bervan21

Olaylar Kategorisinin Tüm Yazıları

[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


24 Kasım 1976′da Van ve çevresinde 14.35 sularında meydana gelen ve Richter ölçeğine göre büyüklüğü 7.6 olan depremde binlerce kişi öldü, kimi ilçe ve köyler tamamen haritadan silindi. Özellikle Muradiye, Özalp, Erciş ve Çaldıran ilçelerinde etkili olan depremin merkez üssünün Muradiye olduğu ve depremde 3840 kişinin hayatını kaybettiği resmi olarak açıklandı. Ancak dönemin basınında bu rakamın gerçeği yansıtmadığı ve gerçek rakamın 10.000′in çok üstünde olduğuyla ilgili haberler yayımlandı. Ağrı’da da hissedilen depremde Diyadin’e bağlı 14 köy tamamen yok olurken Van’ın Çaldıran ilçesi tamamen haritadan silindi. Bölgede üç gün sonra 4.3 şiddetinde bir artçı deprem daha olunca da ayakta kalabilmiş son yapıları da yıktı. Hükümet, ancak 4 gün sonra bölgeye ulaştı ve 28 Kasım 1974′te deprem bölgeleri için seferberlik hali ilan ettiğini duyurdu. 10 Eylül 1941′de Erciş’te meydana gelen depremden sonra bölgede meydana gelen bu büyük deprem, bölgedeki nüfus yapısını tamamen değiştirdi. Hükümet yetkililerinin yardımdan çok, bölge Kürtlerini göçe teşvik etmesi ise hükümet yetkilileri ile Kürtler arasında büyük tartışmalara yol açmıştı.


Canbolat Kürtleri Osmanlı’ya Başkaldırdı [1605]


Kürt merkezlerinden Halep’i gösteren 1600′lü yılların başında ait bir gravür. 16. ve 17. yüzyıllarda vergilerde uygulanan adaletsizliklerin sebep olduğu Celali İsyanları Osmanlı Devleti’nin merkezî otoritesini sarsmış ve Duraklama Dönemi olarak bilinen bu dönemde birçok ayaklanmanın da yolunu açmıştı. 1519′da Şeyh Celal liderliğinde başlayan ayaklanmalar silsilesi, ülkede büyük bir düzensizliğe sebep olmuştu. Yeniçerilerin halkı haraca bağlaması ve vilayetler arasında başlayan çekişmeler, 1599′da Karayazıcı Abdülhalim Bey’in ayaklanması ve Urfa’yı ele geçirerek beyliğini ilan etmesi üzerine Orta Kürdistan’a da taşınmıştı. Bu dönemde çoğunluğu kuzeyden başlamak üzere Erzurum, Bitlis, Mamuretül Elaziz, Van, Diyarbekir, Musul ve Halep Vilayetlerinde meskun olan Kürtler, Osmanlıya bağlılık bildirmiş ve merkeze bağlı beyler tarafından yönetilmekteydi. [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]





Ankara’ya İlk İsyan: Koçgirî [Temmuz 1920]


Başkaldırının liderlerinden Haydar Beg, isyan günlerinde (1920).Ankara Hükümeti’ne ilk başkaldırı Temmuz 1920′de Koçgirî’de patlak verdi. İsyanın hazırlık çalışmaları Alişan, Dersimli Alişêr ve Baytar Nuri (Dersimi) tarafından yürütüldü. 15 Temmuz 1920′de aşiret reisi Misto (Mustafa Paşa) komutasındaki bazı birlikler Zara’nın Çulfa Ali Karakolu’nu basarak, Türk kuvvetlerini esir aldılar. Bu baskın sonrasında Sivas-Erzincan arası ile Kangal-Zara ve çevresi Kürt birliklerinin denetimine geçti. Şadan Aşireti reisi Paşo, Türk birlikleri için önemli bir nokta olan Erzincan’ın Refahiye (Gercanis) ilçesini işgal ederek askerî cephaneyi ele geçirdi ve fiilen yönetime el koyarak hükümet konağına Kürt bayrağı çekti.
[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]

29 Haziran 2007′de geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybeden eski DEP milletvekili Orhan Doğan, TBMM çıkışında sivil polisler tarafından gözaltına alınmıştı (2 Mart 1994).Demokrasi Partisi (DEP) milletvekilleri Orhan Doğan ve Hatip Dicle 2 Mart 1994′te Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden çıkışta sivil polisler tarafından gözaltına alındı. Aynı gün TBMM’de yapılan oylamada DEP milletvekilleri Orhan Doğan, Hatip Dicle, Leyla Zana, Ahmet Türk, Sırrı Sakık ve bağımsız milletvekili Mahmut Alınak’ın dokunulmazlıklarını kaldırılmış ve Ankara 1 Nolu Devlet Güvenlik Mahkemesi, Kürt milletvekilleri hakkında “derhal sorguya alma” emri vermişti. [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]




