30-06-2007, 04:29 PM
|
#1 (permalink) | |||||||||||||
|
kurdi
kurdî Ji Wîkîpediya (Hat ragihandin ji [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]) Jump to: [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] Kurdî كوردی Кöрди Welat [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] û wek [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] de axiftinHêrem/Navçe [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]Hejmar ZimanaxêvanNavbera 28.820.000 û 34.050.000 in, [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]33 (ne zelal e) [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]Tîpên [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]Rêz bi Zimanmalbat [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] Zimanê kurdî Rewşa fermî û kodên ziman [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] ya [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]Bi rêxistinRêxistineke fermî hîn avanebû, bnr: [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]ku [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]kurISO/DIS 639-3 [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]KurdîBibînin : [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] Zimanê kurdî, zimanek ji şaxa [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] yê bakûr rojavayê [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] ye. Piraniya xelkê li [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]ê bi vî zimanî diaxivin û zimanê dayîkê yê piraniya [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] ev ziman e. Çend zaravayên kurdî hene. [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] li bakur, başûr, rojhilat û rojavayê [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]ê, [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] li başûr û rojhilat tê bikaranîn. Kurmancî bi piranî bi [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] tê nivîsîn û [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] bi [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]. Piraniya [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] li seranserî cîhanê bi kurmancî diaxivin. Zaravayên din [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] û [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] ne. Kirmançkî/ [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] û [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] carna jî wekî zimanên xweser tên dîtin. Tabloya Naverokê [ [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]]
Zimanê Kurdî Ji ber ko zimanê Kurdî zimanê gelekî bindesthîştî ye, îmkanên pêşdexistina sazî yên neteweyî nebûne û ji aliyê lêkolîn, lêgerîn, pêşxistina [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] û [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]ê, hebûnên civakî û dîrokî ve bêpar maye. Zimanê Kurdî têra xwe nehatiye lêkolînkirin û dewlemendiya wî nehatiye eşkerekirin. Sazî û dezgehên ku karibin vî zimanî pêş bixin, bi taybetî li hundurê welatî firsenda avabûnê nedîtine. Ji aliyê lêkolîn û lêgerînê ve zimannasên pispor yên bikêrhatî negihîştine. Hindek ronakbîrên ku bi îmkan û hewldanên xwe yên şexsî xwestine derkevin meydanê jî hergav rastî tehdîda dewletên serdest û zordar bûne. ji ber vê yekê, lêkolînên li ser zimanê Kurdî, heke em rewşa îstisnaî ya Kurdistana Îraqê negrin ber çavan, bi xebatên van çend ronakbîran hatiye kirin û jixwe wan jî lêkolînên xwe li derveyî welatî kirine. Li Kurdistana Îraqê, ji ber vê serbestiya nisbî ya çandî ko encama têkoşîna neteweyî ya bêwestan û bênavber bûye û piştre jî, ji ber wê îmkana otonomiya mehdûtkirî ya berhema şerê salên 1960'an, li vê perçe ya Kurdistanê, wisa lê hatiye ko hejmara ronakbîr û saziyên