|
|
#1 (permalink) | |||||||||||||||
|
Medler
İ. Ö. 1300 yıllarında Med ve Pers aşiretleri Asya’nın kuzeydoğusundan İran’a gelmeye başlamışlardır. Bunlardan Med aşiretleri İran’ın batısındaki Urmiye gölü çevresine yerleşmişlerdir. Med’ler Urmiye gölü çevresinden batıya, Botan bölgesine doğru yayılmışlardır. (Botan, Habur’u ve Siirt’i içine alan ve Dicle nehri boyunca uzanan coğrafyanın adı. Dicle’nin ana kollarından olan Çatak çayının diğer adı da Botan çayıdır.) Medler, Hint- Avrupai dil gurubu içinde Hint- İrani bir dil konuşmaktaydılar. Minorski’ye göre, Kürt veya Kırmanç sözcüğü (konfederatif) Med devletinin temel taşları olan Kyrti (Kyrtioi) ve Mard (Mardoi) aşiretlerinin adlarının birleşik söylenmelerinden türemiştir. Ayrıca Medler, 42 harften oluşan bir alfabeyi kullanmışlar. Med’ler devlet kurma süreçlerini İ. Ö. 800’lü yıllarda başlatmışlardır. Sözkonusu süreç, kuzeyin savaşçı süvarileri İskitler’le akraba Kimmerler’in istilaları (İ. Ö. 647- 615) ile kesintiye uğramıştır. İlk hükümdarları olan Kyaksares’in (Kyaxares) önderliğinde özgürlüklerine kavuşan Med’ler, İ. Ö. 612 yılında Güney Mezopotaya’daki intikamcı Kaldeliler’le (Asurlular’ın yıktığı Babil’in mirascıları) birleşerek, şimdiki Musul’un 100 km kadar doğusuna, Dicle kıyısına kurulmuş olan -Asur İmparatorluğu’nun başkenti- Nineve’yi üç aylık bir kuşatmanın ardından yakıp yerlebir etmişlerdir. Böylece Dicle’nin Kuzeyi ve doğusunda Med devleti doğarken, güneyi ve batısında Babil’in ikinci dönemi veya Kalde devleti başlamıştır. Van yöresi aşiretlerinin İ. Ö. 800’l&uum Med devleti yerleşik ve göçer aşiretler arasında kurulmuş gevşek bir konfederatif birlikten oluşmuştur. Günümüz Hamadan’ının bulunduğu yere kurulmuş olan Ekbatana, Med devletinin başkenti olmuştur. Med sözcüğü, kuzeybatı İran’daki Mahabat kentinin adı içinde varlığını sürdürmektedir. Başka bir ifadeyle, Mahabat adı Med’den gelmektedir. Med devleti daha yüz yaşını doldurmadan, yönetimindeki parçalanma ve güneyli Pers aşiretlerinin ayaklanması sonucu yıkılmıştır. Tarihin babası Herodotos’a göre, Kyros II’nin önderliğinde ayaklanan Pers aşiretlerine son Med hükümdarı Astyages’in ordularının komutanı Harpagos’da katılmıştır. Böylece Med devleti İ. Ö. 549’da yıkılmış ve yerine son Med hükümdarı Astyages’in kızı Mandane’den olma Kyros II’nin önderliğindeki Pers devleti kurulmuştur. |
|||||||||||||||
|
|
|
|
#2 (permalink) | |||||||||||
|
İran tarihi
Medler Modern [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] مادها, Mādḥā) günümüz [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'ının Batı, Kuzey ve Kuzeybatı'sında ve kabaca günümüz [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'nin kuzeyi, [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] ve (İran) yaşamış kadim bir İran halkıdır. Bu bölge [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] (yunancada) Media (Μηδία) olarak tanımlanmıştır. M.Ö. 6'ncı yy'da, Medler günümüz [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'ından kuzeye, [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] ve [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'a dek uzanan bir imparatorluk kurmuşlardır. Medler [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'ın bir imparatorluk ve bir millet olarak kurulmasına, ve altın çağına [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] döneminde ulaşan, ilk birleşik [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] / [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'nun oluşmasına önayak olmuşlardır. Bu durum (Aryani kültürel ve milli birlik) [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'in büyükbabası Med Şâhı [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'i öldürerek [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'nu kurmasına dek devam etmiştir. Bu noktaya dek, bütün [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] Mede veya Mada (Med) olarak adlandırılmıştır. Med kralı Astiyag"ın yeğeni Kiros"un saray darbesiyle, siyasal otorite ilk defa Güneybatı İran'da yoğunlaşan Pers aristokrasisinin eline geçer ve kısa bir süre sonra M.