MÊŞECI U MÊŞECÌNI: Merdımo kı mêşe kareno, resneno, pawıtoxeya (Bekçılıxey) cı keno, ey bırneno keno koli, yan zi keno komır u beno roşeno ey rê vanê mêşeci yan zi mêşevan.
MOZAYIKCI U MOZAYIKCÌNI: Merdımo kı mozayik rıjneno yan zi roşeno ey rê vanê mozayıkci. Mozayık siyan ra vırazêno, beno tewrdê xerci u rıjneyêno. Mozayık qandê metin biyayeney, duzkerdeney, weş mısnayeney rıjyêno. Zu-zu fını mozayıki miyan boyaxo bı reng u rengın kenê miyan kı, rengın bıvıziyo. Mozayıki en bolki siyandê mermerınandê çaqmaqlıyan ra vırazêno.
NALBEND U NALBENDÌNI: Merdımo kı nalan dano bındê lıngandê Estor, qatır, bergir, Her u herwına ro ey rê vanê nalbend. Nal danê bındê dewarandê bar wegrotenı ro kı bınê lıngandê cı wexto kı çiyêro günê dırbetın nêbê, sera nêpaziyê u derbi nêwerê. Veri nalbendinı perey kerdê, labırê ewro sera %70 nalbendey wertera werışta.
NAQLIYECI U NAQLIYECÌNI: Merdımo kı çi barkeno dewardê barwegrotenı, wasıtandê barberdenı u bı perana ê mali beno ey rê vanê naqliyeci. Veri welatê ma dı neqlıyecinı bı deve, qatır u bergirana kerdê. Ewro bı ereba, piqab, tıraktor u herwınaya kenê.
NECAREY U NECARÌNI (marangoz): Necar, (Dartaş) o Merdımo kı dar u ber, text u çido textıni ra çi vırazeno ey rê vanê necar. Necar u zenatê cı rê zi vanê necarey, necarinı. Necaran dar, ber u textan ra no çi vıraştê. Destey hacetan (aletan), qapqapi, koni, nirey, haleti, cıwên, textê nani, dolab, kêber (qapi,deri) teqa, pencera, mase, iskeme (kürsi), sedêrê sero ronıştenı yan zi rakewtenı, textê bani, textê loxı (darlox, qeys), rewtê bani, mısasi, textan ra sekuy, sandıqi, sandıqê barbarkerdenı, tewlay, çerçewey, qomıdini, kıtaplıxi u herwına. Necarinı rê zi wustayinı lazımı bi. Necarinı karê do bol bariyo u zaf diqet wazeno.
Zahf merdıman idarey xo bı necareya kerdê. Zeneatê necarey, necarinı o wext zi ewro zi hewna perey keno u ravêreno. Cayo kı tey necarey bena ê cay rê zi vanê Necarxane.
NIQARACI U ZIRNACI-NIQARACÌNI U ZIRNECÌNI: Merdımo kı veyvan dı, şahiyan dı, roşan u rojandê şênayan dı bı perana nıqara cıneno ey rê vanê nıqareci yan zi aşıq. O kı zırna cıneno ey rê zi vanê zırneci yan zi aşıq. Nıqara u zırna cınayenı rê zi zanayeney, nefesherayey, tehamülkerdeney, hüner u hünermendey lazıma. O kı nıqara u zırna cıneno, vanê bızano her hawa ra pıro do u kayan sur kero. Wexto kı nêzano her hawa ra pıro do kes ey nêbeno u pa nıqara yan zi zırna nêdano cınayenı.
QAHWECI U QAHWECÌNI: Merdımo kı çay yan zi qahwe vırazeno u bı perana roşeno, ey rê vanê qahweci yan zi çayci. Yanê kesê kı qahwexane yan zi çayxane gırweynenê inan rê vanê. Cayo kı çay u qahwe tey yeno vıraştenı u rotenı, ê cay rê zi vanê qahwexane, yan zi çayxane. Qahwecinı veri zi perey kerdê ewro zi kena.
QAMIŞCI U QMIŞCÌNI: Merdımo kı layan kıştı ra, dahlan miyan ra qamiş bırneno u ano roşeno ey rê vanê vanê qamişci. Cayo kı qamiş tey roneyêno u roşêno ê cay rê zi vanê meydanê qamiş rotenı yan zi qamişxane.
QAMQECI U QAMQECÌNI: Merdımo kı qandê adır wekerdenı u veşnayenı qamqanê dar u berdê wışki ano u roşeno ey rê vanê qamqeci. Qamqeci daranê wışkan keno werdi, keno zeli u roşeno. Şıma zanê dar u ber u koli veşatenı bolê keyan tebera inan nanê pêser. Demo kı varan vareno ê benê hi u rewrewi nêkewnê acı. Qandê acıvıstenı qamqey wışki yan zi zelê darandê wışkan cı rê lazımê. Cayo kı qamqey tey yenê rotenı ê cay rê zi vanê dukanê qamqe rotenı yan zi qamqexane.
QAMYONCI U QAMYONCÌNI: Merdımo kı qamyona cı esta u bı perandê xo ya bar barkeno u beno ey rê vanê qamyonci yan zi qamyon gırweynayox. Qamyonı ramıtenı rê vanê qaxıda ramıtenı (Ehlıyetı) bıbo. Bê qaxıda ereba ramıtenı kes nêşeno ereba Wasıta) bıramo. Qamyon ramıtenı rê zanayenı, hüner, tecrübe, rehat hereketkerdenı, nefesherayey u herwına lazım o. Qamyoncinı kerdenı rê sermaye lazımo kı pa qamyonı bıgiro u bıgırweyno.
QAYNAXCI U QAYNAXCÌNI: Merdımo kı çiyo asınên dıskınayê pêro u pêya zelıqnayê ey rê vatê qaynaxci. Çiyo asınên u aletê asınênê kı şıkıyayê qaynaxcıyan bı qaynaxa ê fına pêya qaynax kerdê. Cayo kı tey qaynax beno ê cay rê zi vanê qaynaxxane. Zenatê qaynaxcinı hım demdê veri dı u hım zi no demdı ravêreno.
