Televizyonên Kurdî ku ser Satalayt û Internetê weşan dikin.
Kurdistan TV
www.kurdistan.tv -
www.kurdistantv.net/com
KURDsat TV
www.kurdsat.tv
ZAGROS TV
www.zagros.tv
ROJAVA TV
www.rojava.com
Seher TV
www.sehertv.com
Me TV
www.metv.com
Roj TV
www.roj.tv
Kürt İnternet Televizyonları
KNN TV
www.knntv.net
ÊZÎDÎ TV
www.ezidi.ru
Televizyonên Kurdî ku ser dayendeyên bejayî wean dikin.
GULAN TV,XAK TV,PERWERDE TV,TELEVİZYONÎ GELÎ KURDİSTAN,PUK TV,S TV,U TV,KCP TV,KTV,KTV-DUHOK...
Hin Radyoyên Kurdî ku Ser Satalayt, weşan dikin.
Dengi Geli Kurdistan,Kurdistan Radio,Dengi Kurdistan 2,Newa Kurd Radio,Dengê Mezopotamya,Radyo Kurdistana Rojava
Hin Radyoyên Kurdî ser Internet û bi şêweya bejayî weşan dikin.
Radyo Dengê Aşitî,Radio VOA[Beşa Kurdî],Radyo Gulan,Xak FM,Radyo Azadî,Radyo Aşitî,Radyo Nûjen,Radyo ERF[Beşa Kurdî],Hawar Radyo,Dengî Kurdistanî Rojhilat,Radyo Komaleh,Radyo Zeyale,Radyo SBS[Beşa Kurdî],Radyoya ÎRAN[Beşa Kurdî],Radyo MULTÎ-KULTÎ [Beşa Kurdî],Radyo Rêbir,Kurd Hits Radio
Hin Rojnameyên Kurdî.
Xebat(Kurdistana Azad)
www.xebat.net
Kurdistanî Nwê(Kurdistana Azad)
www.pukmedia.org
Peyama Kurd(Ewropa)
www.peyama-kurd.com
Hawlatî(Kurdistana Azad)
www.hawlati.com
Evro(Kurdistana Azad)
www.eduhok.com
Mîdya(Kurdistana Azad)
www.ydnk.com
Emro(Kurdistana Azad)
www.amroo.com
Aso(Kurdistana Azad)
www.xandan.com
Alay Azadî(Kurdistana Azad)
www.ktp.nu
Dema Nû(Kurdistana Bakur)
www.demanu.com.tr
A.Welat(Kurdistana Bakur)
www.azadiyawelat.com
Agirî (Kurdistana Rojhilat)
www.kurdistanmedia.com/Kurmanci/kurmanci.php
Kurdistan(Kurdistana Rojhilat)
www.kurdistanmedia.com
Rojhilat(Kurdistana Rojhilat)
Deng (Kurdistana Rojava
www.deng.wz.cz
Hin Kovararên Kurdî
Kurdistana Azad
Nûbûn ,Xewn,Gulan,Raman, Sîxurme ,Vejîn, Şîrove, Lalêş , Zanko , Hengaw ,Têkist, R.Kurdistanî,Wire,Rewan, Kolare, ZengûBeng ,Sibaî , Ranîya ,Yasa,Haşteûheşt,P.Mirovayatî,Kenarî,Kurdistanî Î. Vajeh,Pêşeng,Baneroj, Gulan, J.Nwê,Karwan,Xak,Peyv, Duhok,Metîn,Serweran,Zianawa,Nuserî Kurd,Peyam,Medeniyat,Rebaz,Zeng,Pişkko,Ronahî, Hetwan,Serdem,Silêmanî,Rayan,Kange,Rojî Gel Mehabad,Basere,Papûle……….
Li Kurdistana Azad nêzî 400 kovar derdikeve.
