuklar için bölüm sayısına göre değişmeksizin tüm günlük seyahat kartları 1.90 sterlindir. Seyahat kartları haftaiçi ancak 09:30’dan sonra kullanılabilirken hafta sonu tüm saatlerde kullanılabilmektedir. Eğer sık sık Londra metrosu ve toplu taşım araçlarını kullanıyor iseniz, o zaman haftalık veya aylık kartlar çıkarabilirsiniz Bu şekilde %20 tasarruf edersiniz.
OTOBÜS

İngiltere’de otobüs seferleri şehir içi ve şehirdışı olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Her bölgenin ayrı otobüs şirketleri vardır.
1986’da yürürlüğe giren ve tüm otobüs şirketlerine diledikleri güzergahta sefer yapabilme özgürlüğü tanıyan yönetmelik, otobüs sektöründe kıran kırana bir rekabet başlatmıştır. Bu rekabete dayanamayan bazı köklü firmalar ise ne yazık ki iflas bayraklarını çekmişlerdir. Son birkaç yılda dev otobüs şirketleri küçük ölçekli rakiplerini adeta yutmuşlar ve bazı güzergahlarda tekel olmuşlardır. Sektörün en dev ismi %25 Pazar payı ile Stagecoach’dır. Bunu First Bus ve British Bus izlemektedir. Sektörün %75’i yedi büyük şirketin tekelindedir.