QELAYCI U QELAYCÌNI: Merdımê kı fıraqê tey şami vıraştenı, werdenı, şımıtenı, tey çiyo awın berdenı u dekerdenı, qandê pakey u newekerdenı qelay kerdê inan rê vatê qelaycı. Qelaycıyan fıraqê kıhani qelay kerdê. Her keyi vanê serı fınê yan zi dı-hirê seran ra fınê çiyê keydê xo yê baqırın qelay kerdê. Cayo kı tey fıraqi qelay benê, ê cay rê vanê qelayxane. Zenatê qelaycinı ewro merdeyo, qandê kı keso zey veri çiyê baqırêni kar niyano.
QESAB U QESABCÌNI (Qesabvan) : Merdımo kı dewar u çarwey cıkerdê u goştê cı rotê ey rê vatê qesab. Qesabvaney, qesabcinı rê, yan zi qesabey kerdenı rê sermaye lazım bı. Qandê dewar u çarwe herinayenı u warikerdenı.
Dewaro kı qesaban cıkerdê inan ra taydê cı nêbi: Ga, manga, golık, nalı, camusı, deve, viştıra u herwına. Çarweyo kı cıkerdê: Mi, kavır, bızı, bızêkı, beran, tışk u herwına. Demo verın dı xezal u kosbesi zi welatê ma dı zahfi bi. Seydwanan seydê inan kerdê. Wexto kı vêşi kıştê goştê cı rotê. Cayo kı tey heywani cıbenê yan zi goştê cı tey yeno rotenı, ê cay rê vanê qesabxane.
QIYMALI, QIYMALICI U QIYMALICÌNI (Lahmecun u lehmecunci): Nano kı goşt, piyaz, şamıki (Fırengi), govlegi, beharat u herwına kenê têmıyan, nanê nandê tenıki ser u pewjenê, ê nani rê vanê qiymali. Merdımo kı inan vırazeno, yan zi roşeno ey rê zi vanê qiymalıci. Tay fıruni estê qiymali vırazenê danê qeçkan yan zi karkeran, ê zi inan benê roşenê u sera çendê cı xo rê gênê. Tay zi bı perana danê vıraştenı u benê roşenê. Zaf merdıman qıymalıcinı kerdena, qıymali vıraştenı u rotena idarey kerdê xo kerdê.
PALICÌ U PALICÌNI (palikerdox): Merdımo kı hemver peran pali keno u idareyê xo bı paliya keno, ey rê vanê palıci yan zi palikerdox.
PARSELCI U PARSELCÌNI (Emlaqçi, parselkerdox): Merdımo kı qandê ban, dukan u zewbi çi u wargeh vıraştenı erdan parsêl keno u roşeno ey rê vanê parselci yan zi vanê erd rotox. Zordari (Zorbedari), zalım u xedari, axa u begleri malê neçaran ê nezdi sukan cı ra bı dardê zoriya, bı ercaneya herinenê, ê cayan parsêl kenê u perandê bolana, bı vayeya roşenê mıletı. Jew qürış danê wêrdê erdan, se-dısey qürış cı ra qezenc kenê.
PARSECÌ U PARSECÌNI (PARSOX): Merdımo kı şar u keyan ra parse keno, pere yan zi mal arêdano u idareyê xo a ray ra keno ey rê vanê parseci yan zi parsox. Merdımê kı parse kenê, tı bıkışê ê karê nêkenê. Ê fınê mısayê rehatey. Qandê parse kerdenı, vanê perdê ridê kesi werzo. Her merdım nêşeno parse bıkero. Tay merdımi estê, veyşaney ver mırenê, labırê fına zi parse nêkenê. Parse kerdenı karo en pis u rezilo. Tay estê mecburey ver parse kenê, tay zi estê kı kêfi parse kenê. Parseci en bolki verê camiyan, rojê êni dı çorşmey mezelan u herwına cayanê kêf u şahiyan xo rê weçinenê. Keye bı keye, küçe bı küçe, dukan bı dukan geyrenê u parse kenê.
PATOZCÌ U PATOZCÌNI: Merdım yan zi merdımê kı patozı kar anê, gırweynenê u pa kar kenê inan rê vanê patozci yan zi patoz gırweynayoxi. Patozı qandê tenan, qandê sap u dendıkanê tenan pêra abırnayenı, qandê sapê tenan sımerkerdenı u herwına yena kar ardenı. Patozı seatê miyan dı karê des karkerdoxanê rojê kena. Erdê teniyê kı nayê biçeran feka, hebê tenedê cı gırotê u sapê cı erdo verdayo, ê sapi arêkenê u anê nanê patozı feka u qandê werdenda dewariya zımıstani kenê sımer u benê kenê merekan. Patozı qandê medrebi (Çeltugi) zi kar anê. Bı patoza rız u sapi pê ra abırnenê.
PAYTONCÌ U PAYTONCÌNI: Merdımo kı bı perana paytona mışteriyan beno u resneno cadê cı ey rê vanê paytonci. Veri welatê ma dı zahf paytoni esti bi. Şar herunda texsi nıştışi dı nıştê ê paytonan. Hım texsiyan ra dıha ercana berdê u hem zi kesi bı nıştenda inana çorşmey xo diyê. A erebaya kı pa merdıman benê ay rê vanê paytonı, o kı ay rameno ey rê zi vanê paytonci, kardê cı rê zi vanê paytoncinı. Wexto kı hewna erebey bı motori icad nêbibi, padişay zi bı paytonana şiyê.
PENIRCÌ U PENÌRCÌNI: Merdımo kı penir vırazeno u roşeno ey rê vanê penirci yan zi penir vıraştox u rotox. Penir vıraştenı rê zi zanayenı lazım a. Peniri zi babet-babet yenê vıraştenı u qalıb benê. Peniro sıpe, peniro zerd, peniro patilın, toraq, terine u herwına. Penir vıraştox vanê zanaye bo kı, bızano çend tırşeyneno, çend vındaneno u çend amin erzeno de. Tay tay estê kı pernircinı kenê, labırê bı xo penir nêvırazenê. Şari ra herinenê u karê xo nanê ser u roşenê.