Ö. 550'li yıllarda güçlü ve merkezi bir Pers imparatorluğunun kuruluşuyla Medler yıkılır. Medler, isimlerini medyadan almış olan, günümüz İran'ında hüküm sürmüş bir halktır. Tarihçiler tarafından, Toros-Zagros dağ sistemi içinde ve Fırat-Dicle arasında yaşadıkları için, verimli ve üretken bir medeniyetin toplumu olarak adlandırılmışlardır. Urartulardan sonra, bu sefer daha doğuda bulunan ve Mezopotamya medeniyetinin önemli kabilelerinden olan Gutilerin bir devamı gibi Babillerle ittifak halinde hareket eden Aryen kökenli MED aşiretler federasyonu, M.Ö. 625'lerde Asur İmparatorluğu'nu yıkar. Babil bir kez daha ve son olarak üstünlük kazanır. Medlerin gevşek federasyonu, yükselen Aryen-Pers kökenli Akhamenit hanedanlığıiçin bir geçiş rolünü oynar. Med kralı Astiyag"ın yeğeni Kiros"un saray darbesiyle, siyasal otorite ilk defa Güneybatı İran'da yoğunlaşan Pers aristokrasisinin eline geçer ve kısa bir süre sonra M.Ö. 550'li yıllarda güçlü ve merkezi bir Pers imparatorluğunun kuruluşuyla Medler yıkılır. Kadim zamanlarda Medler diğer İranlılar'la karışık olarak evlendiler, özellikle [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'le. Bu nedenle birçok modern İranlı Medlerin torunlarıdır. Bazı kişisel isimler dışında, Medlerin dili hemen hemen hiç bilinmemektedir. Bazı araştırmalarda Persler ve Medlerin birbiri ile iletişim kurabildikleri gözlemlenmiştir. Herodot'un Altı Med Kabilesi [ [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]] [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], i.ö 101, altı Med aşiretinin ismini listeler: Böylelikle Deioces Medleri tek bir millet çatısı altında topladı, ve tek başına onlarda hüküm sürdü. Şimdi bunlar şu aşiretlere bayanmaktaydı: Busaeler, Paretaseniler, Struşatlar, Arizantiler, Budiiler, ve Magiler. Herodot aynı zamanda "Medlerin Perslele kesinlikle aynı aletlere; ve Medlerle Perslerin olağan giyimlerinin gerçekten farksız." olduğunun altını çizmiştir (7.62). "Bu Medler eski zamanlarda herkes tarafından [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] olarak anılmış; fakat Karadenizliler (Colchian), [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'dan buraya geldiklerinde, isimlerini Media olarak değiştirdiler. Haddi zatında bu onların kendilerine verdikleri isimdi." --- Medler, Herodot'un Tarihi(7.7). [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'nde Karadeniz- [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'un karısı ve [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'ın büyücüsüdür. Medler'e İlk Tarihsel Referanslar [ [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]] Medlerin tarihi ve kökeni çok belirsizdir, hemen hemen hiçbir çağdaş bilgiye, nede Medya'nın kendisine ait bir yazıt veya anıta sahip değiliz. Herhangi bir tarihsel değeri bulunmayan, [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'ın anlattığı bir hikaye dışında (dokuz kralın isminin bulunduğu, [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'lerde Diod'da korunan [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'in yok edilmesi gerektiğini söyleyen Arbaces ile başlayan bir liste. ii. 32 sqq. ve sonraki pek çok yazar tarafından kopyalandı; isimlerin bazılarının yerel geleneklerden türetildiği