Kurdistana Bakur
Deng ,KeWar ,Serbestî-Tr,Kovara W,Nubîn ,Kürt Solu ,Gula Tamara ,Dem ,Kulîlka Ciwan ,Dergûş,Çirusk, Tûrik(Qerfî),Zembîlfiroş, Zend,Tîroj,Tîgrîs ,Esmer ,Vate ,Nûbihar ,Mizgîn,Kevan
Kurdistana Rojhilat
Şoreş,Aso,Tişk,Awêna,K. Lawan ,K. Jinan ,Mehabad ,Zebar ,Ruwange
Li Ewopa û ser înternetê
Birnebûn, Roja Nû ,K. Veger ,Dugir ,D.Ezîdîyan,Jiyanewe ,Kurdistan H.,Pênus ,Qendîl ,Roş Baş,Zevî,Gazing,Rabûn,Zanîn,Dengê Bakur,Armanc ,D.Mezluma,Arşiva Nudem, Mehname,Nirxandin,Şujin ,Êvar Baş,Helbestvan,Arşiva Nivîs
Hin portalên Nûçe-Dengûbasî Kurdî
PEYAMNÊR-Kd-Eng-Te-Erb
www.peyamner.com
HAWAR DENGÛBAS-Kd
www.hawardengubas.com
KERKUK KURDISTANe-Kd
www.kerkuk-kurdistan.com
NEFEL-Kd
www.nefel.com
GELAWÊJ-Kd-Tr
www.gelawej.org
RIZGARÎ ONLINE-Kd
www.rizgari.com
AVESTAKURD-Kd
www.avestakurd.net
NASNAME ONLINE-Tr-Kd
www.nasname.com
NETKURD
www.netkurd.com
ROJNAME.COM-Kd
www.rojname.com
WELATPARÊZ-Kd-Tr
www.welatparez.com
AMUDE-Kd
www.amude.com
KURD MEDIA-Eng-Kd
www.kurdmedia.com
KURDISTAN OBSERVER-Eng
www.kurdistanobserver.com
DENGÊ KURDISTAN-Kd
www.kurdistan.nu
NEWROZ.COM - JIYANA NÛ-Kd-Tr
www.newroz.com
XOYBUN-Kd
www.xoybun.com
NIVÎSKAR-Kd
www.niviskar.com
DENGÊ KURDISTAN(VOK)-Kd
www.vok1.com
KURDINFO-Kd
www.kurdinfo.com
TEFŞO.COM-Kd(Qerfî)
www.tefso.com
TIRBÊSIPÎ
http://tirbespi.com/kurdi/kurd.htm
EFRÎN.NET-Kd
www.efrin.com
KOBANÎ.NET-Kd
www.kobani.net
KURDISTAN MEDIA-Kd
www.kurdistanmedia.org
KDN-KURDISTAN DAILY NEWS-Kd
www.kurdistandailynews.com
DENGÊ KURD-Kd
www.dengekurd.com
KURDISTAN-POST-Tr-Kd
www.kurdistan-post.com
KURDISTAN MEDYA-Kd
www.kurdistanmedia.com
HABERKURD-Kd-Tr
www.haberkurd.com
MALAME-Tr-Kd
www.malame.com
REWŞEN-NUÇEYÊN ÇANDÎ,HUNERÎ,REWŞENBIRÎ-Kd
www.thr-kurd.tk
GERDÛN-NUÇEYÊN ÇANDÎ,HUNERÎ,REWŞENBIRÎ-Kd
www.gerdun.com
ROJAME-Kd
www.rojame.com
KERKUK-INFORMATION-KURDNEWS-Eng-
www.kurdistan.tk
KURDISTAN NEWSLINE-Eng
www.puk.org
NIVÎSKAR-Kd
www.niviskar.com
ROJEV-Kd
www.rojev.com
ÛRMÎYE.COM-Kd
www.urmiye.com
KURDISTAN FORUM NUÇE-Kd
http://kurdish.kurdistanforum.com
KURDMCSE,NUÇEYÊN KOMPÎTER Û TEKNOLOJÎ-Kd
www.kurdmcse.com
KURDISTANNET.COM-Kd (Bi tîpên erebî)
www.kurdistannet.org
KURDISTAN POST-Kd (Bi tîpên erebî)
www.kurdistanpost.com
KURD TIMES-Kd (Bi tîpên erebî)
www.kurdtimes.com/index.htm
KURDISTAN NEWS-Kd (Bi tîpên erebî)
www.kurdstannews.com
KURDISTAN SITE-Kd (Bi tîpên erebî)
www.kurdistansite.com
KURDISTAN MONÎTOR-Kd (Bi tîp. erebî)
www.kurdistanmonitor.net
KURDAWAY-Kd (Bi tîpên erebî)
www.geocities.com/hawar15/links.html
Hin Portalên Kurdî
GOOGLE-KURDISH
http://directory.google.com/Top/World/Kurdish
DMOZ-KURDÎ-Kurdish World Web Directory
http://www.kurdishworld.com