POSTECI U POSTECÌNI: Merdımo kı postanê dewar, çarwe u heywanandê binan ano, zeranê ê postan taşeno, inan terbiye u solı keno, keno wışk u qandê karardenı roşeno ey rê vanê poste rotox yan zi posteci. Poste rotox veri postan weş çiyêna taşeno. Vanê bol diqet bıkero kı ne bıdırno u ne zi tenık bıtaşo. Yanê ê rıwenê serdê cı yo kı leşı ra ameyo u pa mendo ey bıtaşo. Bahdo bero pak kero, solı kero u ê posti terbiye bıkero u wışk kero. Bahdê nê çiyan ê postan ya cayê dukanê dı yan zi bazarê dı beno roşeno. Ê kı ê postan herinenê, qandê sero nımazkerdenı, ronıştenı, keçe, cıl u şıqan sero rakerdenı u herwına kar anê. Tay postan zi veri ra wexto kı dewar yan zi çarwan poste kenê vanê, sere ra tum vejê. Yanê cayêdê cı nêdırnê u zerar nêdê ê posti. Ê postanê wınisinan qandê meşkan kar anê. Ê postey tum ê nêdıryayey qandê tey meşkı niranayenı, penir, toraq, terine, rüwen, rıb, qawırme u herwına çi qandê zımıstani u hewadayenı kar anê. Ê postan miyan dı o çi nêhermêno u telef nêben!
o. Ê meşki veri zey buzxanandê ewroy, zey dolabandê serdkerdenı kar ardê
POSTACÌ U POSTACÌNI: Merdımo kı xeberan ano u beno, yan zi namanê rıştenı resneno wêrandê name gıroton, ê naman vılla keno, ey rê vanê posta ardox yan zi postaci.
Kaynak: Bydigi Forum http://www.bydigi.net/candi-gisti/279340-kar-u-zenati.html#post2057329
Veri posta ardoxan bı estor, qatır u bergirana no kar kerdê, namey berdê u ardê u wêrandê cı ra kerdê vılla. Labırê ewro nê çiyan makiney, motorsikleti u pısıqlêtiyê kar anê.
Posta ardoxê verêni zu-zu fını kışta dewletı ra ameyê tepıştenı. Zu-zu fına kışta Beg, Şêx u Axleran ra ameyê tepıştenı. Zu-zu fını zi çend Mıxtaranê mıntiqan, yan zi çend dewan xo miyan dı merdımê bı perana tepıştê, ey ê namey inan berdê u resnayê cadê cı. (Tabi nê nameyê kı kesanê wınasinan kerdê vıla, ne ê cayandê duran bi. Ma vajê dewan ra ardê Sukı, Sêwregı ra berdê Çermugı yan zi dewandê cı, Çermugı ra berdê Alduş yan Zi dewandê cı u herwına, cayandê nezdiyan ra pê ra kerdê vılla, berdê u ardê) Tabi ewro no karê posta ardoxey u berdoxey heme bı wasıtana u kışta dewletı ra beno. Çend teknik ravey şıno u kewno ver, hend zi teknikê karkerdeney ravey şıno. Heta-heta bı tay çiyandê teknikan ra, tay kar u bari zi wertera werıştê u herunda ê karkerdoxandı robot, makiney yan zi datayê kenê.
RAYBER U RAYBERÌNI: Merdımo kı ray mısneno, yan zi fineno ray nêzanayan ver u coyo kı ê do şırê beno resneno o ca ey rê vanê rayber yan zi ray mısnayox. Merdımo kı raya raştı mısneno merdıman u inan rayda şaşı ra açarneno rayda raştı ser inan rê zi vanê rayber. Rayberinı bı babet babeta. Rayberina şari, rayberina ray mısnayenı, rayberina verkewteney, rayberina eşir u merdımandê xo, rayberina teşfiq kerdenda çiyan u herwına.
RADYOCI U RADYOCÌNI: Merdımo kı radiyo vırazeno, tamir keno, roşeno yan zi radyo dı pırogram vırazeno, qısey keno ey rê vanê radyoci.
REWTCI U REWTCÌNI (Rewtwan): Merdımo kı rewtanê banan vejeno, bırneno u ano roşeno ey rê vanê rewtci. Şıma zanê welatê ma dı qandê serdê banandê herınan rewtan kar anê. qandê coy lazımey a şari zahf bı rewtan esta. Cayo kı rewti tey yenê rotenı ê cay rê zi vanê meydanê rewt rotenı yan zi rewtxane.
RIZCÌ U RIZCÌNI (RIZWAN): Merdımo kı rız kareno yan zi herineno u roşeno ey rê vanê rızci. Cayo kı rızci tey rızcinı keno ê cay rê zi vanê dukanê rızi yan zi rızxane. Rız karıtenı rê zi zanayenı lazıma. Her merdım nêzano, yan zi nêşeno rız bıkaro u ey bıresno.
SAZCI U SAZCÌNI (SAZDAR, SAZBEND): Merdımo kı saz cıneno, dêri keno u idareyê keydê xo a ray ra keno, ey rê vanê sazbend yan zi sazci. Sazbendi veyve, kêf, roşan, şênayi u şahiyan dı saz cınenê u hemver a cınayenda xo perey gênê. Sazbendi vanê bızanê her hawara bıcınê kı, bışê birê tepıştenı u perey qezenc bıkerê. Saz cınayenı rê zi zanayenı u hüner lazım o.
SERAF U SERAFCÌNI (Altunci, zerci) : Merdımo kı altun, sêm yan zi çiyo bıqimeto xo ya kerdenı vırazeno, yan zi roşeno ey rê vanê seraf. Serafcinı kerdenı rê hım sermaye lazımo u hım zi zanayenı lazıma. Seraf vanê bızano heme çi serafey vırazo. Vanê Altun ra fahm bıkero, altuni bısınasno, bızano awı bıdo cı u babet babet çi cı ra vırazo.