düşünülmekte) [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] Medler ile ilişkilidir. (Tev. Madai) [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'in oğlu [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] Tevrat'ta bulunan bir kişiliktir. "Şimdi [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] tarafından Media olarak anılan, Madeanlardan gelen Madai'den Japhet'in oğulları olan [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] ve [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]" [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], I:6. [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], ve [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] gibi öteki tarihçilere göre, Mantiane, Martiane, Matiane, Matiene gibi isimler Medya'nın Kuzey kısımlarını adlandırmak için kullanılmıştır. İranlı elementlerin diğer kabileleri yöneten İranlı isimleri taşıyan prenslerin vesilesi ile nasıl yavaş yavaş nasıl egemen hale geldiğini rahatlıkla görebiliriz. Fakat Gelae, Tapuri, [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], Amardi, Utii ve kuzey Medya ve Hazar kıyılarındaki diğer aşiretler İranlıların egemenliği altında değildi. Polybius (V. 44, 9), Strabo (xi. 507, 508, 514), ve Pliny (vi. 46), Anariaci'yi bu aşiretler arasında saymışlardır; fakat "Aryan-olamayan" anlamına gelen onların ismi, büyük ihtimalle birçok ufak yerli aşireti ifade etmek için kullanılıyordu. Medler, Mada' halkı, (Grek formunda Μῆδοι, [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] Μᾶδοι), ilk olarak [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'da görülür. İlk kayıtlar [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] fatih [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'ün "Amadai"'de [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'a karşı olan savaşlarla bağlantılı olarak övüldüğüne rastlanmaktadır. Onun halefleri Medler'e karşi pek çok seferlerde bulunmuştur (Madai). Bu erken dönemde, Medler başka bir bozkır aşireti ile birlikte anılmıştır: baskın bir grup olan [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'le. Bunlar yerel idareciler altında birçok farklı kasaba ve bölgeye ayrışmıştı; [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'ın yazıtlarındaki isimlerde, [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]'ün [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] dinine inandıkları gözlemlenmektedir. [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] yılındaki bir Assur askeri raporunda 28 Med şefinin ismi listelenmiştir, fakat bunlardan yalnızca birisi İranlı olarak tanımlanmıştır. M.Ö 700 yılındaki bir başka rapor 26 isim listeler; bunlardan, 5'i İranlı olarak gözükmektedir, diğerleri değildir. " [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]" adresinden alındı.
__________________ |
|||||||||||
|
|
| Konu Araçları | |
| Mod Seç | |
|
|
|
||||
| Konu | Konuyu Başlatan | Forum | Yanıt | Son Mesaj |
| Medler | msesmer | Genel Kültür | 0 | 18-06-2008 11:46 PM |
| Viranşehir, Şanlıurfa | dojehist | Tarih | 0 | 22-12-2007 05:30 PM |
| Pers İmparatorluğun'da Askerî,İdarî,Siyasî Örgütlenme Kurum ve Yapılar | angora_21 | Genel Kültür | 0 | 05-09-2007 02:24 AM |
| Medler | MÊVAN | Tarih | 0 | 15-02-2007 10:40 PM |
| Med'ler | quanzêr | Tarih | 1 | 22-06-2006 11:34 PM |
Bir Forum sitesi
olduğumuzdan, kullanıcılar önceden onay almadan her türlü görüşlerini yazabilmektedir.
Yazılanlardan dolayı oluşabilecek her türlü yasal sorumluluk, yazan kullanıcılara
aittir.
Yinede sitemizde yasalara aykırı herhangi bir durum
görürseniz; Lütfen,
bydigi@gmail.com'a yada
İletişim'e bildiriniz.
Mesajınız incelenip, kısa bir süre içerisinde gereken müdahale yapılacaktır.