KURDISHPOINT.COM
E-KURD
http://www.ekurd.net
KURDISTAN-NET
http://www.kurdistan-net.com
KURDISTANNET.NET
http://www.kurdistannet.net
KURDISTAN
http://www.kurdistan.dk
ROJNAME
http://www.rojname.com
KURD-LAND
http://www.kurdland.com
KURDISH PORTAL
http://www.kurdish.com
DUHOK.NET
http://www.duhok.net
WEB-KURD
http://www.webkurd.com/
4 KURDISTAN
http://www.4kurdistan.com/
BAXAWAN PORTAL
http://www.bakhawan.com/
E-KURDISTAN
http://www.ekurdistan.net
KURDISTAN MONITOR
http://www.kurdistanmonitor.com
KURD.COM
http://www.kurd.com
ZAXO.NET
http://www.zaxo.net
TÎREJ
http://www.tirej.com
KURDAYETÎ
http://www.kurdayeti.net
KURDISH-WEB
http://www.kurdish-web.com/
KURDISTAN LIFE
http://www.kurdistanlife.cjb.net
KNN
http://www.knn.u-net.com/index.htm
KURD CITY
http://www.kurdcity.com/
VIVA KURDISTAN
http://www.vivakurdistan.com
KURDISTANICOM
http://www.kurdayeti.net/Kurdistanicom-2.htm
KURD ONLINE
http://www.kurdonline.com
aka-KURDISTAN
http://www.akakurdistan.com/
KURDISTAN WEB RESOURCES
http://www-personal.usyd.edu.au/~rdemirb1/PUBLIC/
KURD Û KURDISTAN
http://www.xs4all.nl/~tank/kurdish/htdocs/facts/
Hin bernameyên kompîterê bi Zimanê Kurdî-Bernamesazîya Kurdî
WÎNDOWSA KURDÎ
http://www.windowsakurdi.com
KURDISH LINUX
http://www.linux-ku.com
OPERA EXPLORER Ji
www.pckurd.com dikarî peyda bikî.
SKYP KURDISH Ji
www.pckurd.com dikarî peyda bikî.
Mûzîka Kurdî
Çavkanîya gelêrî-dîrokîya Mûzika Kurdî Dengbêjin.Hêmanên bingehîn a Muzîka Kurdî Dengbêj,Stranbêj,Lawikbêj ve Çîrokbêjan e.Dengbêj xwedî hiş û dengekî bihêzin.
Her wiha ji ber ku li erdnîgarîya Kurdistanê her tim digerin pêkanîna hişmendîya netweyî de rolekî girîng leystine.Ji Kurdistanê bi hezaran dengbêj derketîye. Evdalê Zeynikê ku di sedsala 17an jiyaye,Selim Slêman,Kawis Axa,Meyremxan,Hesen Cizrevî,Qerebetê Xaco,Îsa Berwarî jî hin dengbejên ku cara pêşî tê hişa mirov.
Rewşa Muzika Kurdî ku di serdemên navîn,nû mijareke lêkolîneke.Niha tenê nêrinek giştî ser Muzika Kurdî kirin.
Di Muzika Kurdî de keşêya herî girîng nebûna pêşesazîya Mûzika Kurdî ye.Arîşeyek din jî ku vê arîşe hemû mijaren diyar dibe ji nebûyîna dewleekî navendî û serbixwe ya Kurdistanê ye.Ji ber wan pisgirêkan riheke hevbaş a Mûzika Kurdî pêk naye.Meselyek din ku zirarê dide Mûzika Kurdî ,wergerandin û talankirina bir sedan klam û stanên Kurdî ye.Çi heyfe ku, gelek caran ev talan bi destê Kurdan tê çêkirin.
Radyoyên Bexda,Tehran û Êrîvan pêşketina Mûzika Kurdî de rolekî girîng leystine. Mihemed Arif Cizrevî,Meyrêmxan,Hesen Cizrewî,Hesen Zîrek Aram Tigran,Şakiro,Qerebetê Xaco,Eyşê Şan û gelek navên din bi wan radyoyan dengên xwe gihandine guhdarvanên Kurd.