Çiyo kı serafan vıraştê inan ra taydê cı nêyê: Gıştane, Goşare, Bazın, Çalme, Rêzılı, Altunê pereyıni, Hebê altunıni u herwına.
O dem dı zi, ewro zi serafey weş perey kerdê u cı rê sermayeyê do zahf gırd lazım bı. Ju-ju fını kardi u xençeriyê sêmın, yan zi altunıni zi vırazıyayê. Jew bi qandê çalım, süs, xemılnayenı u xo ya kerdenı altun u sêm ra çi vıraştê. Qıseyêda verênan estıbi. Merdımo kı çido weş u bıqimet ra fahm kerdê ey rê vatê "Zey serafiyayo"
Cayo kı tey altuni vırazênê yan zi roşênê, ê cay rê zi vanê serafxane.
Madem kı qıse serafey ra abıyaya, ez wazena hebê bahsê çalmi bıkera. Çalme sêm ra vırazêno. Cıni çalmi kenê sênedê xo ya. Wertedê çalmi dı qülê esta, a qülı miyan ra şişê ravêrena (Zey şişda awzindê qayışan), a şişı çınay qülıkena u akışta qülda çalmi ra vıjêna u zey filtekena çalmi çınay sero tepşena. Çalme zey qasnaxiya qıloro, gılovero. Koşandê çalmi dı bı rêzıla pulê sêmıni yan zi altunê werdêkê zey perandê werdiyan rêz benê u yenê ronıştenı. Yanê koşanê çalmi zi bı altuna xemılnenê.
SERPUNECÌ U SERPUNECÌNI: Merdımo kı serpuney vejeno, bırneno, yan zewbi merdıman ra herineno u ano roşeno ey rê vanê serpuneci. Şıma zanê serpuney qandê rezan u jewbi darandê werdiyanê newe karıtan kar anê. Serpunan şanenê mewandê rezi ver kı, mewşêri erd nêkewê u engura cı niro a erd u erdo nêhelısiyo. Yanê serpunan şanenê dar u berdê meywe dayenı ver kı, inan pay ra tepêşo kı meywey cı erd nêreso, payra hawa bıgiro u weş bıbo. Cayo kı serpuney tey yenê rotenı ê cay rê zi vanê meydanê serpunan rotenı, yan zi serpunexane.
SEWLCÌ U SEWLCÌNI (Postalci, Sewlwan): Merdımo kı sewli (Postali) vırazeno yan zi herineno u roşeno ey rê vanê sewlci. Cayo kı sewli tey vırazênê yan zi roşênê, ê cay rê zi vanê sewlxane. Sewlcinı kerdenê rê zi sermaye lazım bı. Vanê ca, dukan vıraştê yan zi bıherinayê yan zi kırê kerdê kı bışayê sewli biyardê u tey bırotê. Qandê ardenı u herinayenda sewlan zi perey lazımi bi.
SEYDWAN U SEYDWANÌNI-SEYDWANEY: O kı seyd keno ey rê vanê seydwan. Tay seydwani estê qandê idarekerdenda xo seyd kenê, tay zi estê kı kêfçi u nêweşê seydiyê, qandê coy seyd kenê. Tabi seydwani zi babet-babetiyê. Tay seydê Arwêşan, tay ê Zerecan, tay ê Teyr u turdê bini u ê mıriçıkan, tay seydê Kosbesan, Xezalan, tay ê Werdeg, Bet u Qazan, tay ê Lu, Verg u Heşan, tay ê Küze, Kürbeşan u herwına kenê. Ê taynan qandê werdenda goştê cı, taynan zi qandê pur u postedê cı seyd kenê.
Şıma zanê seyd u seydwaney zi gorey xo zenatêno. Hermerdım nêşeno seyd bıkero. Qandê seydkerdenı vanê kes nişandar bo. Wexto kı derba xo erzeno cı, vanê a derba cı veng nêşıro yan zi heywano kı eşta cı ey dırbetın nêverdo u bı a dırbeta nêdo remro. Heywano kı dırbetın bo u bı a dırbeta bıremo, o dıha vêşi ezab anceno. A dırbetı sero bena kül, lim gêna u ey hergı rojı dana nalenı. Qandê coy vanê dırba kı tı nanê pa tı a derba ey bıkışê u erd ra kerê. Merdımê kı nişanci, nişandari nêbê u nêşê derbanê xo pırodê, ê nêşenê seyd zi bıkerê. Seydwaney rê, seydwaninı rê zi hüner lazımo.
Tabi seyd teniya bı eştenda silahana nêbeno. Tay seydi estê kı, bı feq, dahf, ax u zewbi vıraştenda tay çiyana benê. Mesela heywanê miyandê awı, mar u masey bı ax u selana, bı vıraştenda bend u zewbi aletana, serê cı nukerdenda qamiş u rewtana, bı kardi, cax u şişana benê. Taynan rê zi feqı ronanê u bı ê feqana tepşenê. teyr u turi rê dahfi ronanê u pa tepşenê. Hergı heywan bı babetêna seydê cı beno.
SÌCI U SÌCÌNI (Si şıktox, si vıraştox): Merdımo kı siyan bı zonpa, yan zi zewbi çiyana şıkneno, bı çakuç yan zi zewbi çiyana vırazeno ey rê vanê sicı. Sici siyan qandê banan, qandê pırdan, qandê ray, qandê iniyan u herwına vırazenê. Siyana dês dêsbeno, bend ancêno. Si şıknayenı u vıraştenı rê zi hım zanayenı u hım zi qüwet lazım o. Merdımo kı nêzano, wexto kı zonp yan zi çakuçê pıroda, cayo kı bıwazo o cara nê, cana ra şıkneno u a si hermıneno. Zanayey si şıktenı u vıraştenı nêbo, şewra ra heta şan nêşeno des si vırazo. Gorey vıraştenda hergı çi, vanê si birê vıraştenı u jewbê kı, dêso kı pa beno zey pê biro u çewt nêbo.
Zanatê sicinı nê serandê bahdoyênan dı vınderdo. Herunda siyan dı siyê betonıni u beton yeno karardenı.