Şehirlerarası Otobüsler
Birleşik Krallık’ta uzun mesafe otobüs seferleri İngiltere bölgesinde National Express, Galler ve İskoçya’da ise yan şirketi Caledonian Express Stagecoach tarafından gerçekleştirilmektedir. Bunun yanısıra bölgelerinde ekspres seferler düzenleyen London Transport’s Green Line Coach Service gibi şirketler de vardır.
İngiltere’de otobüs şirketleri turistik geziler de düzenlemektedir. National Express Noel dışındaki tüm günlerde 1.400 kasaba ve şehirde yılda 11 milyon yolcu taşımaktadır. National Express’in seferleri trenle seyahate göre çok daha hesaplıdır. ( Not: ingiltere’de tüm ulaşım yöntemleri trene göre daha ekonomiktir.) Ekspres otobüsler, Türkiye’nin tersine İngiltere’de en ucuz ulaşım yöntemidir. Ancak trene göre %50 daha yavaştır.
National Express müşterilerine çok çeşitli bilet olanakları ( yalnızca gidiş, gidiş dönüş, indirimli biletler, ekonomik biletler vs) sunmaktadır.
İngiltere’de şehirlerarası otobüsler, Türkiye’dekinden oldukça farklı bir çalışma sistemine sahiptir. Muavin ve Hostes genelde yoktur. Otobüste servis yapılmaz. Yemek ve içecek ihtiyaçlarınızı bu yüzden otobüse binmeden önce satın alıp çantanızda bulundurun. Her 3 saatte bir ihtiyaç molası vardır. Otobüslerde koltuk numarası, bayan yanı gibi uygulamalar yoktur. İsteyen istediği yere oturur.
Uluslarası otobüs seferleri ise Eurolines, Supabus, Hoverspeed, Transline Services şirketleri tarafından Avrupa’nın ve Kuzey İrlanda’nın 200’den fazla merkezine yapılmaktadır. Uluslarası otobüs seferlerinin çoğunluğu Londra’nın Victoria otogarından gerçekleşirken bazı otobüsler diğer şehirlerden de
kalkabilmektedir.
İngiltere’nin dört bir yanında 2000’den fazla National Express acentesi hizmet vermektedir. Otobüs biletleri bu acentelerden veya otobüs terminallerinden satın alınabilir. Bilet rezervasyonları düşük bir kaparo karşılığında en az bir gün önceden yaptırılabilir. Rezervasyonlarda kredi kartları kabul edilir ancak eğer biletlerinin size postayla gönderilecekse rezervasyonların en az beş gün öncesinden yaptırılması gerekir.
National Express yolcularından maksimum bir bavul ve bir el çantası ile yolculuk etmelerini talep etmektedir. Her ne kadar birden fazla bavulla seyahat edenlere göz yumulsa da bu kurala uymanız NE tarafından şiddetle rica (!) edilmektedir.
İngiltere’nin tüm uluslarası havalimanlarında Airbus, Airlink ve Flighline otobüs şirketleri şehir merkezinden havaalanlarına ve havaalanlarından şehir merkezine otobüs seferleri düzenlemektedir. Londra’nın Euston ve Victoria otogarlarından Heathrow havaalanına otobüslerle servis yapılmaktadır.
Şehiriçi Otobüsler
İngiltere’nin tüm şehirlerinde ve banliyölerde yolcu taşıma hizmeti veren otobüs şirketleri faaliyet göstermektedir. Otobüsler tek katlı veya çift katlıdır. Londra denilince akla ilk gelen şeylerden birisi de çift katlı kırmızı otobüslerdir. Bazı şehirlerde ve kasabalarda minibüsler de hizmet vermektedir. Otobüsler genelde 06:00-24:00 arasında sefer yapmaktadır. Büyük şehirlerde gece sefer yapan otobüsler de vardır. Örneğin Londra’nın biraz pahalı ama mükemmel hizmet sunan gece otobüsleri vardır. Bu otobüsler de 23:00’dan sabah 06:00’a kadar hizmet vermektedir.
Türkiye’de olduğu gibi ingiltere’de de otobüsler güzergahlarına göre numaralandırılmıştır. Bu numara otobüsün ön, arka ve yan camlarına yapıştırılmıştır. Otobüse binmeden önce numarasına ve nereye gittiğine dikkatlice bakın ki yanlış bir yere gitmeyin. Otobüsler zorunlu duraklarda durur ve bazen isteğe bağlı olarak da yolcu indirir veya bindirir. Otobüsten inebilmek için, durağa gelmeden önce düğmeye basarak otobüs şoförünü uyarmanız gerekmektedir. Düğmeye durağa geldikten sonra basarsanız otobüs duramayabilir. Bu yüzden Türkiye’de olduğu gibi otobüs şoförüne sevimli görünüp durmasını sağlayamazsınız.
İngiltere’de otobüslerde yalnızca tek bir şoför bulunmaktadır. Otobüse binerken biletinizi atar veya para ödersiniz. Çift katlı olan ve arka tarafı balkon gibi açık olan otobüslerde ise biletler kondüktör tarafından toplanmaktadır. Londra’da otobüs biletleri aynı metroda olduğu gibi bölüm sistemine göre ücretlendirilir.
Otobüs şirketleri 5-15 yaş arası çocuklardan yarım ücret alır. 5 yaşının altındakiler ise ebeveynlerinin kucağında oturmak kaydı ile ücretsiz seyahat edebilirler. Köpekler için ücret alınmaz. 60 yaşını aşmış kimseler ve sakatlar ise bazı bölgelerde bedava, bazı bölgelerde ise yarım ücret ödeyerek seyahat ederler.
Otobüs şirketleri, pek çok güzergahta pasolar ve sezonluk biletlerle seyahat edebilme imkanı sağlar. Bunları kullanabilmek için mutlaka fotoğraflı bir kimlik kartı taşınması gerekmektedir. Bazı bölgelerde “Sunday Rider” veya “Rembler” biletleri Pazar günleri otobüslerle sınırsız seyahat imkanı sunar. İşlek olmayan güzergahlarda otobüs hizmetleri belediyeler tarafından sübvanse edilir.
Hafta sonları hariç her gün aynı saatlerde otobüs seferleri yapılmaktadır. Hafta sonlarında ve resmi tatillerde ise seferler seyrekleşmektedir. Noelde ve Boxing Day’de ise otobüs seferleri yapılmaz. Tüm otobüslerin resmi bir yolcu taşıma kapasiteleri vardır. Eğer tüm koltuklar doluysa izin verilen sayıda yolcu ayakta seyahat edebilir. Otobüste bir şey unuttuğunuz takdirde otobüs şirketlerinin kayıp eşya bürolarından sorabilirsiniz.
Londra’nın merkezinden engelli yolcular için tekerlekli sandalye merdivenleri bulunan otobüsler Paddington, Euston, King’s Cross ve Waterloo tren istasyonlarına ve Heatrow havaalanına servisler düzenlenmektedir. Görme engelli ve sakat yolcuları evlerinin kapısından alıp, yine evlerinin kapısına kadar bırakan otobüs şirketleri mevcuttur.
TAKSİ