Di Muzika Kurdi de herî zêde di şêweyên mûzika gelêrî a Kurdî,mûzaka gelerî aKurdî yê modernizekirî, modern(pop-rock-cazz-pop folk,etno-rock…) û şêweya Dengbejî deberheman tê hilberandin.Kurd hilberîna xwe ya muzikal bi hûnermendên Şakiro, Mehemed Şêxo, Tehsin Taha, Qarabete Xaço, Seid Yusuf ,Seid Hesen,Hesen Zîrek hatiye roja îro edî karine ku perisînin binesazîyake modern.Îro Mûzika Kurdî xwedî hunermendên wek Ciwan Haco û Şivan Perwer ku di qada navneteweyîde bi navûdengin.
Di demên dawî Muzika Kurdî bi hevrastê Mûzika Cihanî xebatên modernize kirî tên kirin -ku divê wisa be-.
Ceribandinên pêşîn yê mûzika modern a Kurdî ji hin dordorên kevneperest ve bi tûndî hat rexne kirin jî pêwistîya vê yekê hêdî hêdî hat têgihîştin.
Xebat û hilberîna di dengbejî û Mûzika Gelêrîya Kurdî de divê were piştgirî kirin heta,xebatên bi vê şêweyî ne bi dengekî xirab li gorî standartên(yekgirtîyên) sounda Cihanî divê bêne pêkanîn.Divê cûdahîya Mûzika Kurdî jî ji mûzikên din li Cihanê bûne “hît” ev be.Divê hilberîna mûzika Kurdî ji rehê xwe qut nebe.Tenê bi vê avahî mayîndeyî tê pêk anîn û rê li ber bêesilkirinê tê girtin.Her weha asêyîya ku mûzika Tirkî û hin mûzikên milletên din ketine ewê mûzika Kurdî rizgar be.Ger mûzik ji çavkanîya xwe sûdmend be û geş be bi vî rengî dikare hêmanên mayîndeyî û biwespî bixûnife.
Lê belê wateya bêesiLirinê ne dijî derketina mûzika modern e.Hemû awa û şêweyên ku di mûzikên Cihanê de tê bikaranîn di mûzika Kurdî de jî beyî ku dejenere bikin divê were bikaranîn.Her Kurdekî ne divêtbare ku mûzika gelêrî a Kurdî hez bike.Divê mûzika gelêrî a Kurdî were çêkirin,were parastin,were pêşxistin,were teşvîq kirin,were dorfirehkirin lê raste ku herkesî re were ferz kirin.Ger ciwanekî Kurd biwaze mûzika rock guhdarî bike divê ev bikaribe ku bi zimanê xwe vê şawayî guhdarî bike.Di mûzika Kurdî de divê rock jî, cazz jî,ragge jî,blues jî,hip-hop jî,punk jî,disco jî ango hemû şêweyan were pêşxisitin.Li vir de xala girîng qeliteya mûzika ku tê îcra kirin e. Li şûna zalveyê divê pêşxistin were esas girtin.Ando di mûzika Kurdî de rock çêkirin ev rock li gor pîvanên mûzika Kurdî be.
Di mûzika modern a Kurdî de rola Ciwan Haco dîrokîye.Têr neke jî îro bi saya riya ku Ciwan Haco vekirîye,gelek albûmên bi awayên rock,pop-folk,pop,ent-cazz û hwd. ketiye nav arşiva mûzika Kurdî.Ger derbarê yekem pêşengên mûzika Kurdî behs bikin.Divê navê Koma Wetan,Abbas Ahmed,Koma Dengê Azadî,Koma Aşitî jî ji bîr nekin.Di salên dawî bi şêweya hip-hopê jî hin berhemên Kurdî derketin(Kesên ku dixwazin ji vê malperê hin mînak guhdarî bikin
http://www.kurdishhiphop.ch)
Rewşa hilberîna mûzika Kurdî ya îroyîn ne ewqas geş e.Di mûzika gelêrîya Kurdî xwedî zerengîya(kapasîte) çêkirin û kirînê hebe jî bi giştî di gelek awayan de xebatênbê qelîte ber guhdarvanên Kurd tê danîn.Mixabin Kurdistana Azad ku di gelek waran de erka xwe ya peşengîyê pêk tîne di warê mûzika Kurdî de nikarîye bike.Em dibînin ku li Kurdistana Bakur xebatên biwesp heye lê li gel vê yekê bazara mûzika Kurdî ku bere derdora %20an bû niha ketiyê derdora %5an.Li gel vê xebatên bêqelite û bêpûte jî zêde bikin qambaxîya rewşê derdikeve holê. Her wiha gûhdarvanên Kurd ne tenê ji ber bêhişmendi û bêhîsîyên xwe berê xwe didin mûzikên bi zimanên din,li gel vê yekê dernexistina alternafên baş ji aliyê mûzisyen û mûzikçêkerên Kurd dibe egera vê yekê.