SIWAXCÌ U SIWAXCÌNI (Sıwaxwan, sıwaxkar): Merdımo kı sıwax kerdê ey rê vatê sıwaxci yan zi sıwaxwan. Bahdê dêskerdenı mabênê siyan veng maneno, yan zi duz nino. Qandê ê mabênan gırotenı u duzkerdenı sıwax biyê. Tabi bê ney zi sıwax lazım bı. Qandê pakey u weş nişan dayenı zi sıwax biyê. Eger dês u banê newe vıraştey yan zi zahf kıhani sıwax nêkerdê, cın u cınawıro werdi u heşare ê mabênandê vengan dı ca biyê, halini xo rê vıraştê, tey leyri kerdê u biyê boli. Ê kı miyan dı ronıştê zerar u ziyan dayê inan ro. Zewbi zi kar u faydeyê cı estıbı. Mesela zımıstani nêverdayê ê qülan u mabênan ra serd şıro zere. Qandê germ tepıştenı, qandê emnıyet u sıtari sıwax lazım bı. Sıwax ya lınci ra yan zi vıraştena xerc u betoni ra vırazıyayê. Kırec u çimento biyê tewrdê qümdê werdi u pa xercê sıwaxi vırazıyayê.
SOLCÌ U SOLCÌNI: Merdımo kı solı tahneno u roşeno ey rê vanê solci. Cayo kı solı tey yena rotenı, ê cay rê vanê dukanê solı yan zi solxane. Şıma zanê solı wexto kı ocax ra vıjêna heme zey siyana qeley-qeley a. Vanê ê qeley bıtahneyê, werdi bê u cêra abıriyê. En werdiya cıya pakı qandê insanan, qandê şamiyan. A gırda cı zi qandê dewar u zewbi çiyan kar anê.
SOQÌCI U SOQÌCÌNI: Merdımo kı soqi küweno ey rê vanê soqiwan yan zi soqıci. Soqi küwateney rê vêşi zanayenı lazımı niya. Labırê ey rê zi qüwet u tay (denge) lazıma. Qüwetê kesi çınêbo kes nêşeno bı seatana soqı bıküwo, heb u purê teni pê ra abırno. Eger tay kesi çınêbo, kes nêşeno bı seyana derbanê ê soqi cayêro do u soqi bıküwo.
ŞAHNE U ŞAHNEYÌNI: Merdımo kı wextê cıwênan, wextê mal werzanayenı yeno malê axleran, ê cıtêrandê wertaxandê axleran kontrol keno u ê mali pêra bara keno ey rê vanê şahne. Şahne tım kışta axleran u ê wêrandê erdan ra yeno tepıştenı yan zi mali ser rıştenı. Şahne hergı roj malê wertaxan beli keno kı, kışta wertaxan ra niro tırıtenı. Şahne kıştê ra zi wekilê wêrdê mali yo. Kesê kı şahneyinı kenê, ê kışta axleran ra, kışta wêrandê mali ra meaşı yan zi herunda meaşı dı tene gênê.
ŞAHRIYEWAN-ŞAHRIYECI U ŞAHRIYECÌNI: Merdımo kı şahriye anceno, pırayneno yan zi roşeno ey rê vanê şahriyevan yan zi şahriyeci.
Qandê şahriye vıraştenı vanê xeleyo en rındo bıqüwet weçineyêno. Welatê ma dı tay xeley estê, inan qandê şahriye vıraştenı, dan u danugı hewadanê. Xeleyo en rınd u bıqüwet weçina tepeya benê ey weş şüwenê u anê tizi vera rafinenê u kenê wışk. Wışk bi tepeya ey kenê çıwalan u benê ayre dı werdi-werdi (Bol werdi) tahnenê. Tahna tepeya ê ardanê ê teni gênê anê cı ra mir vırazenê (Tabi vanê mirê cı zey mirdê nan vıraştenı nêbo. Ey ra hebê wışk, qalın u zahf rıwenın bo. Eger wıni nêbo, qülandê asındê makinedê şahri ra nini war. Tabi veri şahriye bı destana kerdê lofıki u bırnayê. Labırê ewro makiney cı estê bırnenê). O miro kı vıraşto ey anê tay bı tay vıradanê makinerda şahri miyan. Wexto kı miri vıradanê, jew cor dı qolanê makini tadano u asıno kı do bıpıloxno u vera qülandê şahriye warkerdenı miri biyaro o yeno war u ê miri pılozneno. O mir kewno ê qülan u cı ra yeno war. Wexto kı yeno war, perwaneyê (Çerxê) bınida a makinerda şahri esto, jew zi ê perwani çerx keno. Çerxkerd!
ena ê perwani qandê kı, şahriyeyo kı yeno war, va ey ro deyo, ey wışk kero kı, o şahriye nêdıskiyo pêro. Bol wext ê perwani qeçeki çerx kenê. Çımkı o bol rehat çerx beno. Labırê qolê seri, yanê pıloznayena miri bol zahmeta. o kı qüwetê cı herunı dı nêbo, nêşeno des deqey xover bıdo.
Tabi wexto kı şahriye ê qülandê ê perzundê (süzgeçtê) a lengerida a makinerı ra yeno, vanê nêkewo erd. Eger erd kewo heme beno herı u toza. Qandê coy zi cılê bındı rakenê. Tay hüweyê a makinera text heray u kılmi estê kı inan kenê bın. Wexto kı o şahriye yeno inan ser. Herga kı yeno cı ser, jew inan gêno u beno ê şahriyeyê serdê inan cılan sero tenık-tenık rakeno, qandê wışkbiyayenı.
