11-12-2006, 06:56 PM
|
#1 (permalink) | |||||||||||||||||
|
Gundê Þaxê
 Gundê Þaxê Gundê Þaxê ji yek gundê dîrokî û kevnareyê girêdarî navçeya [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]ê ye. Þax Cih û warên [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] bû. Gundê Þax, seyrangeha mîran bû. Ev gundê xweza ya wê bê hempa herkes kiribû heyranê xwe. Evî gûndî malxwêtîya gelek þaristaniyan kirîye. Ji xwe ev rewþ ji bermayîyên wan þaristanîyan yên li gûnd de tê fêhmkirin. Ew Þaxa ko ji artêþên [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] û [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] re singa xwe kirî çeper, dikeve qûntara [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'yê li alîyê rojhiltê [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]. Li gorî çavkanîyên mîtolojîk Þax, piþtî tofana [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] pêximber hatîye avakirin. Hawidûrên Þax bi sûrhan hatîye dûrpêçkirin. Li Þax û hawirdûrên wê de bi navê Kelha Dûþê, Kelha Çeko, Kelha Keçê, Kelha Kirtî (Kelha Mamgûrî), Kelha Bêgîne, Kelha Xirabe (Kelha Birahîm Paþa) û Kelha Bedirxan Begê, heft (7) kelih hene. Di van kelhan de dewsên cûre cûre þaristanîyan xweya dikin. Di nav van kelhan de Kelha Bedirxan Beg'ê, 365 odên wê hene û li alîyê rojhilatê kehlê li wî kevirê kelih ser hatî avakirin de þkeftek bi destan hatî çêkirin heye û derincên diçe þkeftê jî bi kolandina kevirî hatîye çêkirin. Ji bo pêþwazîkirina hewceyîya avê di nava kelhê de Serhincek heye. Ji bo avê bînin ser kelhê dîwarek nêzîkî 300 metreyan dirêj û 5 metreyan bilind hatîye avakirin û li ser wî dîwarî re cûya avê hatîye çêkirin û ava kelhê li ser wî dîwarî re hatîye anîn. Ava kelhê bi wî awayî dihate pêkanîn. Di kelhê de ji bo derketina ji derve tenê derîyek li alîyê [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]ê heye. Li alîyê baþûrê kelhê Mizgeftek li alîyê bakûrê kelhê jî Dêrek hatîye avakirin. Hawidûrên Þax bi sûrhan hatîye dûrpêçkirin. Li gorî firehîya wan sûrnan û li gorî eserên li navbeyna wan sûrhan de hatîn dîtin tê zanîn ko Þax di wî demî de bajarek pir mezin û xwedîyê þaristanîye pir zengîn bo. Di nava Þax'ê de medreseyek bi navê Medresa Þazeh ji alîyê ji Mîrên Cizîr'ê [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] ve hatî avakirin heye. Wextê bê xwestin bê çoyîn diwanxana Kayser ewa li alîyê bakûrê Þax'ê, ji Þax'ê heta bi gihê serê çîyê li cem diwanxana Kayser, mirov rastê 6 heykelên li ser keviran bi tarzên wekhev hatîn çêkirin tê. Heykelê yekemîn yê li ser rêka Dîwanxana Kayser, pêþberê kelha Bedirxan Beg'ê de Çîyayek bi navê “Berê Kelhê” heye. Li bin wî çîyayî de dû 2 þkeft hene. Bi derincên bi kolandina keviran hatîn çêkirin e hilkiþandina ji bo wan þkeftan. Nêzîkî wan þkeftan li ser kevirek nêzîkî erdê figûrên zelamek ji nevkê û evraz hatî çêkirin heye. Li ser serê wî kûm heye û zelamek bi rih e, li destê wî yê çepê de di rasta singê xwe girtî xencerek heye. Bi destê xwe yê rastê, bi tlîya þehdê Kelha Keçê nîþan dide. Heykel'ê dûwemîn, ji yê yekemîn nêzîkî 500 metreyan pêþdetir li alîyê bâkûr ve li nêzîkî wî cihê ko sûrha Þax'ê digihê çîyayê Berê Kehlê, li ser rûyê kevirê çîyayî, bi çar 4 metreyan nêzîkî erdê hatîye çêkirin. Ebadên wî nêzîkî mirovekî bi rastî ne. Bejna wî temam e, bi rihe û li ser serê wî jî kûm heye. Di destê wî yê çepê de xencerek, herwekî ji ber kemera xwe re hilkiþandî, heye. Bi destêxwe yê rastê, bi tilîya þehdê Kelha Keçê yan jî Þkefta Kûnba'yê nîþan dide. Li ser wî cûbbeyek dirêj heta tê ser lingê wî heye û lser cûbbeyî kemerek li ser nêva wî re hatîyî girêdan heye û lingê wî jî pêxwas e. Demê mirov 300 metreya pêþdetir biçe, mirov rasta derinceyek ko di hilkiþêt li ser Berê Kelhê tê û navê jî Derinca Xûþabê ye. Piþtî mirov ji wê derincê hilkiþa bi 100 metreyan mirov rastê heykelek li ser rûyê kevirek nêzîkî dû 2 metreyan bilind, 50 cm.yan ji erdê bilindti û ji nêvkê evraztir hatî çêkirin tê. Tiþta vî heykelî ji wan heykelên dî cûda dike, li ser serê vî heykelî re rêzek nivîs heye û wê nivîsê de jî “QOYN” herf eþkere tên xwûyakirin. Heykelê çaremîn ji yê sêyemîn 300 metreya pêþdetir, nêzîkî Dîwanxana Kayser li alîyê çepê, li ser rûyê kevirek hiþk, wekî natorvanekê li ser pîyan rawestayî hatîye çêkirin.  