Li Kurdistana Azad li gorî Kurdistana Bakûr û perçeyên din hilberîna mûzika Kurdî gelek zêdeye lê piranîya wan berheman sed mixabin ne hêjayî guhdarkirinê ne.Heman bêwespî di klibên ku Kurdistan Azad de tê kişandin de jî heye.Tiştê ku mirov pirr eciz dike ewe him bi taybetî li Kurdistana Azad,him jî li Kurdistan Bakûr û li Ewrûpa mercên afirandinê hemû imkanan heye lê gelek hûnermend diçin li Stenbolê albûmên xwe tomar dikin.Ev yek bo Kurdan cihê şermezarîek mezin e.Ev rewş nîşanî dûrbûna ji nirxên sincî û netewî a hin hûnermên û produktorên Kurd nîşan dide.Îro ev navend diviya bû ne Stenbol Hewlêr û Amed bûya.Mûzika Kurdî ku çerxa berjewendî û dêkûdolaban a Unkapanî de were afirandin bila tu kes pêşketin ji mûzika Kurdî hêvî neke.
Li gel hemû nêyînîyan her sal bi sedan albumên Kurdî cihên xwe di arşiva mûzika Kurdî de digrin.Xebatên biqelite û biwesf ji aliyê guhdarvanan tê xwedî derketin mînakên wekî Ciwan Haco,Şivan Perwer,Koma Dengê Azadi ,Koma Çar Newa, Zekerya, Leyla Feriqî,Niüfer Akbal nîşana vê yekê ne.
Hin Malperên Girêdayî Mûzika Kurdî
www.muzikakurdi.com
www.worldmusic.cn/
www.kurdstar.com/
Ji Çar Perçeyê Kurdistanê Hin Şirketên Muzika Kurdî
Çar-Çira Mûzîk(Kurdistana Azad), Şevîn Co.(Kurdistana Azad),Kom Mûzik(Kurdistana Bakûr),Ses Plak(Kurdistana Bakûr),Aydin Plak(Kurdistana Bakûr),Çagdaş Mûzik(Kurdistana Bakûr),Ciwan Produsiyon(Kurdistana Bakûr), Aşanlar Mûzik(Kurdistana Bakûr),Mazlum Mûzik(Kurdistana Bakûr)
Sînema û Şanoya Kurdî
Bingehên Sînemaya Kurdî bi filmên Zerê û Kurd-Êzdî di salên 1920’î de (li gor agahdarîya ku Rohat Alakom daye) li Ermenîstanê hatibû kişandin û filmên ku bi derhênerîya Emil Ludwing di salên 1930’î disa li Ermenîstanê kişandibû navê filman "Selahaddin", "Mem û Zîn", "Xanî Dimdim" û "Siyabendê Selîwan" destanên Kurdî re hatiye avêtin .Ji ber nebûna bazarakê netewî-azad û ji ber astengîyên aborî û sîyasî Kurd di qada sînemayê de gelek paş de man.Di vê navbera dirêj de di qada sînemayê de hin xebat pêk hatibin jî bi awayekî ciddî û profesynel di sala 1992’an de bi filma Nizamettin Ariç bi navê "Kilamek Ji Bo Beko" Sînemaya Kurdî çavên xwe li Dinyayê vekir.Bi filmên ku piştre hat kişandin jî sînemaya Kurdî dest bi çaplûkî çûnê kir.Di salên dawî de bi rastî ji pêşketinên erênî pêkhat.Bi taybetî azadîya li Başurê Kurdistanê û mercên ku hat guherandin,pêşketina Medyaya Kurdî,li dar xistina festivalên filmên Kurdî,derketina derhênerên Kurd ku xwedî perspektîf,serkeftina filmên Kurdî ku di festivalên navneteweyî de bidestxistin,bi hezaran çîrokên ku dîrok û coxrafyaya Kurdistan dihewîne ku bo sinemaya Kurdî pêşerojeke ronal pêşkeş dike û xalên din bo rabûna ser pêyan a Sinemaya Kurdî faktorên girîngin.