Şahriyeyo kı anto, o cılan sero bi wışk tepeya, (xüsusi qandê şahriye pıraynayenı sobeyê kı kıştı ser neyênê adıri ser u koşandê cı dı cay tepıştenı u tadanayenı esto, bı ey ya tadanê u tey pıraynenê) ey benê ê sobandê şahriye pıraynayenı dı ey weş pıraynenê. Şahriyeyo kı pırayneyêno vanê tım ê sobey şahriye pırayneyenı birê çerxkerdenı kı tey nêveşo. Vanê ne xax bımano u ne zi bıveşo. Wexto kı adırê bındê a soberda şahriye pıraynayenı bol nêwekerê u ê şahri tım doş kerê, ne veşeno u ne zi xax maneno. Kes tım kontrol keno u wınêno cı ra. Wexto kı yeno tawdê pıraynayenı, kes leganê ano nano vera, fekê a soberı akeno u cıra keno veng. O kerd veng tepeya, postana, qatna keno miyan. Bı no hesaba hetan kı hemi bıpıraynê ramenê. Bı no hesaba şahriye vırazêno u pırayneyêno. Tabi karê şahriye vıraştenı zi karê do kolektifo. Heme enbıryani, yan zi merdımê pê piya şahriye vırazenê. Verê vıraştenı çend hebi xo kenê jew, xeberı danê makinevanê şahriye antenı u vanê fılan rojı, fılan c!
Kaynak: Bydigi Forum http://www.bydigi.net/showthread.php?p=2057329
adı ma hendeyê merdımi do şahriye bancê. Eger wextê ey bıbo o vano, beno, eger nêbo verdano wextna. Qandê şahriye antenı vanê kes wêrandê makinan hetı wext abırno. Zewbi rew-rewi nobetı nina kesi. Labırê ewro fabrikey şahriye vıraştenı vırazıyayê, babet-babet şahriye vırazenê. Zey veri cı rê ne çerxkerdenı, ne vaydayenı u ne zi berdenı u vıllakerdenı lazıma. Heme çi makine bı xo keno.
Xeylê kesan şahrıyecinı kerdena idarey keydê xo kerdê…
ŞÌRANECI U ŞÌRANECÌNI (Baqleweci, qedayıfci u herwına): Merdımo kı çiyê werdenê şiraney roşeno ey rê vanê şiraneci. Dukanê şiraney qedayıf, baqlewe, dondırme (Cemedok), serdın (mesela xazoz, limonata, do u herwına) vırazenê u roşenê. Merdımo kı şiranecinı keno, vanê vıraştenda ê çiyan ra fahm bıkero.
ŞIWANE U ŞIWANEYÌNI: Merdımo kı şıno çarwan ver u idareyê xo bı pawıtenda çarwana keno ey rê vanê Şıwane. Şıwaneyinı karê do rıskıno. Şıwane amnani şewı çarwan gema paweno u çırayneno. Şewı xırxızi (dızdi) yenê çarwan tırenê, cınawır yeno weno. Qandê coy zaf rıskıno. Cı rê zaf çımakerdenı, ayabiyayenı, xoverdayenı u pawıtenı lazıma.
ŞORBECI U ŞORBECÌNI: Merdımo kı şewra rewê, yan zi wextna dı şorba vırazeno u roşeno ey rê vanê şorbaci. Welatê ma dı mıletı şewra rew werzena şına kar u bardê xo. Qandê coy bolê cı keyandê xo dı nêşenê ara (Taşti) xo bıkerê. Herwext zi çi hadre nêbeno, yan zi çiyê çınêbeno pa ara xo bıkerê. Qandê coy şınê tebera şorbeyê şımenê u şınê kardê xo. Cayo kı tey şorba vırazena ê cay rê zi vanê şorbexane. Kesê kı şorbecinı kenê, ê nimedê şewı ra werzenê şınê şorbexaneyê xo akenê u qandê şewra rewi şorba xo vırazenê u kenê hadre.
TAMÌRCI, TAMÌRCÌNI-TAMÌRÌNI U TAMìRXANE: Merdımo kı çiyê şıkte, çiyê xırabebiyayi u herwına tamir keno, vırazeno ey rê vanê tamirci yan zi tamirci. Cayo kı yan zi dukano kı o çi tey tamir beno, vırazêno ê cay rê zi vanê tamirxane. Kesê kı tamircinı, tamirinı kenê vanê tamir kerdenda ê çiyan ra fahm bıkerê u dı o wardı zanayebê. Zanaye nêbo u tecrübey cı çınê bo nêşeno çiyan tamir bıkero. Tamircinı rê zaf zanayenı lazıma. Qandê çiyan tamir kerdenı zi sermaye lazımo kı, pa hacetanê tamir kerdenı bıherino, ca vırazo yan zi kırê kero u tamirxane akero kı, bışo tey tamirinı bıkero.
TAŞTOX U TAŞTOXÌNI (Berber) : Merdımo kı sere u erdişanê insanan taşeno, qesneno u vırazeno ey rê vanê berber. Nê zeneati veri zi perey kerdê, ewro zi heme cadê dınyay dı perey keno. Zenatê taştoxey (berberey) rê zi zahf zanayenı, wüstalıxey u meharet lazım bı. zeneetê taştoxey zahf tıtizey wazeno. Vanê Merdımo kı taştoxey keno, ülq u nefesê cı zahf herabo, rehet u bêsınır bo. Tehamülê cı heme çi rê estıbo. Wext beno serenêweş, wext beno merdımê keçeli yenê sero serey xo taşenê yan zi qesnenê. Vanê nê çiyandê wınasinan rê tehamülê cı bıbo. Cayo kı tey merdımi yenê taşıtenı ê cay rê zi vanê taştoxxane (berberxane). Taştoxinı kerdenı rê zaf wustayinı lazıma. Destê taştoxi vanê zaf şenık u çapık bo.
TENEKECI U TENEKECÌNI-TENEKEYÌNI : Merdımo kı teneke, soba u mangali vıraştê, ey rê vatê tenekeci yan zi sobaci. Kesê kı tenekecinı, tenekeyinı kenê vanê vıraştenda ê çiyan ra fahm bıkerê u dı o war dı zanayebê.
TEXTCI U TEXTCÌNI: Merdımo kı texti bırneno, gorey peymıtenda vıraştenda cay inan hadre keno u roşeno ey rê vanê textci. Textci o kı daran ra texti vejeno u roşeno ey rê vanê. Labırê tay zi textê hadrey anê u roşenê. O cayo kı tey texti yenê rotenı ê cay rê zi vanê textxane. Textcinı kerdenı rê zi hım zanayenı u hım zi sermaye lazımo. Qandê bırnayenda textan xızarı lazıma. Qandê ronayenda xızarı u makinandê binan zi ca, dukan lazımo. Ey ra sermaye nêbo nêşeno cay text vıraştenı, textxane yan zi xızarxane akero.