ko li ser zimanê kurdî xebat kirine, ta dereceyekê zêdetir bûne. Li vê perçeya welatî mirov dikare behsa hin xebatên hêja bike. Ji bilî van tiştên ko li ser zimanê Kurdî hatine nivîsîn, berhemên hin rojhilatnas, zimannas, gerrok û mîsyonerên biyanî hene. Ji xeynî vê, divê em xebatên wan dewletên ko Kurdistan bindest kirine û yên hin derûdorên ko hin hesabên wan li ser [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]ê hene jî nîşa bidin. Ev xebatên wiha yên li ser zimanê Kurdî ne bi armanca zanistî, lê bi ya siyasî, hatine kirin. Ewan ne ko xwestine rastiyên zanistî derxin holê, lê xwestine îdîa û safseteyên ko xizmeta mexsedên wan ên siyasî dikin li nav gelî belav bikin. Dewleta Tirk ji ber ko heta roja îro hebûna gelê me înkar kiriye, muhawele kiriye ko Kurdan wekî perçeyekê ji qewmên Tirk ên [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] bide nîşandan. Li ser zimanê Kurdî jî îdîa kiriye ko ev ziman, zimanê civakeka Tirknîjad (Tirkên çiyayî) e û di netîceya asîmilasyonê da bûye zimanekî destkir (sunîî) ko ji çend hezar peyvên Erebî, Farisî û Tirkî pêkhatiye. Misyonerên biyanî jî gelek caran ji ber mexsedên siyasî yên li gor berjewendiyên welatên xwe û hin caran jî ji ber çavdêrî û lêkolînên xwe yên gelek seran seri(sethi) bi şaşî nivîsîne ku Kurdî ne zimanekê serbixwe ye û devokeka Farisiya kevin an jî ya nuh e. Hijmara yên ku li ser zimanê Kurdî tehlîl û şiroveyên şaş ên qestî kirine yan jî bi nezanîn şaş çûne ji yek,du kesan ne zêdetir e, lê ji alîyê devokên zimanê Kurdî de hejmara kesên ku bîr û baweriyên cuda-cuda nivîsîne û pêşkar kirine gelek zêde ne. Li aliyê din, divê em rastiyekê jî qebûl bikin ku herçî lêkolînên niyetpak û zanistî bi hejmara xwe gelek kêm bin jî, ew bi xwe jî li ser zimanê Kurdî gihîştine bîr û baweriyên newek hev. Ji vî alî de jî nezelaliyek heye. Tevî hemû dijwarî, nezelalî û kêmasiyên lêkolînên ko li ser fonolojî (dengzanî), morfolojî û sîntaksa zimanê Kurdî hatine kirin, nîşan dane ku zimanê Kurdî, zimanekê serbixwe yê xwedî dîrokeka taybetî ya pêşveçûnê ye û vê rastiyê di warê zimannasîyê de xwe daye qebûlkirin. Li gorî vê, zimanê Kurdî zimanekî Hîndû-Ewropî ye, dikeve nav şaxê zimanên Îranî û di vir de jî, ji desteka Îraniya Bakurê Rojava dihêt hesabkirin. Her wekî tê zanîn, zimannasan di encama lêkolînên li ser zimanên dinyayê de, li gor nêzîkbûn an dûrbûna zimanan li ser esasê reh û rêçik û yên gelek aliyên din ev ziman ji hev veqetandine. Li goreyî hin zimanan, hin zimanên din nêzî hev dîtine û ew di malbateka zimanî de hesibandine. Zimanên dinyayê dabeş dibin ser van malbatên zimanan:  Zimanê kurdî û rewşa zagonî, sor=zimanê fermî
Beşa Ewrûpa, bi navê zimanên Cermenî, yên Latînî û yên Slavî dibe sê şax. Di şaxê zimanên Ermenî de Swêdî, Norwecî, Danîmarkî û Îslandî hene ku ev zimanê Îskandînavî ne. Pişt re Flamanî, Almanî û Îngilîzî jî di vî şaxî de ne. Zimanên Latînî ji; Portekîzî, Îspanyolî, Fransî, Îtalî û Romanî pêk tê. Di şaxê zimanên Slavî de jî, Rûsî, Ukraynî, Bulgarî, Sirbî û Lehî (Polonî) hene. Herweha, Yunanî, Arnawutî (Albanî) Lîtwanî, Keltî û Baskî ji dikevin beşê Ewrûpa yê Malbata Zimanên Hîndû-Ewropî. Di besê Asyayî yê malbata zimanên Hîndû-Îranî dabeş dibe li ser esasê zimanên Hîndî û yên Îranî. $axê Hîndî, ji Sanskrîtî, Sindî, Urduyî, Hindiya Îroyîn, Biharayî, Bengalî, Marasî, Kûoûrayî, Pencabî û Senegalî pêk tê. Di şaxê zimanên Îranî de jî Farisiya Kevin (ji wê jî Farisiya Navîn yan Pehlewî, ji Farisiya Navîn, ji Farisiya Nuh), Avestayî, Sogdî, Belûcî, Peştûyî, Osetî û Kurdî hene. Zimanên Îranî ji alî avabûna rêzimanî dibin çar beş: Kurdî di grûba Îraniya Bakurê Rojava û farisî di grûba Îraniya başûrê rojav de ye. Zimanên dinyayê ji alî avabûna xwe jî di bin sê beş.