[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]

Dr. Ebdulrehman Qasimlo, Çarçıra Meydanı’nda bir miting sırasında (1974).Kürdistan Demokrat Partisi - İran Genel Sekreteri Dr. Ebdulrehman Qasimlo, 13 Temmuz 1989′da Avusturya’nın başkenti Viyana’da İran Hükümeti temsilcileriyle yaptığı bir müzakere sırasında öldürüldü. Avusturya, suikastten Tahran yönetiminin sorumlu olduğunu resmen açıkladı.
22 Aralık 1930′da Doğu Kürdistan’ın Urmîye kentinde doğan Evdulrehman Qasimlo, ilköğrenimini doğduğu yerde, ortaöğrenimini ise Tahran’da bitirdi. 15 yaşında Yekitîya Ciwanên Demokratên Kurdistan (Kürdistan Demokrat Gençlik Birliği) adlı gençlik hareketinde çalışmaya başladı. 18 yaşında, yüksek öğrenim için önce Fransa’ya, ardından Çekoslovakya’ya gitti. Uluslararası Prag Üniversitesi’nde Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni bitirdi ve aynı üniversitede Sosyoloji alanında yüksek lisansını tamamladı. [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


21 Mart 1992′de Cizre ve Şırnak’ta yapılan Newroz kutlamalarında polis ve halk arasında çıkan çatışmalar, ulusal Kürt bayramını kana buladı. İki yerleşim biriminde de olayların aralıksız devam etmesi üzerine, çevre illerden bölgeye askerî sevkiyat yapıldı. 23 Mart’a kadar süren çatışmalarda resmî açıklamalara göre biri gazeteci İzzet Kezer (Sabah Gazetesi) olmak üzere 57 kişi taranmak kaydıyla yaşamını yitirdi. [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


27 Aralık 1939′da saat 02.00′da Erzincan ve çevresinde Richter ölçeğiyle 8 şiddetinde bir deprem oldu. Kuzey Kürdistan’ın büyük bir kısmında, Amasya, Tokat, Sivas, Kırşehir, Ankara, Çankırı, Kayseri, Samsun, Ordu illeri ve çevresinde de etkili olan depremde 32.962 kişi hayatını kaybederken yaklaşık 100 bin kişi yaralandı. [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


Ünlü Kürt lideri Şeyh Mahmud Berzenci, 22 Mayıs 1919′da Merivan ve Hawraman aşiretleriyle birleşerek oluşturduğu düzenli orduya Güney Kürdistan’ın Süleymaniye şehrinde işgalci olarak bulunan İngiliz birlikleri tutuklama emri verdi. Küçük çaplı çatışmalar ertesinde kentteki İngilizler tamamen esir alındı. Bu gelişme üzerine Şeyh Mahmud Geçici Kürdistan Hükümeti ile bağımsızlığını ilan etti. Haziran ayına kadar Arap destekli İngilizlerle muharebeler yapıldı ve 12 Haziran’da direniş kırıldı. Şeyh Mahmud tutuklanarak Bağdat’a götürüldü. Burada yargılandı ve Hindistan’a sürüldü. Güney Kürdistan’ın İngilizler tarafından işgali sonrası Mahmud Berzenci, 1918′de Süleymaniye’de eyaletin hükümdarı ilan edilmişti. Daha sonra İngilizlerin, Güney Kürdistan’ı tamamen kendi yönetimine almaları Kürtlerdeki gerginliği arttırdı. Kürt tarafının müzakerelerden sonuç alamaması sonrası Berzenci isyan başlatmıştı. [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]

1828-1829 yılları arasında Türkler ve Ruslar arasında yaşanan savaş, Rus-Kürt ilişkileri açısından bir dönüm noktasıdır. Paskeviç’in bu savaş sırasında Kürtlere karşı yürüttüğü tutarlı politikalar, ileriki Rus-Türk savaşları sırasında da izlenen bir model yaratmıştı. [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