Gundê Þaxê Ev figûr ji wan figûrên dî çêtir bi rêkûpêk hatîye çêkirin. Li ser serê wî kûm heye, pêxwas e û cûbbeyê wî dirêjî ser lingê wî dibe. Bi teybetî rihê wî bi þehkirin û rêkûpêkbona xwe gelek balkêþe. Di destê xencerek nêzîkî singa xwe girtî heye. Bi tilîya xwe ya þehdê ya destê rastê ew jî îstîqameta wan heykelên dî nîþan dide. Heykelê pêncemîn bi 10 metreyan nêzîkî Diwanxana Kayser li ser rûyê kevirek di nîvîre boyî dû qet hatîye çêkirin. Dema mirov biçe li cem Dîwanxana Kayser divê mirov di navbeyna wan herdû kevirên ji hevdû hatîn qet kirin re derbaz bibe. Dema mirov di navbeyna herdû keviran re derbaz bibe, mirov rastê figûrê zelamekê, li ser rûyê kevirê alîyê rastê bi 50 cm.yan ji erdê bilindtir tê. Ev heykel jî heman wekî wan heykelên dî ne. Heykelê þeþemîn di nava dîwanxaê de ye. Ji bilî van berheman li Þax'ê dêr'ek dîrokî bi navê û pirek li ser ava Nêrdûþ bi navê Pira Bagoz'ê heye. Ji bilî vê pirê jî li ser ava Nêrdûþ sê pir dî jî hene. Yek ji wan di gelîyê þax'ê de li ser rêya diçe Kelha Bêgîne ye. Herdû pirên dî li binya Þax'ê ew jî li ser ava Nêrdûþ hatine avakirin, bes yek ji wana xirabeye navê wê jî Pira Þkestî ye, ya dî li ser lingan hêja avaye, navê wê Pira Aþa ye. Pira Gelî di sala [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'an de hatîye temîr kirin.  Gundê Þaxê Di kitêba dîroka Kurd [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'yê de dema behsa Þax dike pesnê wê bi xweþîya Hinar'ê wê dide. Ji bilî wê dibêje: Di Þax'ê de [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] û qebîla [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] dijîn. Jîyana [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] û Fileh'ên [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] bi hevre di vê herêmê de û heyîna Dêr û Mizgeftê bi tevde di kelha Bedirxan Begê de nîþan dide ko di vê herêmê de di navbeyna çand û bawerîyan de hevkarî, lihevkirin û aþîtî hebo. Ew nivîsên bizmarî yên li ser keviran jî nîþan dide ko ev herêm jibermayê bajarek antîk e. Ji berya zayînê ve, di salên [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'an de, ev herêm ketîye bin hakimîyeta [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] yê [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] de û li bermayên wan jî di vê herêma antîk de lê tê rasthatin. Li cihên cûda cûda þeþ heykelên li ser keviran hatîn çêkirin, herwekî bi hevdû re þêwirîn hemi yek alîyê nîþan diden. Li gorî hinekan ev tevde xezîneyekê iþaret dikin, li gorî hinekan jî ew tilîyên alîyê rojhilat nîþan diden, dema Ýskender'ê mezin viyayî li [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] re derbaz bibe, bi hezaran leþkerên wî di [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] de telef bowîne, ev heykelên he balkêþîya mirovan li ser heybetîya çîyayê Cûdî dikin. |
|||||||||||||||||
|
     |
«
Önceki Konu
|
Sonraki Konu
»
| Konu Araçlarý | |
| Mod Seç | |
Düzenli Mod
|
|
|
||||
| Konu | Konuyu Baþlatan | Forum | Yanýt | Son Mesaj |
| Kilamên Anatoliya Navîn | rojekanu | Kürtçe Lyrics | 7 | 31-08-2007 10:50 AM |
| “Li Çiyayê Mezin Gundê Biçûk” Orhan Çelik | Kajîn Jîr | Kitap Tanýtým Ve Eleþtiri | 3 | 23-08-2007 08:01 PM |
| Eynî Heyva Gundê me ye :) | Hozan | Pekenok | 2 | 08-12-2006 01:50 PM |
Forum saati Türkiye saatine göredir. GMT +2. Þuan saat: 09:56 AM .
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)