انگلیسی English(Almanî) آلمانی Deutsch(Farsî) فارسی Persianکوردی Kurdîverysehr(xêylî) خیلیZor/frewomanfrau(zen) زنjindroptropfen(çekîden) چکیدنdrop/dlopshortkurz(kutah) کوتاهkurt/kingreatgroß(bozorg) بزرگgewre/girhopehoffen(omîd) امیدhîwa/hêvîmoonmond(mah) ماهmang/meheartherde(zemîn) زمینherd/erdeveningabend(esr) عصرêvarhoneyhonig(esel/engebîn) عسل/انگبینhenguyn/hingivbeautifulschön(zîba) زیباciwan/bedewherehier(înca) اینجاêre/virironeisen(ahen) آهنasin/hesin Zareveyên Kurdî Zimanê Kurdî yê ku li ser axeka fireh tê axaftin, ji gelek lehoeyan pêk tê. Tiştên ku li ser lehoeyên kurdî hatine nivîsîn û axaftin gelek ji hev cuda ne. Di vî warî de meriv rastî tesbîtên ji hev gelek cihê û agahdariyên zêde têkilhev tê. Ji ber ku gelek caran navên lehce, herêm, eşîr, dîn û mezheban tên têkilhevkirin, di ber oavkaniyekê de, ji bo lehcan meriv dikare rastî navekî cihê bê. Hin kes hene ku van hersiyan wek lehceyekê dihesibînin û dibêjin ku ev şêweyên lehceyeka zimanê Kurdî ne. Hinekan jî ew wek zimanên cuda yên serbixwe qebûlkirine. Kesin hene ku hersiyan; wek lehceyên cuda yên zimanê Kurdî dihesibînin û hin jê jî ya duduyan ( [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]) li dervayî zimanê Kurdî dibînin. Lurriya ku bi navê Lurriya Pioûk û Lurriya Mezin dabeş dibe, hin kes jî hene ku Lurriya Mezin lehceyeka Kurdî qebûl nakin (di nav van de hin kes, wê wek lehceyeka zimanê Farisî dibînin, hin jî wê wek zimanekî bi serê xwe nîşan didin) lê Lurriya Pioûk wek lehceyeka zimanê Kurdî qebûl dikin. Meriv nikare bêje ku li ser lehceyan têra xwe lêkolîn û lêgerîn hatine kirin û netîcên zelal ji alî van ve bi her awayî hatine bidestxistin. Em ê li vê derê li gor oavkanî û wesîqeyên bin destê xwe cih bidin hin dîtinan û şemayekê diyarbikin ku li gorî me ya herî nêztir a rastiyê ye. Li gora Şeref Xan Di warê lehceyên Kurdî de kevintirîn oavkanî, Şerefnameya [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] e. Seref Xan di vê esera xwe de wiha dinivîse. "Eşîr û civakên Kurdan, ji alî ziman, adet û rewşa civakî ve bi ser oar beşan de dabeş dibe:
"Kurmanciya ahaliyê Wanê, Mûşê, Bayezîdê û Qersê û Kurmancên bi ser Rûsya û Îranê ve û zimanê ahaliyê [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]ê, Simtî(?)yê, [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]ê, [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]ê, heta bigihê hudûdê [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]ê (ku ji herêmên Silêmanî û Şarezorê û ji taîfên Zerza, Mukrî, Bebe û Bilbasan pêk tê) ji hev cuda ne" (4) [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] di vê xebata xwe de, Kurdî bi navê Kurmancî bi nav dike, wek lehce jî behsa navê Botan, Hekarî û Rewendî dike û di ferhenga xwe ya hevberkirî de jî şêweyên Hekarî û Rewendî hevberî hev dike. G. Givrinlîyê ku di salên [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]- [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]`an de çend meqale li ser ziman û etnografya Kurdan belav kirin, zimanê Kurdî, bi navê Kurdiya jorîn û ya jêrîn dike du beş. Li gor Givrimlî Kurdiya jorîn ji Mukrî, Hekarî, Şikakî û Bayezîdî, Kurdiya jêrîn jî ji Lurrî, Gelhurrî, Lekî pêk tê. (5) Peter Lench jî di xebata xwe ya bi navê "Forschungen über die Kurden und die Iranischen Nardchöldaer", (Petersburg, 1857-1858) de zimanê Kurdî bi ser lehceyên [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], û [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] dabeş dike. (6) Yek ji wan lêkolînerên zimanê Kurdî; [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ], Kurdî bi navê Kurdiya Rojava, ya Rojhilat û ya Başûr dike sê beş. E. B. Soane, di esera xwe ya bi navê "Grammar of Kurmanji or Kurdish Language" (London, Luzak and Company, 1913) de zimanê Kurdî, beşî bi ser sê lehceyan kiriye û ji her du lehceyên pêşîn re gotiye lehceyên bingehîn. Dabeşkirina Soaneyî wiha ye:
Di tehqîqa cara pêşîn a rapora xwe de Ziya Gökalp dibêje zimanê Bextiyarî dikare iltîhaqî Soranî û zimanê Kalhûrî jî iltîhaqî Gûranî bêkirin. Lê di tehqîqa cara dawîn de vê yekê tashîh dike û dinivîse ku "bi şahidiya Şerefnamê tê famkirin ku zimanê Bextiyarî dioe ser Lurrî û zimanê Kalhurî jî dioe ser Soranî".(12) Ziya Gökalp di tehqîqa xwe ya cara pêşîn de dinivîse ku "Heke em zimanên Gûranî, Bextiyarî û Kelhurî veder kin (veqetînin) di destê me de oar zimanên serbixweyiya wan diyar, dimîne: Kurmancî, Soranî û Lurî" (13) Loma jî tê famkirin ku Kurd ne qewmek, lê oar qewm in û Kurdî jî dabeşî bi ser çar zimanên wiha dibe ku mensûbên van zimanan qet ji hev tê nagihên. Ev çar ziman ev in: Zimanê Kurmancî, Zimanê Soranî (Bahdînî, Kalhurî), Zimanê Lurî (Bextiyarî, Feylî)" (14) Ziya Gökalp di wê xebata xwe ya binavkirî de wiha dinivîse: "Xwediyên van heroar zimanan ji zimanên hev tê nagihên. Ji alî serf, nahw û luxet ve ferqeka mezin di navbera wan de heye. Ferqên navberê jî ne ferqên lehceyî, lê yên zimanî ne. her zimanek ji van her oaran ji alî zimannasî ve zimanê serbixwe ye. Her yek jî ji gelek lehceyan pêk tê. Tevî vê jî ev her çar ziman bi tevayî ne dûrî hev in jî. Hemî şaxên Kurdîyeka kevin in ku meriv dikare bi navê "Kurdiya Qedîm" bi nav bike. Têkiliyên navbera zimanên Neo-Latînî û Latînî çi bin, yên navbera Kurdiya Qedîm û van Kurdiyan jî ew in." (15) [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ]ê ku lêkolînên wî li ser eşîrên Kurda ne li ser "lehceyên" Kurmancî jî radiweste: "Hê bi tetqîqeke ilmî nehatiye derxistin ku zimanê Kurmancî dabeşî bi ser oend lehceyan dibe. Lê gava Ahmedê Xanî di kitêba xwe ya bi navê Mem û Zîn de behsa lehceyên ku bi kar tîne dike, di beyta jêrîn de navê sê lehceyan dijmêre. "Bohtî û Mehmedî û Silîvî Hin lal û hinik ji zêr û zîvî" (16) Li gorî vê, Ziya Gökalp jî Kurmancî bi navê Bohtî, Mehmedî û Silîvî dike sê beş û eşîr û herêmên ku bi van "lehceyan" diaxivin dihejmêre. Zanayê Kurd Tewfîq Wehbî, di mesela lehceyên Kurdî de wekî Soane difikire (17). Nivîskarê binavûdeng Alaeddîn Seccadî, di esera xwe ya bi navê Destûr û Ferhengî Zimanî Kurdî, Erebî û Farisî de, dibêje ku "di zimanê Kurdî de du lehce hene" û wiha didomîne: "Lehca 'Botan' a ku îro jê re 'Bahdînî' tê gotin. Kurdên Tirkiyê û Suriyê û yên qezayên Mûsilê bi vê lehceyê diaxivin. Ya duduyan jî lehceya 'Mukrî' ya ku îro jê re 'Soranî' tê gotin. Kurdên din, yanî Kurdên bakurê rojhilat û rojhilatê Iraqê û yên Ardelan û Mukriyan bi vê lehceyê diaxivin" (18) Li gora Kemal Fûad Dr. Kemal Fuad “ ku li ser edeb û zimanê Kurdî xebatên wî yên hêja hene, zimanê Kurdî dabeşî lehce û şêweyên jêrîn dike: 1- Kurdiya Rojava (ku hin ji vê re dibêjin Kurmanciya jorîn -bakur-) a- Afrînî, b- Cizîrî û Botanî c- Sincarî o- [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] d- Hekarî e- kakî 2- Kurdiya Rojhilat (ku hin ji vê re dibêjin Kurmanciya