İngiltere’de normal zamanlarda caddeler taksilerle dolup taşar. Ancak ne zaman yağmur yağsa, önemli bir randevunuz olsa veya sokakta bavulunuzla kalakalsanız asla taksi bulamazsınız. İngiltere’de iki tür taksi vardır. Birincisi ruhsatlı taksiler diğerleri ise minicab’lerdir. Tüm taksilerin belediyeye kayıt olması ve taksi plakası alması gerekir. Minicablerin ruhsat alma zorunluluğu yoktur. Ama birçoğunun ruhsatı vardır. Yolculara göre bir taksi ile minicab arasındaki fark taksiye sokaktan binilebilir, minicab’i ise ancak telefonla çağırabilirsiniz. Taksi şirketlerinin büyük bir çoğunluğunun, özel hizmetleri de vardır. Örneğin düğün, turistik geziler için şoförlük hizmeti vermektedirler. Taksiler ile uzun süreli kontratlar da yapılabilir, örneğin her gün çocuklarınızı okula götürüp getirmesi için bir taksi ile anlaşabilirsiniz. Taksi ve minicab istasyonları 24 saat hizmet vermekte ve araçlar telsizlerle kontrol altındadır.
İngiltere’de taksiler çok pahalı sayılmaz. Tarifeler; ilk 500 m için veya ilk 2 dakika için 1.90 sterlindir. Bundan sonraki her 250 m veya her bir dakika için 40 penidir. Taksiler her ekstra yolcu ve bagaj için ekstra ücret alırlar. Akşam 20:00’dan sonra, geceleri, resmi tatillerde ve haftasonlarında taksi tarifeleri daha yüksektir. Heathrow havaalanından, Londra’nın merkezine taksi ücreti yaklaşık 45 sterlindir. Londra’da ayrıca deri koltuklu, telefonlu lüks taksiler vardır. Kırsal kesimde ise taksiler 1.6 km için 3 sterlin ücret alırlar. Taksi sürücülerine dilediğiniz takdirde %10 bahşiş verebilirsiniz.
İngiltere’de lisanslı taksiler yalnızca lisanslı bulunduğu bölge sınırları içerisinde yolcu taşıyabilir. Örneğin Londra’nın metropolitan bölgesinde çalışan bir taksici sizi 32 km uzaklıktaki Heathrow havaalanına götürmeyi reddedebilir. Genelde tüm taksiciler 10 km’lik bir yarıçapta hizmet verirler. Taksilerde ücret tarifelerini ve konulan ekstra ücretleri gösteren bir uyarı broşürü mutlaka bulunmalıdır.
Minicab’lerin taksimetreleri yoktur. Minicab’ler ile seyahat edecekseniz, taksi şoförü ile ücret konusunda yolculuğa başlamadan önce anlaşmanızı tavsiye ederiz. Minicab’ler caddelerden müşteri alamaz. Ruhsatlı taksiler ve minicab’ler sigortalıdır. Ruhsatsız minicab’lere ise sigorta yapılmaz. Londra’da minicab’lere ruhsat zorunluluğu getirilmemiştir. Bu nedenle minicablerin genelde sigortası yoktur. Bölgenizdeki Minicab istasyonlarını telefon rehberinizden öğrenebilirsiniz. Londra metrosunun 24 saat minicab servisleri vardır. Bu minicabler 2.5 sterlinlik sabit bir ücret karşılığında metrodan evinize kadar ulaşım sağlarlar.
İngiltere’de korsan taksiler de vardır. Bunlar şahsi araçlarını ticari amaçla kullanan şoförlerdir. Korsan taksiler havaalanlarında ve tren istasyonlarında faaliyet gösteriler. Bu taksilerin ruhsatı olmadığı için taşıdıkları yolcuların da sigorta güvencesi bulunmamaktadır.

__________________

hunermend

Çok pahalı be bize göre degil oralar Heval..

__________________