Osmanlı ve Safevi İmparatorluklarının sahip oldukları topraklarda güç kazanmasının ardından, Kürtler ve vatanları bu iki güçlü devlet arasındaki mücadelenin odak noktası haline geldi. Kuzey Kürdistan’ın büyük bölümünü Türkmen hanedanlarından zorla almayı başaran Safeviler, elde ettikleri yerleri kısa bir süre sonra Osmanlı hanedanlığına bırakmaya mecbur kaldı. 1514′te iki kuvvetin karşı karşıya geldiği Çaldıran Savaşı Kürt tarihi açısından önemli bir nokta oluşturdu. Osmanlılar, Safevilerin yükselen gücünü kontrol altına almayı başardıysa da hiçbir zaman tamamen bitirememişti. Bu savaştaki yenilgiyle Safeviler, Kürdistan’ın ellerinde kalan bölümünün önemli bir kısmını da kaybettiler. Osmanlılar ile İranlılar arasındaki savaş zaman zaman kesilse de üç yüzyıl boyunca sürdü. Sonuçta Kürtler bu çekişmenin bedelini fazlasıyla ödedi. Sadece anavatanları mahvolmakla kalmadı, iki güce de zorunlu askerlik yapmak durumunda kaldılar.
[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


Moğol istilası, Türk istilasına nazaran daha az kalıcı etkiler bıraktıysa da aniliği ve vahşi niteliği yüzünden Kürdistan’da çok daha büyük bir yıkım ve göç yarattı. Moğollar, bölgeye gelmeden önce Kürtlerin varlığından haberdarlardı. Moğolların büyük lideri Han Munge’nin, halifelik topraklarını işgal etmek üzere Batı Asya’ya gönderdiği kardeşi Hulagu Han’a verdiği talimat ilginçtir: “Hükmüne boyun eğenlere iyi davran, asileri ez! Yoluna çıkan bütün kaleleri, surları yerle bir et. Turan’dan İran’a ilerle ve orayı aldıktan sonra daha batıya geç. Lorların ve Kürtlerin kökünü kazı, eşkıyalıklarıyla seyyahları her daim tasalandıran kalelerini, Kardeh-Kuh ve Lembeh-Şer’i yık…”
[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


Kürt Millî Aşiret Konfederasyonu lideri ve Hamidiye Alayları komutanı Mirliva İbrahim Paşayê Millî, Jön Türklerin (13 Temmuz 1908) İstanbul’da gerçekleştirdikleri ihtilal sonrası devrik sultana (II. Abdülhamid) destek vermek için, emrindeki 1500 Kürt askeriyle Şam’a yürüdü ve 6 Nisan 1909′da sultan adına şehri işgal ettiğini açıkladı. Yerel yöneticileri ve devlet görevlilerini tutuklayarak kendi yardımcılarından biri olan Mehemed Bakurê Wêranşarî’yi vali ilan etti. 23 günlük işgalinden sonra çevre vilayetlerdeki İttihatçı askerlerce sıkıştırılmaya başlandı ve geri çekilmek zorunda kaldı.
[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]





Selçuklu sultanı Sancar devrdinde Cibal’in batısından başlayan ve şimdiki aşağı Kurdistan’ı oluşturan bir eyalat oluşturulmuştu. Sancar’ın yeğeni olan Süleyman Şah Ayba buranın valiliğine atamış ve Hamedan’ın kuzeydoğusundaki Baar kentini bu eyalete merkez seçmişti. Kötü yönetim ve çeşitli baskılardan dolayı Kürtler, başkaldırmışlardı. Bunun üzerine Selçuklu hanedanı Kürtleri cezalandırmak amacıyla bir orduyu 1041 yılında Zozan, Beşnawî ve Hakkari bölgölerinin üstüne yolladı. Kürt aşiret birliklerinden oluşturulmuş Kürt ordusu Cengan kuvvetleri Hakkari yakınlarında Selçuklu Türklerini ağır bir yenilgiye uğratarak Turabidin yakınlara kadar indiler.
[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]


1803 yılında Cizre’de dünyaya gelen Bedirxan Bey, 18 yaşında (1821) Botan Emirliği’nin başına geçti. Bedirxan Bey çok genç yaşta olmasına rağmen, çevredeki Kürt beylerine iktidarını kabul ettirdi. Osmanlıya asker ve vergi vermeyi reddetti ve bağımsız bir ordu kurup kendi emirliğinin içerisine yeni topraklar katarak genişlemeyi sürdürdü. Kısa bir süre içerisinde Bitlis, Hakkâri, Muş, Van ve Kars Kürt beyleriyle ittifak sağlayarak Osmanlı eğemenliğine karşı Peymana Pîroz’u (Kutsal Anlaşma) gerçekleştirdi.
[Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]

kelagerm

bu değerli bilgileri bizle paylaştığın için teşekürlerimi sana sunuyorum...

__________________

Heyv

te mijar li forma kurdi vekirya le, mijar bi tirkiya

eze sibe bi xwenim

__________________