Filmên metraja dirêj ku di salên dawîn de hatine kişandin –li Kurdistana Azad,Kurdistana Rojhilat,Kurdistana Bakur û Ewrûpa- wek
RÊ(YOL) -Yilmaz Güney, MEM Û ZÎN (1991) Umit Elçi, SÎYABEND U XECÊ (1993) Sahin Gok,REWÎTÎYA BÊ DENG (1994) Ibrahim Selman, RÊWÎTÎYA BER BI ROJÊ (GÜNEŞE YOLCULUK) (1997) Yeşim Ustaoğlu, BIJÎ BUK U RIZGARÎYA KURDISTANÊ (1997) Hiner Saleem, ZAROKÊ NEDIPÊYVÎ (1996), EM HER TIM KOÇBERIN (1998), Kazim Öz, BA DÊ LI SER ME BIGIRÎ (1999) Abbas Kiarostami, TEXTÊ REŞ (Kurdistana Rojhilat) (2000) Samira Maxalbaf, DENGÊ ERDÎ, DÊMA HÊSPAN SERXWÊŞ (Kurdistana Rojhilat) (2001) Behmen Qubadî, JÎYAN (2001) (Kurdistana Azad) Jano Rojbeyani, FOTOGRAF (2001) (Kurdistana Bakûr) Kazım Oz, AWAZA DAYIKA NIŞTIMAN (2002) (Kurdistana Azad) Behmen Qubadî, QEWDEK GIYA (2003) (Kurdistana Azad) Roland Suso Richter,Kursî Jî Dikarin Bifirin (Kurdistana Azad) (2005) Behmen Qubadî
Filmên metraja kurt ku di salên dawîn de hatine kişandin
HENASEYEK BO TO Mele Resûlî (Kurdistana Azad) (2004), RONAKÎ BO ÊME (Kurdistana Azad), ROJNAME (Kurdistana Azad), SATALAYT (Kurdistana Rojhilat) , TELEFON Hüseyin Ahmed Mihamed (Kurdistana Azad-Kerkûk), ZIRAN,AX (Kurdistana Bakûr) (1999),LEŞKERÊN ŞIKESTÎ Batin Qubadî (Kurdistana Rojhilat),CENG (Kurdistana Rojhilat), XWARINA ÇIYAYÊ SOR
Û bi sedan filmên metraja dirêj û metraja kin(hejmara filmên metraja kin hin zêdetir e) dikarin mînak bên dayîn.
Li Kurdistana Rojhilat û Bakur hejmara filmên ku tê weşandin roj bi roj zêdertir dibe.Bi taybetî li Kurdistana Rojhilat her sal bi dehan filmên metraja kurt tên kişandin.Pêşketina sinemaya Kurdî li Rojhilatê Kurdistanê de bandora perspektîfa sinemayê ku di sinemaya Îranê de pêk hatiye heye.Li başurê Kurdistanê festival û xebatên ku bi pişgirîya ku Hikumeta Kurdistanê tên kirin hejmara filmên ku tên kişandin jî zêde kir.Piraniya wan filman ne di asta Cihanî de be jî ji nav van derhênerên wek
Bahman Qubadî,Hinêr Salim ispat kirin ku sinemaya Kurdî dikare ciranên Kurdan ku dîroka sinemaya wan 70 saliye jî derbas bike.
Li Bakurê Kurdistanê ser navê têgihîştina “zimanê sinemayê nîne” ramaneke bi xeter e.Hûner her çiqas gerdûnî be jî huner nasnameya xwe bi ziman û çanda vê milletê bi dest dixe.