TEXSICI U TEXSICÌNI (Temafilci): Merdımo kı bı perandê xo ya merdıman keno texsida xo u beno cayo kı şınê o ca, ey rê vanê texsıci yan zi temafilci. Texsıci zi bı texsi ramıtena u mışteri berdena idarê keydê xo kenê. Texsıcinı kerdenı rê zi sermaye lazımo kı, pa texsi bıherino u bıgırweyno.
TÊMANECI: Merdımo kı têmane tepşeno, pehlıwaney keno u hemver ê têmane gıroteneyda xo pere gêno, ey rê vanê têmaneci. Têmane tepışteney rê zi hım qüwet u hım zi zanayeney u kay lazımê. Vanê bızano biyaro kayda xo ser, biyaro çalımi ser u pehlıwanê hemverdê xo bıfino erd u miyaneyê cı bı zanayena biyaro erd u qedê hemverdê xo bo.
TIFINGCI U TIFINGCÌNI: Merdımo kı tıfıngi vırazeno, tamir keno u roşeno ey rê vanê tıfıngci. Tıfıngci tıfınganê seydkerdenı u çaqmaqlıyan serbest vırazenê, tamir kenê u roşenê. Ê binan nımıte u qaçax vırazenê, tamir kenê yan zi roşenê. Tıfıngcinı kerdenı rê zanayenı lazıma. Herkes nêşenı tıfıngan tamir kero. Vanê tıfıngan u vıraştenda tıfıngan ra fahm bıkero.
TIRBCI U TIRBCÌNI (GORISTANÌNI): Merdımo kı qandê merdan u gorey bejnda inan tırbi aşaneno, ey rê vanê tırbci. Tırbci, tırbwani vanê bızanê tırban seni aşanenê u verê cı danê hetê kotiya. Zanê çend xori kenê. Qandê qeçeki gorey qeçkinda cı, gorey merdımandê kılman, gorey kılmeyda cı, gorey ê dergan, dergeyda cı tırbı aşanenê u verê cı danê vera qılbe (qülbe). Tırbci bı perana tırbi aşanenê. Herkes nêwazeno şıro tırbcinı bıkero.
TIRPANCI U TIRPANCÌNI (Qırımcı u qırımcinı): Merdımê kı bı tırpana vaş yan zi tene çinenê inan rê vanê Tırpanci. Tırpanci zi idareyê xo bı tırpanda xo ya kenê. Palıci yan zi tırpanci wextê palikerdenı, wextê çinayenda vaş u alefi dew bı dewı geyrenê kı xo rê karê pali yan zi tırpan pırodayenı bıvinê. Axa, Beg yan zi dewlemendê welatê ma bı perana yan zi bı tene dayena nê Palıcıyanê tırpan pırodayenı gırweynenê. Tabi karê ninan zi demserı sero yo. Demê palikerdenı u tırpan pırodayenı qediya tepeya, nê pere yan zi teneyê xo gênê u şınê keyandê xo.
Mabêndê palici u tırpanci dı nê ferqi estê. Palici bı qaluç yan zi destandê xo ya pali keno u pa vaş çineno. Tırpanci zi bı tırpanda xo ya ê kari keno. Tay estê bı qaluçiya Xele, Cew, Çeltug, Vaş u herwına çinenê. Tay zi bı tırpana. Tabi karê tırpanı dıha rew beno, labırê teneyo kı bı tırpana çineyêno zey ê qaluçı niyo. Fekdê tırpanı ra dıha vêşi tene rıjyêno erd u vêşi zayad beno. Ey ra cıtêrê werdi yan zi dewızi nêwazenê kı çi xo bı tırpana bıçinê. Kes şeno vajo wırna kari zi zey pêyê u hıma-hıma vıjênê kêberê.
TITUNCI U TITUNCÌNI: Merdımo kı tıtun kareno u roşeno ey rê vanê tıtunci. Şıma zanê karıtenı u rotena tıtuni bı izınaya. Labırê Welatê ma dı nê kari bı qaçaxa kenê. Tay estê tıtun karenê u roşenê, tay zi tıtunci yan ra tıtun herinenê u roşenê. Tıtuncinı kerdenı rıskına, qandê kı kışta hükmati ra, kışta zabıtan ra yenê tepıştenı u dı mahkeman dı yenê ceza kerdenı.
TOZCI U TOZCÌNI: Merdımo kı hemver pere qezenckerdenı küçan ra, sıloyan sera, meydan u çarşıyan ra toz gezı keno, arêkeno u beno duri (Durdê dew yan zi sukı ) dı külıkê (Sılodê tozi) sero yan zi çalêda xori miyan dı rokeno ey rê vanê tozci. Tozci en bolki Belediyan dı estê u gırweyênê. Veri welatê ma dı herkesi xo nêronayê kı tozcinı bıkero. Kesê kı zaf neçari bi u nêşayê zewbi xo rê kar bıvino inan kerdê.
TUXLACI U TUXLACÌNI: Merdımo kı Tuxla vırazeno yan zi roşeno ey rê vanê tuxlaci. Cayo kı tey tuxlay roneyênê u roşênê ê cay rê vanê tuxlaxane. Cayo kı tuxlay tey vırazênê ê cay rê zi vanê Fabriqa tuxla yan zi ocaxê tuxla vıraştenı. Tuxlacinı kerdenı rê zi sermaye lazımo kı, pa makiney tuxla qalıb kerdenı, cay tey germ kerdenı u herwına lazımo.