Xwarê -başûr-, hin jî dibêjin Kurdiya Navendî) a- [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] b- [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] c-Mukrî o-Sineyî 3-Kurdiya Başûr a-Xaneqînî b- [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] c- [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] o- [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] d-Kulgayeyî e-Kelhorî ê- [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] Dr. [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] bi rexnegirî dibêje ku wê lehceya ku ez jê re Lehceya Başûr dibêjim hin kes wê bi navê Lurrî bi nav dikin. Ew tenê wan lehceyên ku li Loristana Mezin tên axaftin wek lehceyên Lurr qebûl dike û wan wek lehceyên Kurdî qebûl nake. Dr. Kemal Fûad rexne li wê yekê digire ku oima ji hin lehceyên ku di hin çavkaniyan de wek Lurrê Pioûk derbas dibin ji wan re Lurrî tê gotin. Ew wan di nav lehceyên Kurdiya Başûr de dihesibîne (19). Li gora Fûad Heme Xurşîd Fûad Heme Xurşîd, di xebata xwe ya bi navê Zimanî Kurdî, Dabeşbûnî Cografyayîy Diyalêktekanîy de lehceyên Kurdî bi vî awayî dabeş dike:
2- Kuriya Navîn (yan jî Soranî). Hidûdên vê lehceyê ji başûrê wî hidûdê ku me ji bo lehceya Kurmancî kêşa destpê dike, ber bi başûrî de dom dike ta digihe, Çemê Sîrwanê û Xaneqînê. Li başûrî, ji başûrê Çiyayên Hemrîn ber bi rojhilatî ve vedigere ta Çiyayê Sehend, Mesînabad, Bicar û Esedawayê diçe. Firehiya herêma wê ya başûrî jî diçe ta digihîje, ser rêka esasî ya Melayir. Kirmanşah, Qesrî şêrîn-Xaneqînê. (30) Şêweyên Kurdiya Navîn ev in:
1) Şerefxan, Şerefname, Hasat yay…nlar…, 3. bask… 1990 İstanbul, [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] ji Erebî wergerandiye Tirkî. 2) Fuad Heme Xurşîd, Zimanî Kurdî, Dabeşbûnî Dîyalektîkanîy, oapxaneyî Afaq Al arabiya, Bexdat, 1985, s. 55. 3) †erefhan, †erefname, Hast Yayinlari, 3. baski 1990, Istanbul, Wergera [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] ji Erebî bo Tirkî, r. 20 4) Vokabulaire Kurde des dialectes de Hakiari et Revendi, Par A. Jaba Consul de Russie a Erzeroum, Erzeroum le 15 mars 1858. Ji Dr. Marif Xeznedar Le Babet Mêjûyî Edebî Kurdiyewe 1984, Bexda r. 386'an hatiye wergirtin. 6) Peter Lerch, Forschungen über die Kurden und die Iranischen Nordchöldaer, Petersburg, 1857-1858, r. 72 7) Gotûwêjek legel Dr. Kemal Fûad, beşî 2., Sirwe, hejmar 39, rêzberî 1368 9) e. n. d. r. 6 10)Sadiq Behaeddîn Amêdî, Rêzimana Kurdî, Kurmanciya Jêrî û ya Jorî ya hevberkirî, oapa yekê, 1987, r. 34 11)e. n. d. r. 27 12)Ziya Gökalp, Kürt Aşiretleri Hakkinda Sosyolojik Tetkikler, Sosyal Yayinlari, 1992. r. 24 13)e. n. d. r. 24 14)e. n. d. r. 95-96 15)e. n. d. r. 24-25 16)e. n. d. r. 28 29) Fuad Heme Xurşîd, Zimanê Kurdî, Dabeşbûnî cografyayiy Diyalektîkaniy, Bexda, Çapxaneyî Afaq'l Arabiya, 1985, r.60 30) e.nd:r.62 31) Dr. Marif Xeznedar, Le Babet Mêjûyî Edebiy Kurdiyewe, Bexda, 1984 r.88-89. 33) Dr. Marif Xeznedar, Le Babet Mêjûyî Edebiy Kurdiyewe, Bexda, 1984 r. 87 Kod Koda [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] ya kurdî KU ye. Koda [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] ya kurdî KUR ye. Koda [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] ya kurdî KU ye. Rêzimana kurdî Rûpelên girêdayî Ev gotar ser zimanê kurdî ye. Ji bo helbestvanê "Kurdî" biçe: [Linkleri Sadece Üyelerimiz Görebilir... ] Çavkanî Girêdanên derve |