Gelek caran niqaşeke bêwate ku “Sinemaya Kurdî heye an na” tê kirin.Ger ewqas film hatine kişandin ,ewqas derhêner xwe wekî derhênerê Kurd û filmên xwe jî wek filmên Kurdî bi nav dikin û gele serkeftinên mezin jî bidest dixin bêwateyîya niqaşa sinemaya Kurdî heye an na jî derdikeve holê.Filmekê zimanê ku tê bikaranîn Kurdî be,derhênerê vê filmê Kurd be an jî zimanê filmê Kurdî be ev film bi avayekî giştî filmekê Kurdî ye.
Her ji çi be nav Kurdan de kesên xwe pir jîr û "welatparêz" dibînin û her tiştî de xwe wekî navend û pispor nîşan didin heye û ger mirovek ji wan re bipirse;Gelo tu derbarê weşangerîya Kurdî de çi difikirî?Bersiva wan amadeye;Çi! Ma weşangerîya Kurdî tuneye divê em xwe nexepînin.Yan jî di derbarê Weşangerîya Kurdî,Wêjeya Kurdî,Sinemaya Kurdî,Muzîka Kurdî,zimanê Kurdî de jî heman tişt dibêjin"Em xwe nexepînin rewşa me gelek xirabe, tiştên han hin ne pêk hatine"...Bi bersivên xwe kesayatîyên xwe yê eciz jî nişan didin ku her wiha ewqas korin ku pêşketina behît ku di van 13 salan de pêkhatiye nabînin.Şiroveyên wisa bêşit têvkariyek nade pêşketina ziman,weşangerî,sînema,medya û hwd. ên Kurdî.
Geşedana şanoya Kurdî ji sînemaya Kurdî cûdatir bûye.Ji ber ku afirandina delfetên maddî li gor sînemayê hin hêsantir û cewaztir e.Bingehên şanoya Kurdîya îroyîna di destpêka salên 1900î de hatiye danan.Yekem berhemên şanoya Kurdî li stanbolê û rojhilatê Kurdistanê derketine holê.1930î bi taybetî li rojhilatê Kurdistanê ji aliyê wek kesên Mîr Seyfedîn, Teqîxanê Raber, Simayîl Şakirî şanoyên Kurdî hatine avakirin û listikên Kurdî hatine nîşandan. Li Kurdistanê gelek lîstikên Kurdî hatine lîstin û gelek şano hatine avakirin.Li Kurdistanê zemînek baş bo pêşketina şanoyê heye û pêşketinên demên dawî bi taybetî li Kurdistana Azad nîşana vê yekê ye.Her wiha li bakurê Kurdistanê Şanoya Jiyana Nû ji 1992ê pêve gelek şanoyên girîng bi avayekî profesyonel lîstine. Şanoya Jiyana Nû li bakurê Kurdistanê di pêşketina şanoya Kurdî de gelek bi bandor r.
Perwerdehîya Kurdî û Rewşa Akademîk
Wekî min berê jî dest nîşan kiribûm, li Kurdistana Azad de ji dibistana seretayî heta zaningehê,li dezgehên fermî,di ji hev nivîsînên fermî de,hemû sazîyên Dewleta Federal a Kurdistanê de zimanê Kurdî tê bikaranîn
Li Kurdistana Azad
Zankoya Selahhaddîn-Hewlêr
http://www.salun.org
Zankoya Silêmanî
http://www.univsul.com
Zankoya Duhok
http://www.uni-dohuk.net
Zankoya Koyê û
Zankoya Kerkûk
Bi giştî 5 zaningeh(zanko) heye ku bi giranî zimanî Kurdî perdewerde tê dayîn.Li Kurditana Rojhilat jî Zankoya Kermanşah(
http://www.kums.ac.ir/index.htm) û Zankoya Kurdistan de zimanê Kurdî bi fermî tê bikaranîn.Hewlên Hikumeta Kurdistan her roj bo pêşketina perwerdeyê ser hîmên neteweyî û nûjen zêdetir dibe û dezgeh û rexistinên di vê qadê de zêdetir dibin.
Li Kurdistana Azad dezgeheke girîng bi navê Korî Zanyarî Kurdistan ku bo pêşketina zanist,ziman,çanda kurdî hatiye damezirandin û wek akademîyên AKADEMÎYA KURDÎ YA KAWA (
http://www.hevgirtin.com) û gelek rexistin,yêkîtî û dezgeheên akademîk hene û gav bi gav zêdetir jî dibin.