XANCI U XANCÌNI-XANCÌYÌNI (Xancı u Xancılıxey, Xanwaney): Merdımo kı xanan gırweyneno, raywan u karwanan heweyneno, ca dano inan u dewarandê inan, inan rê şami vırazeno u bı perandê xo ya dano cı ey rê vanê xanci. Xanci qandê karwan u raywanan xani vırazenê. Xani en bol ki gema, rayan kışta yan zi merkezandê sukandê gırdan dı vırazênê. Otêlê veri xani bi. Labırê merdım tewrdê dewarandê xo ya şayê şıro u tey bıheweyo. Tabi xancinı, xanwaney karê do bol zehmet u bı rısko. Bol merdımê belay ameyê belay xo bı xancıyan dayê. Werdê, şımıtê u sero zi perey xanci gırotê u şiyê.
WERXANCI U WERXANCÌNI-WERXANÌNI (Werxanwan): Merdımo kı werxan yan zi doşegi degêno, derıbneno, derzeno, vırazeno u roşeno ey rê vanê werxaci yan zi doşegçi. Nê doşegan en bol ki peşmi u pemera vırazenê. Verê vıraştane pemi yan zi peşmi weş benê cınenê, cêra vejenê u kenê têl têli. Bahdo qümaşê, yan zi parçey bındê cı erdo weş rakenê, ê pemi yan zi a peşmiya xo anê ey sero rakenê. Wıni rakenê, wıni kenê vılla kı, cayê ne berz u ne zi nızm bımano, heme zey pê biro. Wexto kı zey pê niro yan zi tey gıre bımano, wexto kı, kes ey berzo xo ser yan zi sero rakewo do şıro merdımi ra. Ey ra vanê zey pê u weş vılla bo. Weş zey pê rakerd u kerd vılla tepey a, parçey ciyê seri anê erzenê ser. Veri koşanê cı arêdanê pêser u pê ya derıbnenê, derzenê. Bahdo zi ê seri bı goçina hebê cêra hera derıbnenê, derzenê. Bahdê gırd deştenı, no fın werdi-werdi derzenê kı, wexto kı werzanê u cadê xo ra bılunê niro pêser u pê dı gıre nêbo. Werdi nêderzê pêser kewno u ca bı ca beno gırey. Wexto kı ke!
s sero rakewo yan zi xora do ê gırey şınê merdımi ra. O deşt tepey a no fın zi riyê ciyê cı antenı derzenê u ancenê cı. Tabi no riyê cı qümaşandê bı rengınan, weş u herirınan ra vırazêno. Riyê cı zi derziya u anciya cı tepey a qandê rotenı beno hadıre.
Tay, tay keyey estê kı, bı xo şınê nê wustayan ser, dergey u herayeya doşeg yan zi werzandê xo cı rê vanê, do qamcin qümaş ra u kamcin rengıra vıraziyo danê nişan kerdenı. Bazarê xo kerd tepey a wustay zekı inan vato wıni u ê çiyan ra werxan, doşeg yan zi balışnanê ninan vırazenê. Vıraşti u bi hadre tepey a veyndanê wêrandê cı. Ê zi şınê peranê xo danê u gênê benê. Wexto kı pey qayıl nêbê newera danê vıraştenı.
Tabi bol keyey estê kı ninan keydê xo dı bı xo vırazenê. Yanê bı xo çiyê xo gênê u bı xo keydê xo dı bı imkanandê xo ya vırazenê. Çımkı ê kı dukanan sero vırazênê u yenê rotenı, ê keye dı vıraştenı ra bol vay mal benê. Qandê coy bı xo vırazenê. Labırê ê kı newe jewjênê kes şeno vajo kı, heme doşeg, werxan u balışney inan kışta nê wustayan ra vırazênê. Yanê heme teber dı, dukanan sero yenê herinayenı. (Wustay wexto kı ninan vırazenê rışenê dukandaran rê, ê zi dukanandê xo dı ninan roşenê).
RESIMCÌ U RESIMCÌNI (Wênewaney, Resımwaney): Merdımo kı resım (wêne) vırazeno, neqış keno inan rê vanê resımci yan zi naqışci. Wênewaney rê marifet, hüner, qabiliyet, zanayenı, destberey amyayenı u tıtizey, diqat kerdeney lazım a. Merdımo kı wêne vırazeno, vanê destê cı nêlerzê u çımê cı weş bıvinê. Wexto kı destê cı bılerzê xetı yan zi cayo kı vırazeno yan zi boyax keno vêşi şıno yan zi beno têmıyan u xerpıyêno. O wext çiyo kı o yo vırazeno çiyê rê nêbeno. Qandê coy bol diqat kerdenı, tıtizey u sebır cı rê lazımo. Dınya dı zenatan dê zoran ra jew zi neqış u wêne vıraştena. Qandê coy ê kı nê çiyan kenê bol kemi yê. Ey ra no zenatê ninan bol perey keno. Kes şeno vajo ronayenda dınyay ra heta ewro oyo rameno u ewro zi veri vêşêri rexbet vineno u perey keno. Wêney wênewanandê meşuran bı milyonana yenê bazar kerdenı u rotenı.
ZENGENCI U ZENGENCÌNI: Merdımo kı zengen keno, erdan kaleno, kokanê dar u beri, zerzewat u zewbi çi keneno, hera cı keno şenık u vaşê cı arêdano ey rê vanê zengenci.
ZÌNCI U ZÌNCÌNI: Merdımo kı xüsusi zinê (zênê) estoran vıraştê ey rê vatê zincı. Zincinı kerdenı u zin vıraştenı rê zi zanayenı u zenat lazım bı.
ZOMPCI U ZOMPCÌNI: Merdımo kı zomp gırweyneno u pa si şıkneno ey rê vanê zompci. Zompcılıxey rê xeylê qüwet lazım o. Zewbi zi vanê kes bızano si kotira şıkyêna yan zi kes seni dano pıro u şıkneno. Wexto kı kes nêzano hend şenê pıro dı, xemê si niyo. Zewbi zi vanê kes diqet bıkero. Wexto kı kes nêzano u salme pıro do, mümküno kı si ra bıxijıkiyo u biro cayêdê cı ro u cı seqet verdo. Ey ra venê kes alım u çalımê cı weş bızano kı, kes xo seqet nêkero u cayêdê xo nêtewno. Dı welatê ma dı xeylê merdıman zompcinı kerdena, si şıkıtena idarey kerdê xo kerdê…