Mixabin xalkê Kurdistana Bakur ji vê mafê herî rewa bêparin.Lêbelê Deweleta Tirk bi du-sê qursên bi pere dixwaze Gelê Kurd bixapîne.
Li Ewrûpa û Kurdistana Bakûr bo fêrbûna zimanê Kurdî pirtûkên wek;
Pirtûkê ABC bi Wêneyan 1,Pirtûkê ABC bi Wêneyan 2,Pirtûkê ABC bi Wêneyan 3,Xwendin Ronahî ye 1,Binêre, Binivîsîne, Birengîne, Gencîneya Peyvan 1 : Tebayên Kedî, Tebayên Kovî, Tebayên Dirinde ,Gencîneya Peyvan 2 : Tebayên Avî, ebayên Binavî, Kurm û Kêz, Çûçik û BalindeGencîneya Peyvan 3 : Mêwe û Sebze, Gencîneya Peyvan 4 : Endamên Bedenê,Xewna Shîlanê (Kurteçîrok), Kurmê Çavbirçî (Kurteçîrok), Beqokê Dilawêr Zoto 1 (Kurteçîrok) (resh/spî),Beqokê Dilawêr Zoto 2 (Kurteçîrok) (rengîn) ,Zimanê mine taybetî 1 û Kasetek,Zimanê minê taybetî 2 û Kasetek,Pirtûka Hîndarîyan (Zimanê minê taybetî 2), Zimanê minê taybetî 3,şêr, mih û gur,Ker û heft gur,Rovîyê terîqut,Şêr û rovî,Çûk û pîre,Rovî û zembîl,Çîroka Bizê,Pirtûkê Wênan bi ABC 1, Pirtûkê Wênan bi ABC 2 Wendene Roştî yaiyade, Binivisne, Şanika beqê ceresunî BOZO 1 (bê rengin), Şanika beqê ceresunî BOZO 2 (rengin), Hewnê Shîlane,Xezneya Çekûyan 1, Xezneya Çekûyan 2,Xezneya Çekûyan 3,Xezneya Çekûyan 4,Şanika Bize Kole,Kurdiya Nujên,Modern Kürtçe,Gremera Zimanê Kurdî û hwd. gelek pirtûk,pirtûkên çîrokÊ,rêzimanê û gelek cd,vcd û materyal hatine weşandin
Li ser înternetê di serî de
www.dibistanakurdi.com
http://www.dilpak.com
http://www.geocities.com/mamawlla/ û gelek malper din ku ser vê mijarê hatine avakirin heye.
Di qada akademîk de jî di tevahîya Cihanê de yek li Kurdistana Azad yek jî li Kurdistana Bakur bi giştî 8 Enstituya Kurdî heye.
Enstîtuya Kurdî ya Amedê
Enstîtuya Kurdî ya Stanbolê
http://www.kurdishinstitute.org
Enstîtuya Kurdî ya Brukselê
http://www.kurdishinstitute.be
Enstîtuya Kurdî ya Parisê
http://www.institutkurde.org
Enstîtuya Kurdî ya Washingtonê
http://www.kurd.org
Enstîtuya Kurdî ya Berlînê
http://members.aol.com/kurdins
Enstîtuya Kurdistan ya Tehranê
http://www.kurdistanir.com/index.asp
Enstîtuya Kurdî ya Swedê
http://www.kurdit.se/kurdinst/index.html
Hin Çavkanîyên Ku Xwendenan Dikarin Sûd Jê Bigrin
Derbarê Medyaya Kurdî de-Diroka Rojnamgerîya Kurdî û Rewşa Niha ya Medyaya Kurdî-Serhad B.RÊNAS(
www.serhadbrenas.tk/medyayakurdi.htm)
Derbarê Muzika Kurdî de-Muzîk,Stran û Dansên Kurdî-Mehmet BAYRAK Cild I-II-III (Weşanên OZ-GE)
Derbarê Wêjeya Kurdî de-Diroka Wêjeya Kurdî-Feqi Huseyin SAGNIÇ(Weşanên Enstituya Kurdî)
Derbarê Diroka Zimanê Kurdî de-Kürt Dilinin Tarihçesi-Faik BULUT(Weşanên Berfin)